Historia Świadków Jehowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świadkowie Jehowy
 PortalKategoria

Historia Świadków Jehowy – historia działalności religijnej społeczności Świadków Jehowy[a], a także rozwoju ich nauk i praktyk religijnych.

Początki (1870–1916)[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz więcej w artykule Badacze Pisma Świętego, w sekcji Historia Badaczy Pisma Świętego.

Powstanie[edytuj | edytuj kod]

Po okresie poszukiwań religijnych w 1870 roku Charles Taze Russell wspólnie z kilkuosobową grupą znajomych z Pittsburgha oraz Allegheny założył klasę studiów biblijnych, której celem było poznawanie Biblii. Grupa ta stawiała pytania dotyczące zagadnień biblijnych oraz poszukiwała w Biblii odpowiedzi. W tym celu odszukiwano wszystkie wersety biblijne związane z tematem. Gdy po dyskusji wszyscy jej uczestnicy byli przekonani, że wersety biblijne ze sobą harmonizują, formowali wniosek końcowy i zapisywali go[1]. Russell nie uważał, że konieczna jest interpretacja Biblii. Był przekonany, że jeśli jakiś jej fragment jest niezrozumiały, to jego wyjaśnienia należy szukać w innym fragmencie Pisma Świętego.

Charles Taze Russell otwarcie przyznawał, że korzystał z pomocy innych przy studiowaniu Biblii. Wyrażał wdzięczność wobec pomocy adwentysty Jonasa Wendella i Georga Storssa. W styczniu 1876 roku Russell otrzymał egzemplarz czasopisma „Herald of the Morning” („Zwiastun Poranka”) wydawanego przez adwentystę Nelsona Barboura. W tym czasopiśmie Barbour głosił pogląd przedstawiony wcześniej przez Izaaka Newtona, że przyjście Jezusa nie miało na celu zniszczenia wszystkich ludzi na ziemi, oraz że Chrystus przyjdzie w postaci duchowej, a nie w ciele. Odtąd Barbour i Russell wspólnie współpracowali przy wydawaniu „Zwiastuna Poranka”. Russell m.in. wspierał finansowo wydawanie tego czasopisma – aż do 1878 roku, kiedy to po kilkumiesięcznej polemice na łamach „Zwiastuna Poranka” Russell ostatecznie zerwał współpracę po artykule autorstwa Barboura, w którym kwestionował wartość ofiarnej śmierci Chrystusa.

Strażnica” wydawana od roku 1879
(wydanie z 1 października 1907)

Po wycofaniu się z wspierania i pisania do „Zwiastuna Poranka” postanowił od lipca 1879 roku publikować pismo „Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence” („Strażnica Syjońska i Zwiastun Obecności Chrystusa”). Odtąd Russell posługiwał się głównie tym czasopismem do głoszenia prawd biblijnych. Russell nigdy nie przypisywał sobie odkrycia prawd. Powiedział:

Stwierdziliśmy, że przez całe wieki różne społeczności religijne i rozmaite grupy rozdzieliły między siebie nauki biblijne i stapiały je – mniej lub bardziej – z ludzkimi spekulacjami i błędnymi poglądami (...) Przekonaliśmy się, że ważna nauka o usprawiedliwieniu przez wiarę, a nie przez uczynki, została jasno sformułowana przez Lutra, a w nowszych czasach przez wielu chrześcijan, że prezbiterianie z wielkim szacunkiem odnosili się do Bożej sprawiedliwości, mocy i mądrości, chociaż tych przymiotów dokładnie nie rozumieli, że metodyści cenili i wychwalali miłość i miłosierdzie Boga, że adwentyści głosili cenną naukę o powrocie Pana, że baptyści między innymi dobrze pojmowali symboliczne znaczenie chrztu, mimo że stracili z oczu prawdziwy chrzest, że niektórzy uniwersaliści już od dłuższego czasu mają mgliste pojęcie o 'restytucji'. W ten sposób niemal wszystkie wyznania dowiodły, że ich założyciele poszukiwali prawdy. Ale niewątpliwie wielki Przeciwnik walczył z nimi i nie mogąc całkowicie zniweczyć Słowa Bożego, przewrotnie je między nich rozdzielił. (...)[2]

Wykonujemy pracę (...) zbierania rozproszonych przez długi czas fragmentów prawdy oraz przekazywania ich ludowi Pańskiemu – nie jako nowych, nie jako naszych własnych, ale jako pochodzących od Pana. (...) Nie powinniśmy mniemać, że to nam należy się jakakolwiek zasługa za odkrycie i ponowne uporządkowanie klejnotów prawdy[3]

.

W „Strażnicy” z maja i czerwca 1880 roku Russell ogłosił, że zamierza odwiedzić szereg miast w celu zjednoczenia i wzajemnego poznania licznych, ale bardzo rozproszonych czytelników. Wizyty Russella doprowadziły do utworzenia w odwiedzanych miastach szeregu klas, czyli eklezji (nazwanych potem zborami). Zebrania zborowe organizowano najczęściej dwa razy w tygodniu. Te urządzane w wynajętych salach składały się z wykładu wygłaszanego przez zdolnego mówcę. Z kolei na te urządzane w domach wszyscy zabierali swoją Biblię, konkordancję, papier, ołówek i byli zachęcani do czynnego udziału. Z powodu takiego przebiegu zebrań i przykładania uwagi do dokładnego studiowania Biblii osoby te zaczęto nazywać Badaczami Pisma Świętego[4][5].

