Historia Świadków Jehowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świadkowie Jehowy
 PortalKategoria

Historia Świadków Jehowy – historia działalności religijnej społeczności Świadków Jehowy[a], a także rozwoju ich nauk i praktyk religijnych.

Początki (1870–1916)[edytuj]

 Zobacz więcej w artykule Badacze Pisma Świętego, w sekcji Historia Badaczy Pisma Świętego.

Powstanie[edytuj]

Po okresie poszukiwań religijnych w 1870 roku Charles Taze Russell wspólnie z kilkuosobową grupą znajomych z Pittsburgha oraz Allegheny założył klasę studiów biblijnych, której celem było poznawanie Biblii. Grupa ta stawiała pytania dotyczące zagadnień biblijnych oraz poszukiwała w Biblii odpowiedzi. W tym celu odszukiwano wszystkie wersety biblijne związane z tematem. Gdy po dyskusji wszyscy jej uczestnicy byli przekonani, że wersety biblijne ze sobą harmonizują, formowali wniosek końcowy i zapisywali go[1]. Russell nie uważał, że konieczna jest interpretacja Biblii. Był przekonany, że jeśli jakiś jej fragment jest niezrozumiały, to jego wyjaśnienia należy szukać w innym fragmencie Pisma Świętego.

Charles Taze Russell otwarcie przyznawał, że korzystał z pomocy innych przy studiowaniu Biblii. Wyrażał wdzięczność wobec pomocy adwentysty Jonasa Wendella i Georga Storssa. W styczniu 1876 roku Russell otrzymał egzemplarz czasopisma „Herald of the Morning” („Zwiastun Poranka”) wydawanego przez adwentystę Nelsona Barboura. W tym czasopiśmie Barbour głosił pogląd przedstawiony wcześniej przez Izaaka Newtona, że przyjście Jezusa nie miało na celu zniszczenia wszystkich ludzi na ziemi, oraz że Chrystus przyjdzie w postaci duchowej, a nie w ciele. Odtąd Barbour i Russell wspólnie współpracowali przy wydawaniu „Zwiastuna Poranka”. Russell m.in. wspierał finansowo wydawanie tego czasopisma – aż do 1878 roku, kiedy to po kilkumiesięcznej polemice na łamach „Zwiastuna Poranka” Russell ostatecznie zerwał współpracę po artykule autorstwa Barboura, w którym kwestionował wartość ofiarnej śmierci Chrystusa.

Strażnica wydawana od roku 1879
(wydanie z 1 października 1907)

Po wycofaniu się z wspierania i pisania do „Zwiastuna Poranka” postanowił od lipca 1879 roku publikować pismo „Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence” („Strażnica Syjońska i Zwiastun Obecności Chrystusa”). Odtąd Russell posługiwał się głównie tym czasopismem do głoszenia prawd biblijnych. Russell nigdy nie przypisywał sobie odkrycia prawd. Powiedział:

Stwierdziliśmy, że przez całe wieki różne społeczności religijne i rozmaite grupy rozdzieliły między siebie nauki biblijne i stapiały je – mniej lub bardziej – z ludzkimi spekulacjami i błędnymi poglądami (...) Przekonaliśmy się, że ważna nauka o usprawiedliwieniu przez wiarę, a nie przez uczynki, została jasno sformułowana przez Lutra, a w nowszych czasach przez wielu chrześcijan, że prezbiterianie z wielkim szacunkiem odnosili się do Bożej sprawiedliwości, mocy i mądrości, chociaż tych przymiotów dokładnie nie rozumieli, że metodyści cenili i wychwalali miłość i miłosierdzie Boga, że adwentyści głosili cenną naukę o powrocie Pana, że baptyści między innymi dobrze pojmowali symboliczne znaczenie chrztu, mimo że stracili z oczu prawdziwy chrzest, że niektórzy uniwersaliści już od dłuższego czasu mają mgliste pojęcie o 'restytucji'. W ten sposób niemal wszystkie wyznania dowiodły, że ich założyciele poszukiwali prawdy. Ale niewątpliwie wielki Przeciwnik walczył z nimi i nie mogąc całkowicie zniweczyć Słowa Bożego, przewrotnie je między nich rozdzielił. (...)[2]

Wykonujemy pracę (...) zbierania rozproszonych przez długi czas fragmentów prawdy oraz przekazywania ich ludowi Pańskiemu – nie jako nowych, nie jako naszych własnych, ale jako pochodzących od Pana. (...) Nie powinniśmy mniemać, że to nam należy się jakakolwiek zasługa za odkrycie i ponowne uporządkowanie klejnotów prawdy[3]

.

