Lidokaina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Lignokaina)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lidokaina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C14H22N2O
Masa molowa 234,38 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 137-58-6
PubChem 3676[1]
DrugBank DB00281[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC C01 BB01
C05 AD01
D04 AB01
N01 BB02
S02 DA01
R02 AD02
S01 HA07
N01 BB52
Stosowanie w ciąży kategoria A

Lidokaina (łac. Lidocainum; lignokaina, ksylokaina[3][4]) – organiczny związek chemiczny, pochodna acetanilidu. Stosowana jako środek miejscowo znieczulający. Przeważnie podawana jest przezskórnie w formie aerozolu lub żelu. W stomatologii najczęściej używany w postaci dwuprocentowego roztworu chlorowodorku lidokainy w ampułkach (w czystej postaci lub z dodatkiem adrenaliny lub noradrenaliny). W lecznictwie stosowana jest zarówno lidokaina w postaci wolnej zasady, jak i w postaci chlorowodorku.

Lidokaina jest również lekiem antyarytmicznym z grupy Ib[5]. Skraca czas trwania potencjału czynnościowego (wydłuża czas potencjału spoczynkowego). Nie przedłuża okresu refrakcji. Hamuje nieprawidłowy automatyzm w komorach.

Działanie[edytuj]

Powoduje odwracalne zahamowanie przewodnictwa impulsów we włóknach nerwowych poprzez blokowanie pompy sodowo-potasowej i zahamowanie przepuszczalności błony neuronu dla jonów sodu[6]. Charakteryzuje się stosunkowo małym wpływem depresyjnym na mięsień sercowy i nie wpływa na częstość akcji serca. Efekt zastosowania lidokainy w aerozolu jest widoczny po upływie minuty i trwa przez 5–6 min. Metabolizowana jest w wątrobie, wydalana w 90% w formie nieaktywnych metabolitów.

Działania niepożądane[edytuj]

  • obrzęk
  • zblednięcie lub zaczerwienienie skóry
  • uczucie pieczenia lub świąd, drgawki, porażenie ośrodka oddechowego, nudności, wymioty
  • methemoglobinemia – w przypadku stosowania dużych dawek

Zatrucie, po przedawkowaniu lidokainy objawia się nudnościami, wymiotami, obniżeniem ciśnienia i drżeniem mięśni. W ciężkich zatruciach pojawiają się drgawki, zaburzenia widzenia, zapaść i porażenie ośrodka oddechowego. U osób z zaburzeniami przewodzenia impulsów w sercu, może wystąpić zatrzymanie akcji serca[5].

Preparaty[edytuj]

Preparaty zawierające lidokainę dostępne w Polsce[7]:

Bobodent (żel), Lidocain-Egis (aerozol), Lidoposterin (maść doodbytnicza), Lignocain (roztwór do wstrzykiwań), Lignocainum Hydrochloricum WZF (roztwór do wstrzykiwań), Lignocainum Jelfa (żel), Lignox (żel), Lignox Spray (aerozol, roztwór), Trachisan (pastylki), Versatis (plaster leczniczy), Xylocaine (roztwór do wstrzykiwań), Gardimax (aerozol).

Wskazania[edytuj]

Miejscowe znieczulenie skóry przed bolesnymi zabiegami. Znieczulenie powierzchniowe przed drobnymi zabiegami. Miejscowe znieczulenie błon śluzowych. Czasami wykorzystywana jako składnik preparatów na ból gardła[8]. Rzadziej bywa stosowna jako lek przeciwarytmiczny, w niemiarowości komorowej. Według aktualnych wytycznych resuscytacji krążeniowo-oddechowej jest stosowana w resuscytacji w opornym na leczenie VF/VT jedynie wtedy, gdy amiodaron jest niedostępny, w dawce 100 mg (1–1,5 mg/kg).

Przeciwwskazania[edytuj]

Przypisy

  1. Lidokaina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Lidokaina (DB00281) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. ksylokaina, Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-01].
  4. Ksylokaina - Intensywna terapia, www.medycynaratunkowa.com.pl [dostęp 2016-04-01].
  5. a b c Frank Flake: Leki w medycynie ratunkowej i intensywnej terapii. Wrocław: Wydawn. Medyczne Urban i Partner, 2005, s. 132–133. ISBN 83-89581-22-1.
  6. Catterall WA. Molecular mechanisms of gating and drug block of sodium channels.. „Novartis Foundation symposium”, s. 206–18; discussion 218–32, 2002. PMID: 11771647. 
  7. http://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=512.
  8. Preparat na gardło zawierający chlorowodorek lidokainy (pol.). Gardimax.pl. [dostęp 2015-01-27].

Bibliografia[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.