W lipcu i sierpniu 1881 roku w „Strażnicy” opublikowano artykuł pod tytułem Czy głosisz? Oparte m.in. na Ewangelii według Mateusza 24:14; 28:19–20 oraz Dziejach Apostolskich 1:8 artykuły wskazywały, że głównym zadaniem Badaczy Pisma Świętego powinno być głoszenie Dobrej Nowiny. W tym samym czasie Russell wezwał do „wyjścia z Babilonu Wielkiego” (czyli opuszczenia swojego Kościoła), który był utożsamiany przez Badaczy Pisma Świętego z Kościołem katolickim i papiestwem, a potem także z innymi religiami. W 1886 roku odbyło się w Pittsburghu pierwsze, historyczne, trzydniowe walne zgromadzenie po dorocznej uroczystości Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa, zapoczątkowując w ten sposób zwyczaj organizowania dorocznych kongresów[6].

W 1891 roku odbyło się kolejne zgromadzenie w Allegheny w stanie Pensylwania oraz w Toronto (700 obecnych) z okazji dorocznego święta upamiętniającego śmierć Jezusa Chrystusa[7]. Od 7 do 14 kwietnia 1892 roku odbyło się następne zgromadzenie w Allegheny, na które przybyło około 400 osób z 20 amerykańskich stanów i kanadyjskiej prowincji Manitoba. Program zjazdu obejmował pięć dni intensywnego studium Biblii i dwudniowe szkolenie dla kolporterów[8][9]. Rok później od 20 do 24 sierpnia odbyło się zgromadzenie w Chicago, na którym było obecnych 360 osób, a 70 ochrzczono. W następnych latach zgromadzenia takie odbywały się co roku regularnie również w innych krajach.

Początek XX wieku[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1903 roku kazania Russella zaczęły publikować gazety. W 1913 roku co tydzień kazania te publikowało już ponad 2000 tytułów, które trafiały do 15 000 000 czytelników[10][11]. W 1908 roku przedstawiciele założonego przez Russella Towarzystwa Strażnica (m.in. radca prawny Joseph F. Rutherford) zakupili stary Plymouth Bethel przy Hicks Street 13–17 w Brooklynie – były dom misyjny Kościoła kongregacjonalistów, gdzie mieściły się biura Towarzystwa, jak i sala zebrań (nazwany potem Betel, czyli 'Domem Bożym'), a także dawną rezydencję pastora Henry’ego Warda Beechera przy Columbia Heights 124, który stał się domem pracowników Betel.

W 1912 roku Russell z współpracownikami przystąpili do realizacji Fotodramy stworzenia, czyli zestawu filmów i przeźroczy zsynchronizowanych z nagraniami na płytach gramofonowych. Premiera odbyła się 11 stycznia 1914 roku, a obejrzało ją 5000 widzów przy czym dla wielu innych zabrakło miejsc. Do końca roku Fotodramę stworzenia obejrzało ponad 9 milionów osób w Ameryce Północnej, Europie, Nowej Zelandii i Australii[12].

Rok 1914 dla Badaczy Pisma Świętego i samego Russella był rokiem szczególnym, ponieważ już wiele lat wcześniej Russell i inni Badacze posługując się chronologią biblijną obliczyli, że w październiku tego roku dobiegną końca „czasy pogan”. Wierzono, że szalejąca I wojna światowa przerodzi się w światową anarchię. Wielu Badaczy Pisma Świętego wierzyło, że w 1914 roku pójdą do nieba. Później tak to skomentowano:

Wyobrażaliśmy sobie, że żniwo i zgromadzanie Kościoła pomazańców zostanie wykonane przed upływem Czasów Pogan, ale Biblia nic takiego nie mówi[13].

16 października 1916 roku Charles Taze Russell wraz ze swoim sekretarzem Menta Sturgeon wybrali się na zaplanowaną podróż po zachodniej i południowej części Stanów Zjednoczonych. We wtorek 31 października 64-letni Russell zmarł w pociągu w miejscowości Pampa w stanie Teksas[14].

Zgodnie z życzeniem Russella, na łamach „Strażnicy” z 1 grudnia 1916 opublikowano jego testament spisany 29 czerwca 1907 roku, w którym zalecił on utworzenie pięcioosobowego Komitetu Redakcyjnego, który miałby się zajmować redagowaniem „Strażnicy” po jego śmierci[b]. Zarząd Towarzystwa Strażnica powołał Komitet Wykonawczy złożony z Alfreda I. Ritchiego, Williama E. Van Amburgha oraz Josepha F. Rutheforda. Komitet ten sprawował nadzór nad działalnością Towarzystwa Strażnica do czasu najbliższego walnego zgromadzenia członków Towarzystwa Strażnica.

Reorganizacja (1917–1942)[edytuj | edytuj kod]

Decyzją walnego zgromadzenia, które odbyło się 6 stycznia 1917 roku wobec braku innych kandydatów na nowego prezesa Towarzystwa Strażnica jednomyślnie wybrano Josepha Franklina Rutherforda. Równocześnie Andrew N. Pierson został wybrany wiceprezesem, a William E. Van Amburgh sekretarzem-skarbnikiem. Rozwiązano też Komitet Wykonawczy[15].

