Dywizjon Kawalerii KOP „Niewirków”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dywizjon Kawalerii KOP „Niewirków”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1937
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 4 szwadron kawalerii KOP
szkolny szwadron kawalerii KOP „Niewirków”
Dowódcy
Ostatni mjr kaw. Wacław Kryński
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Niewirków
Rodzaj wojsk Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość pułk KOP „Zdołbunów”

Dywizjon Kawalerii KOP „Niewirków”pododdział kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na posiedzeniu Politycznego Komitetu Rady Ministrów, w dniach 21-22 sierpnia 1924 roku, zapadła decyzja powołania Korpusu Wojskowej Straży Granicznej. 12 września 1924 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz wykonawczy w sprawie utworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza[1], a 17 września instrukcję określającą jego strukturę[2]. Jesienią 1924 roku, w składzie 1 Brygady Ochrony Pogranicza, został sformowany 4 szwadron kawalerii KOP[3].

Szwadron był podstawową jednostką taktyczną kawalerii KOP. Zadaniem szwadronu było prowadzenie działań pościgowych, patrolowanie terenu, w dzień i w nocy, na odległości nie mniejsze niż 30 km, a także utrzymywanie łączności między odwodami kompanijnymi, strażnicami i sąsiednimi oddziałami oraz eskortowanie i organizowanie posterunków pocztowych. Wymienione zadania szwadron realizował zarówno w strefie nadgranicznej, będącej strefą ścisłych działań KOP, jak również w pasie ochronnym sięgającym około 30 km w głąb kraju[4]. Szwadron był też jednostką organizacyjną, wyszkoleniową, macierzystą i pododdziałem gospodarczym[5]. W skład szwadronu wchodzić miały cztery plutony liniowe i drużyna dowódcy szwadronu. Według etatu szwadron liczyć powinien trzech oficerów, 19 podoficerów i 65 ułanów. Na uzbrojeniu posiadał 77 karabinków, 7 pistoletów oraz 82 szable[6].

Z dniem 23 grudnia 1924 roku na stanowisko dowódcy szwadronu został przeniesiony rotmistrz 1 pułku szwoleżerów Kazimierz Mastalerz[7]..

W lipcu 1929 roku zreorganizowano kawalerię KOP. Zorganizowano dwie grupy kawalerii. Podział na grupy uwarunkowany był potrzebami szkoleniowymi i zadaniami kawalerii KOP w planie „Wschód”[8]. Szwadron wszedł w skład grupy południowej[9]. Przyjęto też zasadę, że szwadrony przyjmą nazwę miejscowości będącej miejscem ich stacjonowania[9]. Obok nazw geograficznych, do 1931 roku stosowano również numer szwadronu[10].

W 1934(?)1932[a]roku dokonano kolejnego podziału szwadronów. Tym razem na trzy grupy inspekcyjne. Szwadron wszedł w skład grupy południowej[11].

W 1934 roku dostosowano strukturę szwadronu do wymogów szkoły podoficerów kawalerii KOP [11].

W 1937 roku, w ramach reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza „R.3” I Faza, dotychczasowy szkolny szwadron kawalerii KOP „Niewirków” został przeformowany w dywizjon kawalerii KOP „Niewirków[12]. Dywizjon był jednostką organizacyjną, wyszkoleniową i macierzystą. Jednostką administracyjną dla dywizjonu był batalion KOP „Hoszcza”[13]. Do 1 kwietnia 1939 roku planowano zorganizować własne podkwatermistrzostwo[5].

Zarządzenie dowódcy KOP gen. bryg. Jana Kruszewskiego w sprawie zmian w kwatermistrzostwie KOP, dniem 1 kwietnia 1939 roku uruchomione zostało podkwatermistrzostwo dywizjonu[14].

Dywizjon wchodził w skład pułku KOP „Zdołbunów”. Pod względem wyszkolenia podlegał inspektorowi południowej grupy szwadronów kawalerii KOP[5]. Do 17 września 1939 roku stacjonował w Niewirkowie[15].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Skład organizacyjny dywizjonu w 1938[5]:

  • dowódca dywizjonu
  • drużyna dowódcy[b]
    • kancelaria
    • drużyna łączności
    • lekarz dywizjonu
    • lekarz weterynarii
  • podkwatermistrzwostwo[c]
  • szwadron liniowy
  • szwadron młodych koni[d]

Kadra jednostki[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy dywizjonu
Obsada personalna w marcu 1939 roku

Ostatnia „pokojowa” obsada personalna dywizjonu[19][e]

  • dowódca dywizjonu – mjr Wacław Kryński
  • adiutant – por. Emilian Edmund Thiel(*)
  • lekarz – kpt. lek. Wacław Kessling
  • lekarz weterynarii – kpt. lek. wet. Jan Talecki
  • dowódca szwadronu liniowego – rtm. Jan Józef Suchcicki[f].
  • dowódca plutonu – rtm. Tadeusz Domański
  • dowódca szwadronu młodszych koni – rtm. Zbigniew Piotrowski
  • dowódca plutonu – por. Emilian Edmund Thiel(*)[g]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz podają, że podział kawalerii na trzy grupy nastąpił w 1934 roku → Prochwicz 3/1994 ↓, s. 156, Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 44 i Prochwicz 2003 ↓, s. 51.
    Mijakowski i Rozdżestwieński twierdzą, że kawaleria KOP podzielona była na trzy grupy już w 1932 roku → Mijakowski i Rozdżestwieński 2013 ↓, s. 15
  2. Adiutant dowódcy był jednocześnie podkwatermistrzem batalionu → Zarządzenie nr L.5201/tj.org./38 ↓
  3. W podkwatermistrzowstwie uwzględniony jest też cały aparat gospodarczy dla obu szwadronów (kucharze, ordynansi osobiści, woźnice). W stanie koni był jeden koń przeznaczony dla inspektora południowej grupy szwadronów KOP → Zarządzenie nr L.5201/tj.org./38 ↓
  4. Szwadron młodych koni posiadał zawiązki na utworzenie szwadronu liniowego → Zarządzenie nr L.5201/tj.org./38 ↓
  5. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[20].
  6. Jan Józef Suchcicki, rtm., w KOP od 1937 roku. Do mobilizacji dowódca szwadronu liniowego dyonu kawalerii KOP „Niewirków”. We wrześniu 1939 roku dowódca 2 szwadronu liniowego dyonu kawalerii KOP „Niewirków” → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 751
  7. Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednoczenie więcej niż jedną funkcję[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]