Nowy Dwór (powiat sokólski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi Nowy Dwór w powiecie sokólskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Nowy Dwór
Herb
Herb Nowego Dworu
Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela
Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat sokólski
Gmina Nowy Dwór
Liczba ludności (31 grudnia 2012) 625[1]
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-205
Tablice rejestracyjne BSK
SIMC 0037612
Położenie na mapie gminy Nowy Dwór
Mapa lokalizacyjna gminy Nowy Dwór
Nowy Dwór
Nowy Dwór
Położenie na mapie powiatu sokólskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sokólskiego
Nowy Dwór
Nowy Dwór
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Nowy Dwór
Nowy Dwór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowy Dwór
Nowy Dwór
Ziemia53°37′52″N 23°32′45″E/53,631111 23,545833

Nowy Dwórwieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Nowy Dwór. Według stanu na 31 grudnia 2012 w miejscowości zamieszkiwało 625 osób[1].

Miasto królewskie ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[2]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.

Znajduje się tu urząd pocztowy, ośrodek zdrowia, OSP, szkoła podstawowa i gimnazjum. Od 1997 roku funkcjonuje tu oddział straży granicznej.

Miejscowość jest siedzibą gminy Nowy Dwór.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nowy Dwór powstał w XVI wieku jako dwór hospodarski w wyniku kolonizacji puszczy między Biebrzą a Brzozową. Początkowo zwano go Białym Dworem, albo Nowym Miasteczkiem. W 1504 r. król Aleksander Jagiellończyk ufundował tu kościół pw. św. Jana Chrzciciela. Zadaniem tej miejscowości była obsługa skolonizowanej Puszczy Nowodworskiej. W 1578 r. Nowemu Dworowi przyznano prawa miejskie magdeburskie. W XVIII wieku miasto było siedzibą Sądu Powiatowego. W wyniku III rozbioru Polski tereny gminy dostały się pod panowanie Prus, po pokoju w Tylży w 1807 r. włączono je do Rosji. Prawa miejskie utracił Nowy Dwór w 1934 r.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • XVI w. powstanie dworu hospodarskiego, tzn. własność wielkiego księcia litewskiego o nazwie Biały Dwór na terenie kolonizowanej puszczy
  • 1504 – król Aleksander Jagiellończyk ufundował tu kościół
  • XVI w. – miasto na prawie ruskim
  • 1578 – prawa miejskie magdeburskie
  • 1799 – siedziba sądu powiatowego
  • XIX w. – Nowy Dwór słynął z targów koni i bydła
  • 1934 – utrata praw miejskich

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • rozplanowanie przestrzenne, 2 poł. XVI-XVII, nr rej.: 556 z 19.06.1986
  • cmentarz rzymskokatolicki, nr rej.: 556 z 19.06.1986
  • cmentarz prawosławny, nr rej.: 556 z 19.06.1986
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, 1547, XVII-XIX, nr rej.: A-53 z 24.07.1995
  • cmentarz przykościelny, nr rej.: A-53 z 24.07.1995
  • dzwonnica, 1858, nr rej.: A-53 z 24.10.1966
  • kaplica grobowa rodziny Eynarowiczów na cmentarzu parafialnym, 1903, nr rej.: A-236 z 3.06.2009[3].

Inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew św. Mikołaja
Dzwonnica przy kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Nowym Dworze

Przypisy

  1. a b Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Nowy Dwór. Nowy Dwór: 2013, s. 71.
  2. Вялiкi гicтарычны атлас Беларусi Т.2, Mińsk 2013, s. 87.
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 2015-08-12]. s. 67.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]