W „Strażnicy” z maja i czerwca 1880 roku Russell ogłosił, że zamierza odwiedzić szereg miast w celu zjednoczenia i wzajemnego poznania licznych, ale bardzo rozproszonych czytelników. Wizyty Russella doprowadziły do utworzenia w odwiedzanych miastach szeregu klas, czyli eklezji (nazwanych potem zborami). Zebrania zborowe organizowano najczęściej dwa razy w tygodniu. Te urządzane w wynajętych salach składały się z wykładu wygłaszanego przez zdolnego mówcę. Z kolei na te urządzane w domach wszyscy zabierali swoją Biblię, konkordancję, papier, ołówek i byli zachęcani do czynnego udziału. Z powodu takiego przebiegu zebrań i przykładania uwagi do dokładnego studiowania Biblii osoby te zaczęto nazywać Badaczami Pisma Świętego[4].

W lipcu i sierpniu 1881 roku w „Strażnicy” opublikowano artykuł pod tytułem Czy głosisz? Oparte m.in. na Ewangelii według Mateusza 24:14; 28:19–20 oraz Dziejach Apostolskich 1:8 artykuły wskazywały, że głównym zadaniem Badaczy Pisma Świętego powinno być głoszenie Dobrej Nowiny. W tym samym czasie Russell wezwał do „wyjścia z Babilonu Wielkiego” (czyli opuszczenia swojego Kościoła), który był utożsamiany przez Badaczy Pisma Świętego z Kościołem katolickim i papiestwem, a potem także z innymi religiami. W 1886 roku odbyło się w Pittsburghu pierwsze, historyczne, trzydniowe walne zgromadzenie po dorocznej uroczystości Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa, zapoczątkowując w ten sposób zwyczaj organizowania dorocznych kongresów[5].

W 1891 roku odbyło się kolejne zgromadzenie w Allegheny w stanie Pensylwania w USA oraz w Toronto (700 obecnych) z okazji dorocznego święta upamiętniającego śmierć Jezusa Chrystusa[6]. Od 7 do 14 kwietnia 1892 roku odbyło się następne zgromadzenie w Allegheny, na które przybyło około 400 osób z 20 stanów USA i kanadyjskiej prowincji Manitoba. Program zjazdu obejmował pięć dni intensywnego studium Biblii i dwudniowe szkolenie dla kolporterów[7][8]. Rok później od 20 do 24 sierpnia odbyło się zgromadzenie w Chicago, na którym było obecnych 360 osób, a 70 ochrzczono. W następnych latach zgromadzenia takie odbywały się co roku regularnie również w innych krajach.

Początek XX wieku[edytuj]

Pod koniec 1903 roku kazania Russella zaczęły publikować gazety. W 1913 roku co tydzień kazania te publikowało już ponad 2000 tytułów, które trafiały do 15 000 000 czytelników[9]. W 1908 roku przedstawiciele założonego przez Russella Towarzystwa Strażnica (m.in. radca prawny Joseph F. Rutherford) zakupili stary Plymouth Bethel przy Hicks Street 13-17 w Brooklynie – były dom misyjny Kościoła kongregacjonalistów, gdzie mieściły się biura Towarzystwa, jak i sala zebrań (nazwany potem Betel, czyli 'Domem Bożym'), a także dawną rezydencję pastora Henry’ego Warda Beechera przy Columbia Heights 124, który stał się domem pracowników Betel.

W 1912 roku Russell z współpracownikami przystąpili do realizacji Fotodramy stworzenia, czyli zestawu filmów i przeźroczy zsynchronizowanych z nagraniami na płytach gramofonowych. Premiera odbyła się 11 stycznia 1914 roku, a obejrzało ją 5000 widzów przy czym dla wielu innych zabrakło miejsc. Do końca roku Fotodramę stworzenia obejrzało ponad 9 milionów osób w Ameryce Północnej, Europie, Nowej Zelandii i Australii[10].

Rok 1914 dla Badaczy Pisma Świętego i samego Russella był rokiem szczególnym, ponieważ już wiele lat wcześniej Russell i inni Badacze posługując się chronologią biblijną obliczyli, że w październiku tego roku dobiegną końca „czasy pogan”. Wierzono, że szalejąca I wojna światowa przerodzi się w światową anarchię. Wielu Badaczy Pisma Świętego wierzyło, że w 1914 roku pójdą do nieba. Później tak to skomentowano:

Wyobrażaliśmy sobie, że żniwo i zgromadzanie Kościoła pomazańców zostanie wykonane przed upływem Czasów Pogan, ale Biblia nic takiego nie mówi[11].

16 października 1916 roku Charles Taze Russell wraz ze swoim sekretarzem Menta Sturgeon wybrali się na zaplanowaną podróż po zachodniej i południowej części USA. We wtorek 31 października 64-letni Russell zmarł w pociągu w miejscowości Pampa w stanie Teksas.