Nowy prezes Towarzystwa kładł mocniejszy nacisk na ewangelizację. Zwiększono z 69 do 93 osób liczbę podróżujących przedstawicieli Towarzystwa, a liczba kolporterów publikacji zwiększyła się z 372 do 461. W 1917 roku czterech członków zarządu Towarzystwa Strażnica usiłowało usunąć ze stanowiska nowego prezesa[16]. W sierpniu 1917 roku, opuścili oni Dom Betel w Brooklynie[17]. Osoby te zostały usunięte z Domu Biblijnego, a w roku 1918 utworzyły Pastoralny Instytut Biblijny, który dzielił się na mniejsze grupy skupione wokół ich przywódców. Jeszcze w tym samym roku osoby te rozpoczęły kampanię pisania listów i wygłaszania przemówień, co spowodowało rozdźwięki oraz odwrócenie się niewielkiej części osób od Towarzystwa Strażnica. W wyniku sporów wewnętrznych powstały wtedy liczne odłamy, które dzieliły się na mniejsze ugrupowania – z czasem większość z nich zanikła. Główne grupy, które oddzieliły się od Towarzystwa Strażnica znane w Polsce to: Wolni Badacze Pisma Świętego (tworzące od 2007 roku Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego), Świecki Ruch Misyjny „Epifania” i Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego.

Członkowie Towarzystwa Strażnica w 1918 roku (od lewej: W.E. Van Amburgh, J.F. Rutherford, A.H. Macmillan, R.J. Martin, F.H. Robison, C.J. Woodworth, G.H. Fisher, G. De Cecca).

Po śmierci C.T. Russella, w lipcu 1917 roku wydano książkę pt. Dokonana tajemnica częściowo opartą na jego wypowiedziach. Ponieważ książka ta zawierała szereg bardzo krytycznych uwag wobec kleru chrześcijańskiego została zakazana w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Wzrastał też podsycany przez duchowieństwo sprzeciw wobec Badaczy Pisma Świętego. W wyniku ostrej krytyki kleru zawartej w tej, jak i innych książkach wydawanych przez Towarzystwo Strażnica począwszy od 1918 roku Europę i Amerykę Północną objęła fala ataków na Badaczy Pisma Świętego. 7 maja 1918 roku władze federalne Stanów Zjednoczonych wydały decyzję o aresztowaniu J.F. Rutherford i jego współpracowników co miało miejsce następnego dnia. 4 lipca 1918 zostali oni osadzeni w więzieniu federalnym w Atlancie w stanie Georgia[18].

Więzieni członkowie Towarzystwa Strażnica zostali zwolnieni 26 marca 1919 roku[19]. W czasie pobytu w więzieniu ośmiu członków zarządu Towarzystwa Strażnica niemal całkowicie zamarła wszelka działalność Badaczy Pisma Świętego. Ale już 4 maja na pierwszym wygłoszonym przez Rutherforda wykładzie po wyjściu z więzienia było obecnych 3500 osób, a dla ponad pół tysiąca zabrakło miejsc.

Joseph F. Rutherford przemawia podczas zgromadzenia w Cedar Point (wrzesień 1919)

W dniach od 1 do 8 września 1919 roku w Cedar Point w stanie Ohio odbyło się zgromadzenie Badaczy Pisma Świętego na którym Rutherford oświadczył:

Misją chrześcijanina na ziemi (...) jest głoszenie orędzia o sprawiedliwym Królestwie Pana, które zapewni błogosławieństwa całemu wzdychającemu stworzeniu[20]. Na tym zgromadzeniu ogłoszono też rozpoczęcie wydawania nowego czasopisma pt. „The Golden Age” („Złoty Wiek”, obecnie znane jako „Przebudźcie się!”). W 1922 roku, w dniach od 5 do 13 września odbyło się kolejne, 9-dniowe zgromadzenie. W programie zgromadzenia znalazł się punkt, w którym mówca powiedział, że każdy poświęcony ma obowiązek występować w charakterze publicznego głosiciela Króla i królestwa[21].

W latach 1918–1925 w przeszło 30 językach wygłaszano przemówienie Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą, które wskazywało że nadzieją dla ludzi jest życie wieczne na ziemi[22]. Jeszcze w 1920 roku w książce Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą! wyrażono oczekiwania, że w 1925 roku zmartwychwstaną takie osobistości, jak: Abraham, Jakub, Izaak i inni prorocy, a namaszczeni chrześcijanie pójdą do nieba. Po niespełnionych oczekiwaniach niewielka część Badaczy Pisma Świętego porzuciła religię. Kolejnym momentem porzucenia Badaczy Pisma Świętego było wyjaśnienie istnienia dwóch organizacji – Szatana i Jehowy. Wyjaśnienie księgi Objawienia znacznie różniło się od interpretacji zawartej w Dokonanej tajemnicy, która w znacznej mierze była pośmiertną syntezą notatek i wniosków Russella. Spowodowało to, że część Badaczy zgorszyła się i odeszła.

Od 30 października do 2 listopada 1921 roku odbyło się pierwsze większe zgromadzenie w Polsce. Obecnych było ponad 500 uczestników, a 14 osób ochrzczono.

