17 Pułk Artylerii Lekkiej
| 17 Pułk Artylerii Lekkiej | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita Polska |
| Sformowanie | 1920 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 8 maja[1][2]. |
| Nadanie sztandaru | 29 czerwca 1938 |
| Rodowód | 2 Pułk Artylerii Polowej Wielkopolskiej |
| Dowódcy | |
| Ostatni | płk dypl. Stefan Springer |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Gniezno |
| Podporządkowanie | 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | Artyleria |
17 Pułk Artylerii Lekkiej (17 pal) - oddział artylerii lekkiej Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.
Jego 6 bateria odznaczona została orderem VM za wojnę obronną 1939.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
2 Pułk Artylerii Polowej Wielkopolskiej sformowany [3] został w okresie od 20 lutego do 8 maja 1920 w fortach Rocha, Radziwiłła i Reformatorów oraz koszarach przy ul. Solnej w Poznaniu z ochotników - artylerzystów z byłej Armii Cesarstwa Niemieckiego i rekrutów powołanych dekretem Naczelnej Rady Ludowej. Od 18 stycznia uczestniczył w rewindykacji ziem przyznanych Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego[4].
17 marca oddział, bez dział, w składzie 13 oficerów, 950 podoficerów i kanonierów oraz 90 koni, skierowany został do obozu ćwiczebnego w Biedrusku. 10 kwietnia jednostka została zaprzysiężona na wierność Naczelnej Radzie Ludowej. Cztery dni później rozpoczęto formowanie IV dywizjonu. W końcu maja ze składu oddziału wyłączony został II dywizjon, jako zalążek organizowanego 3 Pułku Artylerii Polowej Wielkopolskiej. W związku z powyższym IV dywizjon przemianowany został na II. W sierpniu sztab pułku i II dywizjon powrócił do Poznania. W tym samym czasie oddział przezbrojony został w 75 mm działa włoskie wz. 1906. 23 stycznia 1920 jednostka przemianowana została na 17 Pułk Artylerii Polowej.
23 grudnia 1920 pułk powrócił do Wielkopolski. Początkowo stacjonował w Biedrusku, a następnie w Poznaniu i Mogilnie. Od listopada 1921 do 1939 stacjonował w garnizonie Gniezno[4].
W październiku 1921 ze składu pułku wyłączony został III dywizjon i podporządkowany dowódcy nowo powstałego 25 Pułkowi Artylerii Polowej.
1 stycznia 1932 oddział przemianowany został na 17 Pułk Artylerii Lekkiej [5].
[edytuj] Wielkopolscy artylerzyści
Dowódcy pułku:
- ppor. / ppłk Eugeniusz Gałuszyński
- płk art. Stanisław Henryk Józef Więckowski (do X 1929)
- ppłk Wacław Młodzianowski - 1932
- płk dypl. Stefan Springer - 1939 (do 31.VIII)
Oficerowie pułku:
- mjr dypl. Tadeusz Kadyi de Kadyihaza
- mjr dypl. Jerzy Orski
Obsada personalna pułku we wrześniu 1939
- dowódca - ppłk. Stanisław Piwakowski
- adiutant - kpt. Arnold Nowak
- oficer zwiadowczy - kpt. Eugeniusz Komorski
- oficer obserwacyjny - ppor.rez. Florian Sujak
- oficer łączności - kpt. Marian Wiktor Jurkowski
- oficer broni - ppor.rez. Juliusz Mikułowski - Pomorski
- pluton topograficzno - ogniowy - por. Karol Kowalczuk
- I dywizjon (12 armat 75 mm) - mjr Witold Marian Łoziński
- 1 bateria - kpt. Ludomir Kiesewetter
- 2 bateria - por. Jan Szymborski
- 3 bateria - por.rez. - Władysław Antoni Walczak
- II dywizjon (12 haubic 100 mm) - mjr Alojzy Kazimierz Krannerwetter
- 4 bateria - kpt.dypl. Bolesław Antoni Lewiński
- 5 bateria - por. Witold Rydlewicz
- 6 bateria - kpt. Ludwik Głowacki
- III dywizjon (12 haubic 100 mm) - Kazimierz Julian Klimko
- 7 bateria - kpt. Tadeusz Poszumski
- 8 bateria - por. Tadeusz Fiutowski
- 9 bateria - por.rez. Antoni Alfred Terlecki - Prokopowicz
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
27 listopada 1937 Prezydent RP zatwierdził wzór sztandaru 17 pal [6].
29 czerwca 1938, podczas ceremonii wręczenia sztandarów oddziałom artylerii poznańskiego OK, na dziedzińcu koszar na Sołaczu w Poznaniu, gen. dyw. Juliusz Rómmel wręczył dowódcy pułku sztandar ufundowany przez społeczeństwo miasta i powiatu gnieźnieńskiego.
Odznaka
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 11, poz. 104 z 22 kwietnia 1926 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego o ramionach pokrytych emalią w barwach artylerii z czarną obwódką. Na środek krzyża na tle skrzyżowanych luf armatnich nałożone złote koło w formie poprzecznego przekroju lufy armatniej, na którym umieszczono herb Gniezna. Na kole wpisano rok powstania pułku 1919, numer i inicjały 17 P.A.P. oraz poprzednia nazwa 2 P.A.L. WLKP. Trzyczęściowa - wykonana w tombaku srebrzonym, złocona i emaliowana. Wymiary: 45x45 mm. Wykonanie: Kazimierz Gajewski - Warszawa[7].
Przypisy
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. s. 49.
- ↑ Zakończenie formowania w 1919
- ↑ Roman Łoś na s. 44 stwierdził, że "17 pap tradycjami nawiązywał do 1 Pułku Artylerii Polowej Wielkopolskiej, z którego wyłonił się 2 pal (...)". Podając tę i pozostałe informacje na temat 17 pap oparł się na pracy Bogumiła Stylo, co wynika z przypisu na s. 69. Problem w tym, że Bogumił Stylo w "Zarysie historii wojennej (...) tego typu sformułowania nie zawarł. Również Ładysław Panufnik, autor "Zarysu historii wojennej 15-go Pułku Artylerii Polowej Wielkopolskiej" nie wspomina nic o formowaniu 2 pap na bazie 1 pap.
- ↑ 4,0 4,1 Krzysztof. Handke: Kalendarium Garnizonu Leszczyńskiego .... s. 32.
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego z 31 grudnia 1931 (Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 36, poz. 473.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. nr 16 z 14.12.1937, poz. 203.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 253.
[edytuj] Bibliografia
- Bogumił Stylo: Zarys historii wojennej 17-go Pułku Artylerii Polowej, Warszawa 1929.
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Wydawnictwo Bellona. Warszawa 1991. ISBN 83-11-07772-X.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990 ISBN-83-211-1104-1.
- Piotr Bauer,Bogusław Polak "Armia Poznań w wojnie obronnej 1939",Wydawnictwo Poznańskie 1983
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
- Krzysztof. Handke: Kalendarium Garnizonu Leszczyńskiego 1920-2000. Leszno: Wydawnictwo Instytutu im. gen. Stefana "Grota" Roweckiego, 2003. ISBN 83-913624-5-0.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