Zgodnie z życzeniem Russella, na łamach „Strażnicy” z 1 grudnia 1916 opublikowano jego testament spisany 29 czerwca 1907 roku, w którym zalecił on utworzenie pięcioosobowego Komitetu Redakcyjnego, który miałby się zajmować redagowaniem „Strażnicy” po jego śmierci[b]. Zarząd Towarzystwa Strażnica powołał Komitet Wykonawczy złożony z Alfreda I. Ritchiego, Williama E. Van Amburgha oraz Josepha F. Rutheforda. Ów komitet miał sprawować nadzór nad działalnością Towarzystwa Strażnica.

Reorganizacja (1917–1942)[edytuj]

Decyzją walnego zgromadzenia, które odbyło się 6 stycznia 1917 roku wobec braku innych kandydatów na nowego prezesa Towarzystwa Strażnica jednomyślnie wybrano Josepha Franklina Rutherforda.

Nowy prezes Towarzystwa kładł mocniejszy nacisk na ewangelizację. Zwiększono z 69 do 93 osób liczbę podróżujących przedstawicieli Towarzystwa i z 372 do 461 liczbę kolporterów publikacji. W 1917 roku czterech członków Towarzystwa Strażnica usiłowało usunąć ze stanowiska nowego prezesa[12]. W sierpniu 1917 roku, opuścili oni Dom Betel w Brooklynie[13]. Osoby te zostały usunięte z organizacji i utworzyły Pastoralny Instytut Biblijny, który dzielił się na mniejsze grupy skupione wokół ich przywódców. Jeszcze w tym samym roku osoby te rozpoczęły kampanię pisania listów i przemówień, co spowodowało rozdźwięki oraz odwrócenie się niewielkiej części osób od Towarzystwa Strażnica. Powstały wtedy liczne odłamy, które dzieliły się na mniejsze ugrupowania – z czasem większość z nich zanikła. Główne grupy, które oddzieliły się od Towarzystwa Strażnica znane w Polsce to: Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego, Wolni Badacze Pisma Świętego (tworzące od 2007 roku Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego), Świecki Ruch Misyjny „Epifania”.

Członkowie zarządu Towarzystwa Strażnica w 1918 roku (od lewej: W.E. Van Amburgh, J.F. Rutherford, A.H. Macmillan, R.J. Martin, F.H. Robison, C.J. Woodworth, G.H. Fisher, G. De Cecca).

Po śmierci C.T. Russella, w lipcu 1917 roku wydano książkę pt. Dokonana tajemnica częściowo opartą na jego wypowiedziach. Ponieważ książka ta zawierała szereg bardzo krytycznych uwag wobec kleru chrześcijańskiego została zakazana w Kanadzie i USA. Wzrastał też podsycany przez duchowieństwo sprzeciw wobec Badaczy Pisma Świętego. W wyniku ostrej krytyki kleru zawartej w tej, jak i innych książkach wydawanych przez Towarzystwo Strażnica począwszy od 1918 roku Europę i Amerykę Północną objęła fala ataków na Badaczy Pisma Świętego. 7 maja 1918 roku władze federalne USA wydały decyzję o aresztowaniu J.F. Rutherford i jego współpracowników co miało miejsce następnego dnia. 4 lipca 1918 zostali oni osadzeni w więzieniu federalnym w Atlancie w stanie Georgia[14].

Więzieni członkowie Towarzystwa Strażnica zostali zwolnieni 25 marca 1919 roku. W czasie pobytu w więzieniu ośmiu członków zarządu Towarzystwa Strażnica niemal całkowicie zamarła wszelka działalność Badaczy Pisma Świętego. Ale już 4 maja na pierwszym wygłoszonym przez Rutherforda wykładzie po wyjściu z więzienia było obecnych 3500 osób, a dla ponad pół tysiąca zabrakło miejsc.

Joseph F. Rutherford przemawia podczas zgromadzenia w Cedar Point (wrzesień 1919)

W dniach od 1 do 8 września 1919 roku w Cedar Point w stanie Ohio odbyło się zgromadzenie Badaczy Pisma Świętego na którym Rutherford oświadczył:

Misją chrześcijanina na ziemi (...) jest głoszenie orędzia o sprawiedliwym Królestwie Pana, które zapewni błogosławieństwa całemu wzdychającemu stworzeniu[15]. Na tym zgromadzeniu ogłoszono też rozpoczęcie wydawania nowego czasopisma pt. „The Golden Age” („Złoty Wiek”, obecnie znane jako „Przebudźcie się!”). W 1922 roku, w dniach od 5 do 13 września odbyło się kolejne, 9-dniowe zgromadzenie. W programie zgromadzenia znalazł się punkt, w którym mówca powiedział, że każdy poświęcony ma obowiązek występować w charakterze publicznego głosiciela Króla i królestwa.

