Maciejowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie garwolińskim. Zobacz też: inne wsie o tej nazwie.
Maciejowice
wieś
Ilustracja
Siedziba urzędu gminy
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat garwoliński
Gmina Maciejowice
Liczba ludności (2011) 1413[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 08-480[3]
Tablice rejestracyjne WG
SIMC 0680503[4]
Położenie na mapie gminy Maciejowice
Mapa konturowa gminy Maciejowice, w centrum znajduje się punkt z opisem „Maciejowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Maciejowice”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Maciejowice”
Położenie na mapie powiatu garwolińskiego
Mapa konturowa powiatu garwolińskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Maciejowice”
Ziemia51°41′32″N 21°33′17″E/51,692222 21,554722
Strona internetowa

Maciejowicewieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice[4][5]. Siedziba gminy Maciejowice oraz rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Dawniej miasto; Maciejowice uzyskały lokację miejską w 1507 roku, zdegradowane w 1869 roku[6]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa siedleckiego.

Integralne części wsi Maciejowice[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0680510 Podjaminy część wsi

10 października 1794 w pobliżu miasta miała miejsce bitwa pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez gen. Tadeusza Kościuszkę a wojskami rosyjskimi, zwana później bitwą pod Maciejowicami.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Maciejowice leżą 80 km od Warszawy nad Okrzejką, dopływem Wisły, na południowym krańcu województwa mazowieckiego i wchodzą w skład powiatu garwolińskiego. Przez miejscowość przechodzi droga wojewódzka nr 801 z Warszawy do Puław. Historycznie Maciejowice położone są na ziemi stężyckiej w dawnym województwie sandomierskim w Małopolsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • epoka brązu – pierwsze osadnictwo kultury łużyckiej;
  • 1155 – nadanie przywileju na miasto Kochów (1 km na południe od Maciejowic – przywilej lokacyjny Kazimierz II Sprawiedliwy) dla klasztoru kanoników regularnych z Czerwińska przez Henryka Sandomierskiego;
  • XII w. – powstanie parafii w Kochowie, przebiega tutaj szlak do przeprawy z Mazowsza na Ruś;
  • koniec XV w. – właścicielem zostaje stolnik sandomierski Kacper Maciejowski (odgałęzienie rodu Ciołków);
  • 1507 – lokacja miasta Maciejowice na gruntach wsi Ostrów na mocy przywileju króla Zygmunta I Starego;
  • 1525 – sprzedaż Kochowa przez zakonników;
  • 1557 – nadanie przywilejów przez króla Zygmunta Augusta za zasługi dla kasztelana sandomierskiego Stanisława Maciejowskiego na: prawa miejskie magdeburskie, jarmarki w maju, targi we wtorek i budowę fortalicjum (zamku obronnego);
  • XVI w. – przeniesienie parafii z Kochowa, miasto w rękach Maciejowskich;
  • XVII w. – kolejni właściciele to kolejno Oleśniccy, Zbąsscy i Tarłowie, powstaje w mieście szpital;
  • od 1705 – własność Potockich;
  • 1792 – własność rodu Zamoyskich, założenie Szkoły Rolniczej w Podzamczu;
  • 10 października 1794 – bitwa pod Maciejowicami;
  • 1800 – ordynatem zamoyskim zostaje Stanisław Kostka hrabia Zamoyski, założył park w Podzamczu, buduje pałac w miejscu zburzonego w czasie bitwy maciejowickiej zamku, cegielnię, garkarnię, fabryczkę tkacką, gorzelnię i browar;
  • 1803 – zwolnienie mieszczan maciejowickich z pańszczyzny;
  • 28 stycznia 1863 – sformowana w Maciejowicach partia powstańcza dowodzona przez pułkownika Walentego Lewandowskiego bez powodzenia zaatakowała stacjonujący w Łaskarzewie batalion saperów rosyjskich;
  • 1870 – utrata praw miejskich;
  • lipiec-sierpień 1915 zacięta obrona Rosjan przed Niemcami
  • 13 sierpnia 1920 – do Kobylnicy dotarły wojska bolszewickie z Grupy Mozyrskiej;
  • wrzesień 1939 – ewakuacja 13 Dywizji Piechoty i Wileńskiej Brygady Kawalerii z Armii "Prusy" przez drewniany most w Przewozie, 9 września most wysadzony w powietrze, tutaj Wisłę przekroczył oddział "Hubala";
  • 1963 – otwarcie szkoły tysiąclatki;
  • 1988 – otwarcie Muzeum Tadeusza Kościuszki;
  • 1990 – przejęcie znacjonalizowanego majątku Podzamcze przez Agencję Rolną Skarbu Państwa i Gminy.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • brukowany rynek w Maciejowicach z ratuszem z halami targowymi, mieszczący muzeum oraz dawny szpital z 1796 r. w pierzei zachodniej rynku kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP 1772-1780 fundacji Ignacego Potockiego, w miejscu drewnianego przeniesionego z Kochowa w 1681 r., przebudowany w latach 1880-1881 według projektu Leonarda Marconiego
  • grobowiec Zamoyskich z 1908 na tyłach kościoła według projektu Ksawerego Makowskiego
  • pomnik Tadeuszowi Kościuszce przy szkole z dwiema armatami odsłonięty w 1984 projektu Stanisława Strzyżewskiego
  • pomnik Tadeuszowi Kościuszce na rynku odsłonięty w 1976 r. projektu Mieczysława Weltera
  • pomnik z kosami na sztorc przy drodze do Podzamcza projektu Macieja Krysiaka
  • zespół pałacowy w Podzamczu w miejscu zamku z XVI w. z ciekawymi stajniami w parku pałacowym
  • cmentarz żydowski

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Maciejowice w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-11-26] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-11-23].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 755 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 48-49.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]