Osieck

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Osieck
Herb
Herb Osiecka
Parafia św. Bartłomieja Apostoła, św. Andrzeja
Parafia św. Bartłomieja Apostoła, św. Andrzeja
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Osieck
Liczba ludności (2007) 954
Strefa numeracyjna (+48) 25
Kod pocztowy 08-445
Tablice rejestracyjne WOT
SIMC 0683192
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Osieck
Osieck
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Osieck
Osieck
Ziemia 51°57′59″N 21°25′16″E/51,966389 21,421111Na mapach: 51°57′59″N 21°25′16″E/51,966389 21,421111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Osieckwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Osieck.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Osieck, Dekanatu Osieck oraz parafii św. Bartłomieja Apostoła.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV wieku książęta mazowieccy założyli tu zwierzyniec, wybudowali dwór myśliwski i przyjeżdżali na polowania. Tutejsza parafia została erygowana w XIII wieku. Wybudowano wówczas kościół parafialny pod wezwaniem Św.Bartłomieja (wzmiankowany w 1300) W 1566 kościół spłonął i wybudowano nowy, który został zniszczony podczas potopu szwedzkiego. Kolejny kościół wybudowano w 1672 roku i istniał do 1778. Następny murowany wystawił ks. Andrzej Reptowski w latach 1778-1782. Rozebrany został pod koniec XIX w. Obecna świątynia murowana, neogotycka, wybudowana została w latach 1902-1909, według projektu arch. Stefana Szyllera.

Osieck otrzymał prawa miejskie 24 października 1558 od Zygmunta Augusta na wniosek dzierżawcy starostwa osieckiego Jędrzeja Swieborowskiego. Miasto otrzymało szereg przywilejów, od: Stefana Batorego w 1578 i 1578, Zygmunta III w 1601 i 1618, Władysława IV w 1633, Jana Kazimierza w 1650 i 1660, Jana III Sobieskiego w 1677, Augusta II w 1698, Augusta III w 1752 i Stanisława August Poniatowskiego w latach 1775, 1777 i 1788. Podczas epidemii w Warszawie w latach 1625, 1629 i 1630 w Osiecku schronił się wraz z dworem Król Zygmunt III. W 1616 Osieck liczył 177 domów i 79 pustych placów oraz 40 rzemieślników i licznych piwowarów. Po wojnach szwedzkich w Osiecku ocalało 40 domów, 350 mieszkańców i 10 rzemieślników. W 1777 Osieck liczył 190 domów. W roku 1771 starostwo posiadał Franciszek Bieliński, a w 1810 należał do ks. Józefa Poniatowskiego. W 1810 roku było tu 770 mieszkańców a w 1820 - 946 mieszkańców (w tym 75 rzemieślników) i 151 domów. W 1827 Osieck liczył 159 domów i 989 mieszkańców. W 1869 Osieck utracił prawa miejskie. Nie zahamowało to rozwoju osady. W 1860 liczył 185 domów i 1340 mieszkańcowi, w tym 310 Żydów. W 1885 osada posiadała 154 domy, 1448 mieszkańców. W 1901 roku Osieck liczył 1500 mieszkańców, a w 1920 - 1700 mieszkańców. Liczba ta spadła w 1935 do 1309 osób.

12 września 1939 spora część osady spłonęła w wyniku działań wojennych. Tego dnia z rejonu Osiecka kontratakowała polska 10 DP z zadaniem likwidacji niemieckiego przyczółka pod Górą Kalwarią.

4 czerwca 1981 roku pod Osieckiem wydarzyła się katastrofa kolejowa w której śmierć poniosło 25 osób, a 6 zostało rannych.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1416 - "Oszeczsko", w 1449 - "Oschyeczsko" i w 1540 - "Ossyeczko". W średniowieczu brzmiała: Osiecsko i Osiecko. Nazwa pochodzi od staropolskiego wyrazu - osiek, oznaczającego warownię leśną zbudowaną z pni drzewnych; do którego dołączono przyrostek -scko. Pierwotnie określała ona miejsce warowne o charakterze obronnym.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny pod wezwaniem Świętych Andrzeja i Bartłomieja.
  • Kaplica cmentarna z 1 ćw. XIX w., drewniana, szalowana o słupowej konstrukcji, zbudowana na rzucie prostokąta, zamkniętego trójbocznie, z wnętrzem jedno nawowym.
  • Na cmentarzu nagrobki: Antoniego Bogusławskiego (zm. 1833), jego żony Józefy z Dąbrowskich (zm. 1850), Antoniego Puchalskiego (zm. 1847) i jego żony Katarzyny z Wyczółkowskich (zm. 1899).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ajdacki P., Kałuszko J., "Otwock i okolice", przewodnik turystyczny, Pruszków 2006.
  • Chlebowski B., 1880. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa.
  • Gajowniczek. Z.T., 1999. Historia miast miasteczek i osad w prawobrzeżnej części Ziemi Czerskiej, FPR, Latowicz.
  • Gieysztorowa I., 1967. Lustracja województwa Mazowieckiego 1565 roku, cześć l. Warszawa.
  • Wawrzyńczyk A., 1989. Lustracje województwa Mazowieckiego XVII wieku, T.2 (1660-1661), Warszawa.
  • Pazyra S., 1939. Studia z dziejów miast na Mazowszu od XIII do początków XX wieku.
  • Pazyra S., 1959. Geneza i rozwój miast mazowieckich, Warszawa.
  • Osieck w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.