Od 1927 roku wzrastała liczba aresztowań Badaczy Pisma Świętego, ponieważ w niedziele organizowali się w grupy, które głosiły ewangelię.

Nowa nazwa[edytuj | edytuj kod]

Program zgromadzenia z literami:
JW – Jehovah's Witnesses

W dniach od 24 do 30 lipca 1931 roku w Columbus w stanie Ohio zorganizowano kolejne międzynarodowe zgromadzenie, którego część była transmitowana przez należące do Towarzystwa Strażnica radio WBBR oraz 450 stacji radiowych w Ameryce Północnej, Australii i Europie[23].

Na tym zgromadzeniu 26 lipca została wygłoszona rezolucja pt. Nowe imię, w której oświadczono:

„Jesteśmy sługami Jehowy Boga upoważnionymi do wykonania w Jego imieniu pewnego dzieła, mianowicie dawania — zgodnie z Jego przykazaniem — świadectwa o Jezusie Chrystusie i powiadamiania ludzi, iż Jehowa jest prawdziwym i wszechmocnym Bogiem. Z radością więc obieramy i przyjmujemy imię, które Pan Bóg wypowiedział swymi ustami, i pragniemy, by nas znano pod nowym imieniem i nazywano nim, a mianowicie: Świadkowie Jehowy”[24][25].

W 1931 roku w 50 krajach świata działalność kaznodziejską prowadziło niecałe 50 tysięcy Świadków Jehowy[26]. Rok 1932 przyniósł kolejne wyjaśnienie na podstawie Biblii, że ci Świadkowie, którzy nie spodziewają się pójść do nieba, będą żyli na ziemi.

W 1933 roku w działalności kaznodziejskiej zaczęto posługiwać się samochodami z megafonami, które parkowano w dogodnych miejscach i odtwarzano nagrane wykłady[27]. W tym samym roku rozpoczęto kierowanie zachęt do głosicieli by podczas głoszenia od domu do domu posługiwali się „kartami świadectwa”. Karty te miał wymiary jakieś 8 na 13 centymetrów. Zawierały krótkie orędzie oparte na Biblii oraz zachęcały do przyjęcia literatury biblijnej[28]. Co jakiś czas przygotowywano nowe karty zawierające zwięzłe orędzie biblijne[10][4].

W 1934 roku w działalności kaznodziejskiej zaczęto korzystać ze specjalnie zaprojektowanych przenośnych gramofonów wyprodukowanych przez Towarzystwo Strażnica, na których odtwarzano płyty z krótkimi nagranymi wykładami biblijnymi nazywanymi kazaniami. Długość nagrania wynosiła około cztery i pół minuty. Tytuły niektórych przemówień były bardzo krótkie, na przykład „Trójca”, „Czyściec” czy „Królestwo”. Do roku 1940 nagrano na płytach 92 wykłady biblijne oraz wyprodukowano przeszło milion kopii. W roku 1940 wykorzystywano ponad 40 tysięcy egzemplarzy gramofonów. Metodą tą głosiciele posługiwali się w latach 30. i 40. XX wieku[27][10][4].

W 1936 roku zaczęto organizować na szeroką skalę marsze informacyjne z tablicami. Początkowo były to plakaty zapowiadające wykłady publiczne, a później tablice zawierające takie hasła jak: „Religia to sidło i oszustwo” czy „Służ Bogu i Chrystusowi Królowi”. Uczestnicy marszów szli powoli, gęsiego chodnikami przy ruchliwych ulicach w dzielnicach handlowych. Pochody te przyciągały uwagę przechodniów[29].

W 1937 roku rozpoczęto rozpowszechnianie czasopisma „Pociecha[30].

Prześladowania w okresie II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Znak fioletowego trójkąta, jaki nosili Świadkowie Jehowy w obozach koncentracyjnych od 1935 roku.
 Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Austrii, w sekcji Okres nazizmu (1933–1945).
 Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Polsce, w sekcji Okres II wojny światowej.
 Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Serbii, w sekcji Prześladowania religijne.

Jeszcze przed dojściem Hitlera do władzy, począwszy od 1929 roku zdarzało się, że nazistowskie bojówki SA napadały na Świadków Jehowy w Niemczech, bijąc ich i przerywając zebrania religijne[31]. Świadkowie Jehowy w III Rzeszy i na terenach przez nią okupowanych[32] byli represjonowani z powodu odmowy służby wojskowej, odmowy używania niemieckiego pozdrowienia Heil Hitler i każdej pracy dla wojska od np. czyszczenia mundurów czy zawijania pakietów opatrunkowych pierwszej pomocy[33] po pracę w przemyśle zbrojeniowym, niestosowanie „państwowego” antysemityzmu (Świadkowie Jehowy m.in. nie przestrzegali bojkotu żydowskich sklepów a w swoich publikacjach propagowali – zgodnie z Biblią równość wszystkich narodów i ras). Z tych powodów już od wiosny 1933 roku spotykały ich liczne represje, a od lipca 1933 roku byli więzieni w obozach koncentracyjnych, gdzie od roku 1935 otrzymali oddzielne oznakowanie – fioletowy trójkąt. Udawało im się informować swych współwyznawców z zewnątrz o panujących tam warunkach, dzięki czemu wiele lat przed wojną ujawnili istnienie tych obozów i ich specyfiki wraz z dokładnymi szkicami – w książce Krucjata przeciwko chrześcijaństwu, a w późniejszych latach także zbrodni dokonywanych na Żydach i innych więźniach. Lata 1936 i 1937 były okresem masowych aresztowań dokonywanych przez gestapo. Tysiące wyznawców zamknięto w więzieniach i obozach koncentracyjnych. Spotkało ich tam sadystyczne traktowanie. W tym czasie już ponad 6000 Świadków Jehowy z Niemczech było przetrzymywanych w więzieniach lub obozach koncentracyjnych[34]. August Dickmann był pierwszym rozstrzelanym Świadkiem Jehowy na początku września 1939 roku w Sachsenhausen (KL). Do roku 1939 ponad sześć tysięcy z nich zostało uwięzionych, a tysiące zesłano do obozów koncentracyjnych. W wielu krajach europejskich działalność Świadków Jehowy została zakazana, wielu wyznawców osadzono w obozach koncentracyjnych[35].

