20 Pułk Artylerii Lekkiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
20 Pułk Artylerii Lekkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1920
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 11 maja[1]
Nadanie sztandaru 17 lipca 1938
Dowódcy
Ostatni ppłk Kazimierz Weryński
Organizacja
Dyslokacja Prużana; Baranowicze
Podporządkowanie 20 Dywizja Piechoty
Rodzaj wojsk Artyleria
Warszawa obrona 1939.png

20 Pułk Artylerii Lekkiej (20 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.

Pułk swój rodowód wiąże z wydzieleniem z baterii zapasowej 1 pap w Lidzie baterii, z której zorganizowano baterię zapasową 2 pap. Baterię tę przegrupowano do Wołkowyska. 11 maja 1920 zaczęto tworzyć I i II dywizjon. Do ukompletowania drugiego dywizjonu użyto dwóch baterii z Grodna. Z uwagi na pogarszającą się sytuację militarna, baterię zapasową przeniesiono do Sochaczewa. Tu nastąpiło przezbrojenie poszczególnych baterii na sprzęt francuski. Nadal trwały intensywne prace organizacyjne. 1 listopada 1920 2 Pułk Artylerii Polowej przemianowano na 20 Pułk Artylerii Polowej.

1 stycznia 1932 jednostka przemianowana została na 20 Pułk Artylerii Lekkiej[2].

Święto pułkowe obchodzono 11 maja,w rocznicę sformowania pierwszych dowództw i baterii pułku.

W czasie pokoju 20 Pal miał cztery dywizjony.Wiosną 1939 roku w koszarach prużańskich kwaterowało dowództwo pułku (ppłk Edmund Zimmer) z I zastępcą – ppłk. Anastazym Makowskim oraz II i III dywizjonem haubic.W Baranowiczach kwaterowały I i IV dywizjon armat pod dowództwem II zastępcy pułku – ppłk. Karnowskiego. W kampanii wrześniowej 1939 pułk walczył w składzie macierzystej 20 Dywizji Piechoty. Od 1 do 3 września wspierał piechotę w bitwie pod Mławą. Został jednak rozbity w odwrocie 4 września. Odtworzono go w rejonie Modlina i Jabłonny. Z ocalałych 17 dział odtworzono pięć baterii. 14 września 20 pal wycofał się na Pragę i wziął udział w obronie stolicy.

Spis treści

[edytuj] Kadra pułku

Dowódcy

  • płk Władysław Maluszycki
  • ppłk Mieczysław Maciejowski (1924)
  • płk Władysław Drozdowski
  • ppłk Józef Marian Rudolf Tytus Słanacz (1932)
  • ppłk Edmund Zimmer
  • ppłk Kazimierz Weryński (1939)

Oficerowie:

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939

Dowództwo

  • dowódca – ppłk Kazimierz Weryński
  • adiutant – kpt. Kazimierz Ważyński
  • kwatermistrz – kpt. Tadeusz Janiszewski
  • dowódca plutonu gospodarczego – ppor. Alojzy Czarnecki

I dywizjon (12 armat 75 mm)

  • dowódca dywizjonu – kpt. Tadeusz Nowaczyński
  • dowódca 1 baterii – kpt. Kazimierz Nowiński
  • dowódca 2 baterii – kpt. Rudolf Lipensky († 2 IX 1939)
  • dowódca 3 baterii – por. Józef Miłkowski († 2 IX 1939)

II dywizjon (12 haubic 100 mm)

  • dowódca dywizjonu – mjr Teofil Chciuk
  • dowódca 4 baterii – kpt. Jan Walendziak
  • dowódca 5 baterii – kpt. Zbigniew Parys
  • dowódca 6 baterii – por. Henryk Jaźwiński

III dywizjon (12 haubic 100 mm)

  • dowódca dywizjonu – mjr Kazimierz Szczęśniak
  • dowódca 7 baterii – kpt. Stefan Bułdeski
  • dowódca 8 baterii – por. Stanisław Sowiński
  • dowódca 9 baterii – kpt. Witold Kossowski
  • dowódca plutonu topograficznego – por. Jan Gulbiński
  • dowódca kolumny amunicyjnej – chor. Franciszek Baran

Istniejący IV dywizjon w maju 1939 usamodzielniono jako 59 dywizjon artylerii lekkiej.

  • dowódca – mjr Mieczysław Suzin
    • 1 bateria – por. Wiesław Gąsiorowski
    • 2 bateria – por. Jan Adam Nowicki
    • 3 bateria – ppor. Jerzy Olgierd Odyniec

[edytuj] Symbole pułkowe

Sztandar

27 listopada 1937 Prezydent RP zatwierdził wzór sztandaru dla 20 pal[3].
17 lipca 1938, w Zamościu, marszałek Edward Śmigły-Rydz, wręczył dowódcy pułku sztandar[4].

Odznaka

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 40, poz. 407 z 12 grudnia 1929 roku. Posiada kształt prostego równoramiennego krzyża, którego ramiona emaliowane są w kolorze białym ze złoconymi krawędziami. Na środek krzyża nałożona okrągła tarcza, ielono emaliowana, na której skrzyżowane lufy armatnie i gorejący granat oraz wpisany numer i inicjały 20 P.A.P.[5] oraz data powstania pułku 1920. Tarcza obwiedziona jest czarną maliowaną obwódką. Dwuczęściowa – oficerska wykonana w tombaku, złocona i emaliowana. Wymiary: 39x39 mm. Wykonanie: Jan Knedler – Warszawa[6].

Przypisy

  1. Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. s. 56. 
  2. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego z 31 grudnia 1931 w: Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 36, poz. 473.
  3. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 16 z 14.12.1937, poz. 204.
  4. Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 294-295. 
  5. W 1931 r. inicjały zmieniono na 20 PAL
  6. Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 256. 

[edytuj] Bibliografia

  • Roman Łoś, Artyleria polska 1914-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1991, ISBN 83-11-07772-X
  • Kazimierz Satora, Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990, ISBN-83-211-1104-1
  • Ryszard Juszkiewicz, Bitwa pod Mławą 1939, Prace Mazowieckiego Ośrodka Badań Naukowych Nr 33, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1979, wyd. I
  • Galster Karol Lucjan : Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 – 1939. Londyn 1975
  • Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5. 
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj