61 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)
61 Pułk Artylerii Lekkiej (61 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.
Pułk nie istniał w organizacji pokojowej wojska. Został sformowany zgodnie z planem mobilizacyjnym "W", w dniach 31 sierpnia - 6 września 1939 roku, I rzucie mobilizacji powszechnej z wyjątkiem 1 i 2 baterii, które z dwoma plutonami kolumny amunicyjnej zostały sformowane w dniach 24-25 sierpnia 1939 roku, w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem niebieskim.
Jednostką mobilizującą była Mazowiecka Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii w Zambrowie dla dowództwa 61 pal i I dywizju oraz 9 Pułk Artylerii Lekkiej w Siedlcach dla II i III dywizjonu. Pułk był jednostką organiczną artylerii 41 Dywizji Piechoty (rezerwowej) i w jej składzie walczył w kampanii wrześniowej.
Obie baterie I dyonu, mobilizowane w alarmie, razem ze 115 Pułkiem Piechoty (bez III baonu) stanowiły obsadę Przedmościa "Różan".
W czasie mobilizacji powszechnej została zmieniona organizacja pułku. Trzy baterie (6, 7 i 9) formowane w Siedlcach przez 9 pal zostały podporządkowane dowódcy 39 DP (rez.). W ich miejsce wszedł III dywizjon 51 Pułku Artylerii Lekkiej formowany w Ostrowi Maz. przez 18 Pułk Artylerii Lekkiej dla 39 DP (rez.)
Planowana organizacja wojenna i obsada personalna pułku
Dowództwo
- dowódca pułku - płk Florian Grabczyński
- adiutant - por. rez. Stefan Marian Sosnowski
- oficer zwiadowczy - por. Jan Doboszyński
I dywizjon
- dowódca dywizjonu - mjr Zdzisław Wilanowicz (kwatermistrz Maz. SPRArt † 1940 Charków)
- dowódca 1 baterii armat - kpt. Tadeusz Bonawentura Kuczyński († 1940 Charków)
- dowódca 2 baterii armat - kpt. Stanisław Jastrzębski († 10 IX 1939 Grygorów)
- dowódca 3 baterii armat - por. Antoni Dąbrowski
II dywizjon
- dowódca dywizjonu - mjr Tadeusz Smyczyński
- dowódca 4 baterii armat - kpt. Michał Wieliczko-Wielicki
- dowódca 5 baterii armat - ?
- dowódca 6 baterii armat - kpt. rez. Stanisław Walczak
- oficer zwiadowczy 6 baterii armat - ppor. rez. Kazimierz Schabiński (od 22 IX 1939 dowódca baterii)
III dywizjon[1] (z 51 pal)
- dowódca dywizjonu - mjr Józef Lis
- dowódca 7 baterii haubic - kpt. Kazimierz Nowacki
- dowódca 8 baterii haubic - por. rez. Stanisław Załęski
- dowódca 9 baterii haubic - por. Stanisław Klepacki
Przypisy
- ↑ Wkrótce po sformowaniu nastąpiła wymiana trzecich dywizjonów 51 i 61 pal. Mianowicie, III/51 pal, sformowany w Ostrowi Mazowieckiej dla 39 DPRez w składzie trzech baterii haubic kalibru 100 mm, pod dowództwem mjr. Józefa Lisa przydzielono do 41 DPRez. W zamian III/61 pal, sformowany w Siedlcach dla 41 DPRez w składzie trzech baterii armat kalibru 75 mm, dowodzony przez mjr. Tadeusza Wirtha, przydzielono do 39 DPRez, przy czym bez 7 baterii, którą zastąpiono 6 baterią. Zob. Karol Lucjan Galster, Księga pamiątkowa artylerii polskiej 1914–1939, Londyn 1975, s. 310.
[edytuj] Bibliografia
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza "Adiutor", Warszawa 2010, ISBN 978-83-86100-83-5.
- Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ISBN 83-222-0377-2
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Wydawnictwo Bellona. Warszawa 1991. ISBN 83-11-07772-X
- Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