W okresie III Rzeszy 1767 Świadków Jehowy straciło pracę, skonfiskowano 284 firm, 735 mieszkań, 129 majątków ziemskich, 457 osób pozbawiono prawa do wykonywania zawodu, 860 dzieci umieszczono w sierocińcach bez prawa widzeń z rodzicami, unieważniono 30 małżeństw. Aresztowano 8917 wyznawców i ich dzieci. Do obozów trafiło ponad 2 tys. osób, 635 zmarło w więzieniach. Skazano na śmierć 253 wyznawców (w rezultacie wyroków sądów) z tego 203 egzekucje wykonano. W obozach więziono (na ogół) osoby dorosłe; dzieci przeważnie odbierano i przekazywano na wychowanie innym rodzinom. Świadkowie Jehowy byli jedyną z kilku kategorii więźniów narodowości niemieckiej (zdarzały się pojedyncze przypadki odmowy służby wojskowej wśród przedstawicieli innych wyznań), którzy mogli w każdej chwili wyjść na wolność po podpisaniu deklaracji apostazji[36] – ponad 95% osadzonych nie zrobiło tego, uważając prześladowania za próbę wiary. W obozach znęcano się nad nimi i zabijano, (ale także wyznaczano do pracy w charakterze ... służby domowej u członków załóg obozów – esesmanów – wiedziano bowiem, że ze strony Świadków Jehowy nic im nie grozi, i że np. nie uciekną). Rudolf Höss (komendant obozu Auschwitz) zeznał, że imponował mu hart ducha i siła wiary tych więźniów i wspominał, iż zarówno Heinrich Himmler jak i Theodor Eicke powoływali się wielokrotnie na ich religijny fanatyzm i stawiali go za przykład dla postępowania SS-manów w odniesieniu do narodowego socjalizmu i Adolfa Hitlera. Nawet do takich miejsc jak obozy koncentracyjne potajemnie docierały Biblie i publikacje Świadków Jehowy. Organizowano tam po kryjomu nawet zebrania religijne, obchodzono z zachowaniem wielkiej ostrożności rocznicę Wieczerzy Pańskiej – Pamiątkę, dokonywano także chrztów nowych wyznawców. Wielu z uwięzionych wraz ze Świadkami Jehowy zapoznawało się z ich naukami i przyjmowało je. W więzieniach i obozach Świadkowie Jehowy nie tylko pomagali sobie nawzajem, ale także dbali o innych więźniów – wspólne jedzenie, opieka medyczna. Wsparcie było widoczne szczególnie w sferze emocjonalnej i duchowej. Więźniowie z determinacją przestrzegali zasad swojej wiary. Mimo ścisłego zakazu nauczania w obozach koncentracyjnych, wykorzystywali każdą okazję, każdą sposobność aby współwięźniów a nawet esesmanów zaznajomić z Biblią. Hitlerowcy starali się izolować ich liderów od innych więźniów, aby zapobiec głoszeniu i organizowaniu pomocy dla innych osadzonych współwyznawców[37].

W okresie III Rzeszy ok. 11 300 niemieckich Świadków Jehowy zostało uwięzionych, a około 1500 zmarło lub zostało zabitych[38]. Wykonano 270 wyroków śmierci. Po zakończeniu wojny Świadkowie Jehowy byli ważnym źródłem informacji na temat masowych zbrodni na Żydach w obozach zagłady. Do Hitlera trafiło łącznie ok. 20 tysięcy listów i telegramów protestacyjnych od Świadków Jehowy z ok. 50 krajów. Doktor historii Henrik Eberle podsumowuje: „Na tle milionów ofiar nazistowskiego reżimu liczba ta [ofiar spośród Świadków Jehowy] wydaje się znikoma. Mimo to stanowi świadectwo zbiorowej i bezkompromisowej niezłomności, która zasługuje na szacunek[39].

