Kosów Lacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kosów Lacki
Herb
Herb Kosowa Lackiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat sokołowski
Gmina Kosów Lacki
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie 1723-1869, odz. 1 stycznia 2000
Burmistrz Jan Słomiak
Powierzchnia 11,57 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

2 090[1]
181 os./km²
Kod pocztowy 08-330
Tablice rejestracyjne WSK
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kosów Lacki
Kosów Lacki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosów Lacki
Kosów Lacki
Ziemia 52°36′N 22°09′E/52,600000 22,150000Na mapach: 52°36′N 22°09′E/52,600000 22,150000
TERC
(TERYT)
1141929054
Urząd miejski
ul. Kolejowa 2
08-330 Kosów Lacki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kosów Lacki w Wikisłowniku
Strona internetowa
Kapliczka przydrożna z XVIII w

Kosów Lackimiasto we wschodniej Polsce, w woj. mazowieckim, w powiecie sokołowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kosów Lacki. Położone nad Kosówką, dopływem Bugu.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 2152 mieszkańców.

Dane ogólne[edytuj | edytuj kod]

Ośrodek usługowy regionu rolniczego, przetwórstwo rolno-spożywcze, w tym duża mleczarnia. Węzeł dróg lokalnych i przystanek kolejowy na już nieczynnej linii kolejowej SiedlceOstrołęka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś nadana w 1417 roku kanonikowi kolegiaty pułtuskiej Marcinowi Ciołkowi przez wielkiego księcia litewskiego Witolda. Do początków XIX wieku znajdowała się w rękach rodzin: Kossowskich (Ciołków), którzy wzięli nazwisko od miejscowości, Nowińskich i Kuszlów, stając się ośrodkiem dużego majątku, w skład którego wchodziły okoliczne miejscowości. Parafia została prawdopodobnie erygowana w 1425 roku (ponownie w 1587). W okresie potopu szwedzkiego pod miejscowością miała miejsce potyczka wojsk Pawła Sapiehy z silnym odziałem szwedzkim i hetmana Janusza Radziwiłła (w mieście znajdują się zbiorowe mogiły poległych w tej bitwie). W 1657 roku miejscowość została doszczętnie zniszczona przez pożar. W 1723 roku Kosów wzmiankowany był jako miasto. W 1726 roku otrzymał przywilej na jarmarki. W 1759 roku miejscowość nawiedził ponownie duży pożar. W 1778 roku podkomorzy drohicki Franciszek Marceli Kossowski lokował Kosów jako miasto na mocy przywileju otrzymanego od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, zezwalającego na organizowanie w miejscowości dwóch targów tygodniowo i czterech jarmarków rocznie. Pomimo prób ożywienia miasteczko nie rozwinęło się. W 1866 roku utraciło prawa miejskie.

W 1964 roku na plebanii w Kosowie Lackim odkryto obraz Ekstaza świętego Franciszka, hiszpańskiego malarza El Greca z XVI wieku[2]. Odkrycia dokonały pracownice Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska, sporządzające inwentaryzację zabytków[3]. Jedyny w Polsce obraz hiszpańskiego artysty znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Siedlcach.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

1 stycznia 2000 r. Kosów odzyskał prawa miejskie.

Nazwa pochodzi od ptaka. Przydomek Lacki od Lachów, w odróżnieniu od położonego za Kosówką Kosowa Ruskiego, zamieszkanego przez Rusinów.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny zbudowany w 1907 roku według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego w miejscu kościoła drewnianego. Znaczna część wyposażenia pochodzi z poprzednich kościołów.
  • Kapliczka przydrożna z XVIII wieku w formie sklepionej niszy w murze otaczającym pozostałości parku podworskiego. W środku figura św. Jana Nepomucena.
  • Kapliczka przydrożna z pierwszej połowy XIX wieku. Czworoboczna, murowana, tynkowana, kryta dwuspadowym daszkiem. W środku ludowa figura Chrystusa Frasobliwego.
  • Barokowo-ludowa rzeźba Trójcy Świętej w postaci Tronu Łaski, znajdująca się w dwudziestowiecznej kapliczce murowanej.

Obiekty turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • neogotycki kościół parafialny Narodzenia NMP,
  • bożnica żydowska,
  • drewniane budynki mieszkalne,
  • pozostałości parku dworskiego,
  • kopiec poświęcony powstańcom 1863 i II wojny światowej,
  • pomnik poświęcony Józefowi Piłsudskiemu,
  • pomnik ku czci żołnierzy WP i ofiar terroru,
  • rzeka Bug i Nadbużański Park Krajobrazowy,
  • rezerwat leśny Bojarski Grąd
  • teren b. niemieckiego obozu zagłady Treblinka

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. Katalog Zabytków Sztuki w Polsce. Tom X - województwo warszawskie, Zeszyt 10 - powiat sokołowski, Warszawa 1965, ss. 6.7
  3. Izabella Galicka, Hanna Sygietyńska: Jak znaleziono obraz? Początki przygody z El Greco. Muzeum Diecezjalne w Siedlcach. [dostęp 2014-03-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Tom X - województwo warszawskie, Zeszyt 25- powiat sokołowski pod redakcją Izabelli Galickiej i Hanny Sygietyńskiej, IS PAN, Warszawa 1965
  • Kosów Lacki. Srudia i materiały z dziejów miejscowości. Red. Artur Ziontek przy współpracy Moniki Samuel. Siedlce 2011.
  • Miasto Kosów Lacki.