21 Pułk Artylerii Lekkiej
| 21 Pułk Artylerii Lekkiej | |
 |
|
| Odznaka pułku | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita Polska |
| Sformowanie | 1921 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 25 maja |
| Nadanie sztandaru | 29 maja 1938 |
| Dowódcy | |
| Ostatni | ppłk Wojciech Pluta |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Rzeszów; Kraków; Biała; Oświęcim |
| Podporządkowanie | 21 Dywizja Piechoty Górskiej |
| Rodzaj wojsk | Artyleria |
21 Pułk Artylerii Lekkiej (21 pal) - oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w garnizonach: Rzeszów, Kraków i Biała (III dywizjon w Oświęcimiu). Był organiczną jednostką artylerii 21 Dywizji Piechoty Górskiej. Pod względem szkolenia podporządkowany był dowódcy 5 Grupy Artylerii. Jako datę święta pułkowego przyjęto dzień 25 maja - rocznicę rozpoczęcia formowania pułku[1].
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
Jednostka sformowana została w lutym 1921 jako 21 Pułk Artylerii Polowej. Początki oddziału związane są z powstaniem w lutym 1920 wywdzącej się z bzapas z Krakowa nowej baterii zapasowej. Nowa bateria otrzymała z krakowskiej bzapas i ze zbrojowni warszawskiej sprzęt na jeden dywizjon. Następnie została przeniesiona do Rzeszowa, gdzie sformowała 1 dywizjon. 2 dywizjon pułku był organizowany w połowie sierpnia 1920 przy baterii zapasowej 6 pap w Krakowie, a 3 da przy baterii zapasowej 2 pap leg. w Radomiu. W skład 3 dywizjonu weszły baterie z ochotniczego 202 pap.
1 stycznia 1932 jednostka przemianowana została na 21 Pułk Artylerii Lekkiej [2].
W kampanii wrześniowej pułk walczył w składzie macierzystej 21 Dywizji Piechoty Górskiej.
[edytuj] Żołnierze pułku
- płk art. Karol Grodzicki (1924 - IX 1925)
- płk Hermanowski
- ppłk dr Roman Władysław Odzierżyński - 1932
- ppłk Rudowicz
- płk dr Dembiński Włodzimierz
- płk dypl.Ważyński Konstanty
- ppłk Wojciech Pluta - 1939
- płk art. Karol Olbracht Austriacki
- por. Władysław III Malinowski
- ppłk Jan Geniusz
[edytuj] Obsada personalna pułku we wrześniu 1939
- dowódca - ppłk Pluta Wojciech
- adiutant - por. Jakubowski Eustachy
- oficer zwiadowczy - por. rez. Lewinger - Banachowski Mieczysław
- oficer łączności - por. Porębski Henryk Piotr
- oficer broni - ppor.rez. - Magzamen Norbert
- oficer płatnik - kpt. Rybakiewicz Marian
- szef kancelarii pułku - st.ogn. Kanach Franciszek
I dywizjon (12 armat 75 mm)
- dowódca - mjr Koziełł Józef
- 1 bateria - kpt. rez. Bujak Kazimierz, ppor. Toczyłowski Wiktor
- 2 bateria - ppor. rez. Grandowski Tadeusz
- 3 bateria - por. Młodnicki Adolf, ppor. Juraszek Stanisław
II dywizjon (12 haubic 100 mm)
- dowódca - kpt. Krzyściak Władysław
- 4 bateria - kpt. Knycz Zdzisław, ppor. Pasierbiński Jerzy
- 5 bateria - kpt. Kurowski Witold
- 6 bateria - ppor. Rejmann-Hanczewski Rudolf
III dywizjon (12 haubic 100 mm)
- dowódca - kpt. Jasiński Józef, kpt. Bronikowski Jan
- 7 bateria - por. Misztal Józef
- 8 bateria - kpt. Bronikowski Jan, ppor. Kuźniar Eugeniusz
- 9 bateria - por. Jankowski Tadeusz
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
4 grudnia 1927 Prezydent RP zatwierdził wzór sztandaru dla 21 pal [3]. 29 maja 1938 na Błoniach krakowskich, gen. dyw. Juliusz Rómmel wręczył pułkowi sztandar[4].
Odznaka
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 8, poz. 76 z 11 marca 1930 roku. Stanowi ją krzyż maltański o ramionach pokrytych ciemno zieloną emalią z czarną obwódką, srebrną krawędzią i zakończonymi kulkami. Na środek krzyża nałożona srebrzysta swastyka prawoskrętna z cyfrą pułkową 21, na skrzyżowanych złoconych lufach armatnich. Dwuczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[5].
Przypisy
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. s. 58.
- ↑ Rozkaz ministra spraw wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego z 31 grudnia 1931 (Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 36, poz. 473.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 1937, nr 18, poz. 232.
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 296.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 258.
[edytuj] Bibliografia
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Wydawnictwo Bellona. Warszawa 1991. ISBN 83-11-07772-X
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990 ISBN-83-211-1104-1.
- Steblik Władysław: Armia Kraków 1939. Wyd. MON, Warszawa, 1989
- Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