Ze względu na neutralność Świadków Jehowy 4 lipca 1940 władze zdelegalizowały ich działalność w Kanadzie. W połowie lat 40. XX wieku w prowincji Quebec wyznawcy spotkali się z brutalnym traktowaniem zarówno ze strony skrajnych ugrupowań katolickich, jak i urzędników państwowych. 2 marca 1947 roku Świadkowie Jehowy rozpoczęli w całym kraju kampanię, podczas której zachęcali do podpisywania skierowanej do rządu największej wówczas petycji w sprawie ustawy o swobodach obywatelskich. Również Świadkowie Jehowy w Stanach Zjednoczonych padali ofiarą ataków — dochodziło do licznych przypadków pobicia i gróźb pozbawienia wolności, często przy bezczynnej i niechętnie-obojętnej postawie policji oraz sprzecznemu z konstytucją nadużywaniu lokalnych przepisów, które utrudniały działalność kaznodziejską. Za obstawanie przy neutralności tysiące wyznawców trafiło do więzień. W roku 1941 dzieci Świadków Jehowy wyrzucano ze szkół za odmowę pozdrawiania sztandaru. Pomimo tych przeszkód w latach 1938–1945 grono Świadków Jehowy w Stanach Zjednoczonych powiększyło się przeszło dwukrotnie, a liczba godzin, które poświęcili na publiczną działalność kaznodziejską wzrosła trzykrotnie.

Dalszy rozwój (1942–obecnie)[edytuj | edytuj kod]

Liczba głosicieli Świadków Jehowy oraz obecnych na Pamiątce w latach 1945–2014.

8 stycznia 1942 roku zmarł J.F. Rutherford. Pięć dni później prezesem wybrano Nathana H. Knorra. Nowy prezes Towarzystwa Strażnica jeszcze mocniej akcentował potrzebę głoszenia i na większą skalę zaczął organizować zgromadzenia. Wkrótce też zorganizowano Kursy Służby Teokratycznej, które odbywały się w każdym zborze, a przygotowywały i szkoliły głosicieli do przemówień i głoszenia[40][4].

1 lutego 1943 roku 100 studentów rozpoczęło zajęcia w nowo powstałej Biblijnej Szkole Strażnicy – Gilead[41]. Kurs trwał 20 tygodni, a głównym podręcznikiem była Biblia.

Po wojnie, kiedy wróciła możliwość niezakłóconej korespondencji pocztowej, zaczęły napływać sprawozdania. Okazało się, że mimo pożogi wojennej liczebność Świadków Jehowy znacznie wzrosła.

W roku 1950 na zorganizowanym na stadionie Yankee zgromadzeniu, gdzie było obecnych 123 tys. osób ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata (Nowego Testamentu). W kwietniu 1951 roku prawie wszystkich wyznawców wywieziono z europejskiej części ZSRR na Syberię w trakcie Operacji Północ. Rok później do szkolenia głosicieli wprowadzono Zaawansowany Kurs Służby Kaznodziejskiej. Rezultaty tego szkolenia były takie, że w ciągu dziesięciu lat liczba głosicieli na świecie wzrosła o 100 procent, liczba odwiedzin o kolejne 126 procent, a liczba studiów biblijnych o 150 procent. W 1963 roku osiągnięto pierwszy milion głosicieli, 11 lat później liczba ta się podwoiła.

Od 1 stycznia 1956 roku rozpoczęto wizyty nadzorców strefy odwiedzających Biura Oddziałów. Poczynając od 1 października 1972 roku zmieniono sposób zarządzania zborami. Dotychczas zborami opiekowali się słudzy zboru, którzy byli mianowani przez Towarzystwo Strażnica. Teraz, na podstawie Listu do Filipian 1:1 gdzie apostoł Paweł napisał o gronie starszych, miało być w zborach wielu, tworzących grono starszych, o ile mieli stosowne kwalifikacje (zob. 1 Tm 3:1–7). To samo dotyczyło sług pomocniczych. W tym samym okresie odpowiedzialność i nadzór nad ewangelizacją przejęło Ciało Kierownicze, złożone z kilkunastu dojrzałych duchowo mężczyzn, mających nadzieję niebiańską (zaliczających się do 144 000 wybranych, namaszczonych duchem Świadków)[42].

Powstanie komitetów[edytuj | edytuj kod]

Najwyższa liczba głosicieli Świadków Jehowy na świecie w latach 1945–2013.

Od stycznia 1976 roku nadzór nad Towarzystwem Strażnica został przekazany sześciu kilkuosobowym komitetom. Odtąd już Towarzystwem Strażnica nie zarządzała jedna osoba.

8 czerwca 1977 roku w wyniku niemożliwego do zoperowania guza mózgu zmarł Nathan Knorr. Następcą na stanowisku Prezesa Towarzystwa Strażnica został 83-letni Frederick William Franz. Obecnie Ciało Kierownicze nie jest zupełnie związane z Towarzystwem Strażnica. Żaden z Członków owego Ciała nie może być jednocześnie członkiem Zarządu Towarzystwa Strażnica[43].

Dalszy rozwój[edytuj | edytuj kod]

W 1977 roku wprowadzono dla pełnoczasowych pionierów Kurs Służby Pionierskiej. W 1985 roku przekroczono liczbę 3 milionów głosicieli, pięć lat później – 4 milionów. W latach 90. XX wieku w kilkunastu krajach, głównie z Europy Wschodniej, Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej, uzyskano rejestrację prawną; w niektórych z nich zorganizowano w następnych latach kongresy międzynarodowe. W połowie lat 90. XX wieku powstała pierwsza oficjalna strona internetowa Świadków Jehowy www.watchtower.org, a w późniejszych latach – dodatkowe (Informacji Publicznej i publikacji religijnych).

