Lipsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości noszące tę nazwę.
Lipsko
Kościół Świętej Trójcy w Lipsku
Kościół Świętej Trójcy w Lipsku
Herb
Herb Lipska (województwo mazowieckie)
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat lipski
Gmina Lipsko
gmina miejsko-wiejska
Data założenia 1589
Burmistrz Jacek Lucjan Wielorański
Powierzchnia 15,7 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

5895
375,5 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 48
Kod pocztowy 27-300
Tablice rejestracyjne WLI
Położenie na mapie powiatu lipskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lipskiego
Lipsko
Lipsko
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Lipsko
Lipsko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipsko
Lipsko
Ziemia 51°09′30″N 21°38′57″E/51,158333 21,649167
TERC
(TERYT)
1142109034
Urząd miejski
ul. 1 Maja 2
27-300 Lipsko
Strona internetowa
BIP

Lipskomiasto w woj. mazowieckim, w powiecie lipskim. Siedziba powiatu oraz miejsko-wiejskiej gminy Lipsko. Położone nad rzeką Krępianką, na Wzniesieniach Południowomazowieckich, historycznie w Małopolsce.

Według danych z 31 grudnia 2012, miasto miało 5895 mieszkańców, w tym 2853 mężczyzn i 3042 kobiety[1].

Herbem Lipska jest herb szlachecki Dębno, którym pieczętowali się jego dawni właściciele.

Położenie[edytuj]

Miasto leży w południowej części województwa mazowieckiego, w południowej części Równiny Radomskiej[2].

Miasto jest położone na dwóch wzgórzach, rozdzielonych Krępianką.

Historycznie należy do Małopolski. Leżało w ziemi sandomierskiej, następnie w województwie sandomierskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 do woj. kieleckiego.

Demografia[edytuj]


Dane GUS dotyczące faktycznego miejsca zamieszkania.

  • Piramida wieku mieszkańców Lipska w 2014 roku [3].


Piramida wieku Lipsko.png

Historia[edytuj]

Synagoga w Lipsku, zniszczona przez Niemców 8 września 1939 r.
  • kwiecień 1589 – pierwsze wzmianki jako o własności rodziny Krępskich, a potem Wolskich i Gostomskich, potem własność kasztelana radomskiego Mikołaja Oleśnickiego.
  • 1613 – nadano prawa miejskie i nastąpił rozwój w związku z położeniem na "szlaku wołowym" z Rusi do Wielkopolski i na Śląsk.
  • 1614 – potwierdzenie przywilejów miejskich przez króla Zygmunta III Wazę, powstał kościoła Św. Trójcy z fundacji Mikołaja Oleśnickiego.
  • XVIII w. – Lipsko od Oleśnickich zakupili Denhoffowie, potem Sanguszkowie i Kochanowscy.
  • 1775 – nadano prawa organizowania targów w soboty i dziesięciu jarmarków rocznie przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
  • 1860 – z pracy na roli żyło 96 mieszkańców, 34 z rzemiosła, nastąpił powolny upadek miasta.
  • 1868 – utracono prawa miejskie, ich odzyskanie nastąpiło dopiero w 1958.
  • 8 września 1939 – w synagodze hitlerowcy spalili 60 miejscowych Żydów.
  • 1 stycznia 1956 – podniesiono do rangi powiatu, a 1 stycznia 1958 do rangi miasta.
  • 1957 – powstała Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Lipsku.
  • 1963 – powstała Przetwórnia Owocowo-Warzywna Hortex w Lipsku.
  • 1975 – powstał Zakład Mleczarski w Lipsku i Zakład Produkcji Części Samochodowych FSC w Starachowicach.
  • 1 stycznia 1999 – Lipsko zostało ponownie stolicą powiatu.

Kościół[edytuj]

W Lipsku znajduje się kościół św. Trójcy z 1614 wybudowany przez małżonków Zofię i Mikołaja Oleśnickich. Konsekracji kościoła dokonano w 1686. Kościół zbudowany jest z kamienia wapiennego. Wewnątrz kościoła znajduje się między innymi obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, wizerunek Świętej Trójcy z pocz. XVIII w., dwa zabytkowe ołtarze i obraz św. Walentego z XIX w. Wcześniej w tym miejscu stał drewniany kościół.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 31.07.2014].
  2. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  3. http://www.polskawliczbach.pl/Lipsko, w oparciu o dane GUS.
  4. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 6 kwietnia 2014.

Bibliografia[edytuj]

  • Robert Kąkol, Eryk Kacewicz i in., Polskie miasta i miasteczka, Warszawa: Reader's Digest, 2010, ISBN 978-83-60530-95-5

Linki zewnętrzne[edytuj]