W 1996 roku na całym świecie działało 5 milionów głosicieli, w roku 2000 przeszło 6 milionów, a w roku 2008 – 7 milionów. W roku 2014 przeszło 8 milionów, a w 2017 roku na całej ziemi dobrą nowinę o Królestwie obwieszczało ponad 8,4 miliona głosicieli w 240 krajach i terytoriach zależnych, po raz pierwszy w historii na głoszenie dobrej nowiny poświęcono 2 miliardy godzin (2 046 000 202)[44].

W roku 2009 zmniejszono liczbę cotygodniowych spotkań członków zboru na zebraniach chrześcijańskich z trzech do dwóch (zborowe studium Biblii dołączono do teokratycznej szkoły służby kaznodziejskiej i zebrania służby). Położono nacisk na wykorzystanie wolnego wieczoru na studiowanie Pisma Świętego w gronie rodziny lub osobiście[45][46].

W 2009 roku przekroczono liczbę 500 języków, w których wydawano publikacje Świadków Jehowy, w roku 2013 – 600, w 2014 roku 700, a w 2017 roku – 900 językach[47] (w tym w przeszło 930 w wersji online w Internecie oraz w przeszło 30 wydaniach brajlowskich[48]).

W 2012 roku zmniejszono liczbę oddziałów na świecie, poprzez połączenie niektórych z nich[49].

W lipcu 2013 roku w Warwick, w amerykańskim stanie Nowy Jork, rozpoczęto budowę obiektów nowego Biura Głównego Świadków Jehowy (poprzednio w dzielnicy Nowego Jorku: Brooklyn)[50][51], zakończoną 31 sierpnia 2016 roku[52].

W październiku 2013 roku na 129 zgromadzeniu statutowym ogłoszono wydanie zrewidowanego przekładu Biblii w „Przekładzie Nowego Świata” w języku angielskim, czego dzięki transmisji video mogło wysłuchać 1,4 mln osób na świecie[53].

W roku 2016 wprowadzono zebranie o nazwie chrześcijańskie życie i służba (składające się z trzech części, zastępując teokratyczną szkołę służby kaznodziejskiej i zebranie służby, a zborowe studium Biblii jest odtąd jednym z punktów tego zebrania)[54][4][55].

Wyznanie stara się dotrzeć do ludzi także poprzez Internet. Oficjalny serwis internetowy: www.jw.org – zawiera informacje w przeszło 940 językach. Pod względem ilości wersji językowych, jest największym serwisem internetowym na świecie[56]. Umożliwia m.in. czytanie, słuchanie oraz pobieranie (w postaci plików) np. całej Biblii i różnych wydawnictw Świadków Jehowy. Zawiera także ciekawostki, dane statystyczne i najnowsze informacje o działalności wyznania[57]. Służy również do przekazywania informacji pomiędzy poszczególnymi zborami (funkcja dostępna po zalogowaniu). Od 6 października 2014 roku serwis zawiera również telewizję internetową JW Broadcasting[58], serwis tv.jw.org jest dostępny w przeszło 230 językach – w tym w języku polskim oraz polskim języku migowym.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Za datę powstania zboru chrześcijańskiego przyjmuje się dzień święta Pięćdziesiątnicy 33 roku n.e. Świadkowie Jehowy uważają, że ich współczesna działalność jest przywróceniem chrystianizmu praktykowanego przez uczniów Jezusa Chrystusa w I wieku. Za początek swej współczesnej działalności uznają jednak powstanie klasy studium Biblii w Allegheny w Stanach Zjednoczonych, która dała początek Badaczom Pisma Świętego (zob. hasło Świadkowie Jehowy w: Prowadzenie rozmów na podstawie Pism, s. 344, 355 oraz Kto założył religię Świadków Jehowy? w: jw.org).
  2. Mieli to być: Wiliam E. Page, Wiliam E. Van Amburgh, Henry Clay Rockwell, Edward W. Brenneisen i Frederick H. Robison oraz w razie wakatu: A.E. Burgess, Robert H. Hirsh, Izaak F. Hoskins, George H. Fisher, J.F. Rutherford i dr John Edgar (1862-1910) (Testament Russella w tłumaczeniu na j. polski, pastor-russell.pl).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 44.
  2. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 48.
  3. Naśladuj tych, którzy są wzorami pokory. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. XXIII, s. 17, 1 grudnia 1993. New York: Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. ISSN 1234-1150. 
  4. a b c d e Program zgromadzenia statutowego w roku 2015: Część 1 – Chrześcijańskie życie i służba. tv.jw.org, 2015-11-05. [dostęp 2016-06-21].
  5. Królestwo Boże panuje! 2014 ↓, s. 18, 19.
  6. Królestwo Boże już panuje!. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 2014, s. 28.
  7. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 254.
  8. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 255.
  9. Dzieje Świadków Jehowy w czasach nowożytnych. Stany Zjednoczone Ameryki. (Na podstawie „Rocznika Świadków Jehowy na rok 1975”), s. 10
  10. a b c Watchtower. Sto lat pod rządami Królestwa!. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVI, s. 26–30, 15 listopada 2015. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  11. Królestwo Boże panuje! 2014 ↓, s. 68, 69.
  12. Świadectwo wiary – arcydzieło sprzed stu lat. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXV, s. 30–32, 15 lutego 2014. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  13. Wiara chrześcijan zostanie wypróbowana. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. 10, s. 14, 15 maja 1998. [Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, Zarejestrowany Związek Wyznania Świadków Jehowy w Polsce]. ISSN 1234-1150. 
  14. Rocznik Świadków Jehowy 2016. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2015, s. 175.
  15. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 2017. Towarzystwo Strażnica, 2016, s. 172–176.
  16. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 64, 65.
  17. „Oto ja jestem z wami przez wszystkie dni”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXIV, s. 12, akapit 8, 15 lipca 2013. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  18. Watchtower. Relacje o wierze zza murów historycznego więzienia. „Przebudźcie się!”. XCII, s. 18–22, 22 listopada 2001. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1169. 
  19. Królestwo Boże panuje! 2014 ↓, s. 23, 24.
  20. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 76.
  21. „Z jeszcze większą niż dotąd gorliwością i miłością w sercach”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 31, 32, maj 2017. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  22. Watchtower. Życie wieczne na ziemi – nadzieja odkryta na nowo. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXX, s. 12–16, 15 sierpnia 2009. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  23. Królestwo Boże panuje!. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 2014, s. 73.
  24. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 82.
  25. Podążanie coraz jaśniejszą ścieżką. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXVII, s. 26–30, akapit 6, 15 lutego 2006. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  26. Powrót do prawdziwego Boga. W: Człowiek poszukuje Boga. Nowy Jork: Watchtower Bible and Tract Society, 1994, s. 359.
  27. a b Watchtower: Królestwo Boże panuje!. Selters/Taunus: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 68–77.
  28. Watchtower: Królestwo Boże panuje!. Selters/Taunus: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 78–86.
  29. Watchtower. Nie ustawajmy w dziele żniwnym!. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXII, s. 15–20, 15 lipca 2001. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  30. Watchtower. „Komu powierzono dzieło”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVII, s. 28, 29, maj 2016. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  31. Jehovah's Witnesses: Victims of the Nazi Era, strona 3. dokumentu PDF
  32. Laurence Rees Auschwitz. Naziści i „ostateczne rozwiązanie”., Prószyński i S-ka, Warszawa, 2005, s. 129–132.
  33. Autobiografia Rudolfa Hössa, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1990 r., s. 87
  34. Johannes Wrobel Kurzchronik zur Verfolgung der Zeugen Jehovas (Bibelforscher) im NS-Regime, w książce: Gerhard Besier, Clemens Vollnhals. Repression und Selbstbehauptung: Die Zeugen Jehovas unter der NS- und der SED-Diktatur, Berlin 2003, s. 379
  35. Byli więźniowie Auschwitz obchodzą 70 rocznicę wyzwolenia. Świadkowie Jehowy wśród wspominanych ofiar. jw.org, 2015-01-21. [dostęp 2015-01-26].
  36. Jehovah's Witnesses: Victims of the Nazi Era, wstęp.
  37. Jehovah's Witnesses in National Socialist concentration camps, 1933 – 45 Johannes S. Wrobel Religion, State and Society, 1465-3974, Volume 34, Issue 2, 2006, ss. 89–125
  38. Watchtower: Zmarł 102-letni Richard Rudolph — były więzień obozu koncentracyjnego (pol.). jw.org. [dostęp 2014-04-07].
  39. Henrik Eberle: Briefe an Hitler za „Strażnicą Zwiastującą Królestwo Jehowy” z 1 października 2011, s. 14
  40. Świadkowie Jehowy — historia żywej wiary, część 2: Niech zajaśnieje światło. jw.org. [dostęp 2014-09-09].
  41. Aż po krańce ziemi. jw.org. [dostęp 2014-09-09].
  42. Królestwo Boże panuje! 2014 ↓, s. 118-129.
  43. Królestwo Boże panuje! 2014 ↓, s. 130, 131.
  44. Najważniejsze dane z roku 2017. jw.org. [dostęp 2017-12-19].
  45. List od Ciała Kierowniczego. Rocznik Świadków Jehowy 2009. s. 4.
  46. Królestwo Boże panuje! 2014 ↓, s. 175.
  47. Filmy w setkach języków. jw.org. [dostęp 2015-05-07].
  48. Życie bez wzroku. listopad 2015. s. 7, 8.
  49. Rocznik Świadków Jehowy 2013. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2013, s. 11–13. ISBN 978-83-61557-32-6.
  50. Świadkowie Jehowy przenoszą swoje Biuro Główne, www.jw.org
  51. Prace w Wallkill i Warwick posuwają się naprzód, www.jw.org
  52. Watchtower: Przeprowadzka do Warwick. tv.jw.org, 2016-10. [dostęp 2016-12-07].
  53. Świadkowie Jehowy — Zgromadzenie statutowe 2013 | Filmy.
  54. Zebranie chrześcijańskiego życia i służby. tv.jw.org, 2015-11-03. [dostęp 2016-01-01].
  55. Rocznik Świadków Jehowy 2017. Towarzystwo Strażnica, 2016, s. 19–23.
  56. Kampania upowszechniania serwisu jw.org. jw.org, 1 sierpnia 2014.
  57. Serwis jw.org — narzędzie do szerzenia prawdy biblijnej. jw.org, 24 lipca 2014.
  58. JW Broadcasting. tv.jw.org, 6 października 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]