W latach 1918–1925 w przeszło 30 językach wygłaszano przemówienie Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą, które wskazywało że nadzieją dla ludzi jest życie wieczne na ziemi[16]. Jeszcze w 1920 roku w książce Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą! wyrażono oczekiwania, że w 1925 roku zmartwychwstaną takie osobistości, jak: Abraham, Jakub, Izaak i inni prorocy, a namaszczeni chrześcijanie pójdą do nieba. Po niespełnionych oczekiwaniach niewielka część Badaczy Pisma Świętego porzuciła religię. Kolejnym momentem porzucenia Badaczy Pisma Świętego było wyjaśnienie istnienia dwóch organizacji – Szatana i Jehowy. Wyjaśnienie księgi Objawienia znacznie różniło się od interpretacji zawartej w Dokonanej tajemnicy, która w znacznej mierze była pośmiertną syntezą notatek i wniosków Russella. Spowodowało to, że część Badaczy zgorszyła się i odeszła.

Od 30 października do 2 listopada 1921 roku odbyło się pierwsze większe zgromadzenie w Polsce. Obecnych było ponad 500 uczestników, a 14 osób ochrzczono.

Od 1927 roku wzrastała liczba aresztowań Badaczy Pisma Świętego, ponieważ w niedziele organizowali się w grupy, które głosiły ewangelię.

Nowa nazwa[edytuj]

W dniach od 24 do 30 lipca 1931 roku w Columbus w stanie Ohio zorganizowano kolejne międzynarodowe zgromadzenie, którego część była transmitowana przez należące do Towarzystwa Strażnica radio WBBR (powstała w roku 1924[9], służące krzewieniu audycji o tematyce biblijnej oraz 450 stacji radiowych w Ameryce Północnej, Australii i Europie[17].

Na tym zgromadzeniu 26 lipca została wygłoszona rezolucja pt. Nowe imię, w której oświadczono:

„Jesteśmy sługami Jehowy Boga upoważnionymi do wykonania w Jego imieniu pewnego dzieła, mianowicie dawania — zgodnie z Jego przykazaniem — świadectwa o Jezusie Chrystusie i powiadamiania ludzi, iż Jehowa jest prawdziwym i wszechmocnym Bogiem. Z radością więc obieramy i przyjmujemy imię, które Pan Bóg wypowiedział swymi ustami, i pragniemy, by nas znano pod nowym imieniem i nazywano nim, a mianowicie: Świadkowie Jehowy”[18][19].

W 1931 roku w 50 krajach świata działalność kaznodziejską prowadziło niecałe 50 tysięcy Świadków Jehowy[20]. Rok 1932 przyniósł kolejne wyjaśnienie na podstawie Biblii, że ci Świadkowie, którzy nie spodziewają się pójść do nieba, będą żyli na ziemi.

W 1933 roku w działalności kaznodziejskiej zaczęto posługiwać się samochodami z megafonami, które parkowano w dogodnych miejscach i odtwarzano nagrane wykłady. W tym samym roku rozpoczęto kierowanie zachęt do głosicieli by podczas głoszenia od domu do domu posługiwali się „kartami świadectwa”. Karty te miał wymiary jakieś 8 na 13 centymetrów. Zawierały krótkie orędzie oparte na Biblii oraz zachęcały do przyjęcia literatury biblijnej[21]. Co jakiś czas przygotowywano nowe karty zawierające zwięzłe orędzie biblijne[9][4].

W 1934 roku w działalności kaznodziejskiej zaczęto korzystać ze specjalnie zaprojektowanych przenośnych gramofonów wyprodukowanych przez Towarzystwo Strażnica, na których odtwarzano płyty z krótkimi nagranymi wykładami biblijnymi nazywanymi kazaniami. Długość nagrania wynosiła około cztery i pół minuty. Tytuły niektórych przemówień były bardzo krótkie, na przykład „Trójca”, „Czyściec” czy „Królestwo”. Do roku 1940 nagrano na płytach 92 wykłady biblijne oraz wyprodukowano przeszło milion kopii. W roku 1940 wykorzystywano ponad 40 tysięcy egzemplarzy gramofonów. Metodą tą głosiciele posługiwali się w latach 30. i 40. XX wieku[21][9][4].

W 1936 roku zaczęto organizować na szeroką skalę marsze informacyjne z tablicami. Początkowo były to plakaty zapowiadające wykłady publiczne, a później tablice zawierające takie hasła jak: „Religia to sidło i oszustwo” czy „Służ Bogu i Chrystusowi Królowi”. Uczestnicy marszów szli powoli, gęsiego chodnikami przy ruchliwych ulicach w dzielnicach handlowych. Pochody te przyciągały uwagę przechodniów[22].

W 1937 roku rozpoczęto rozpowszechnianie czasopisma „Pociecha[23].

Prześladowania w okresie II wojny światowej[edytuj]

Znak fioletowego trójkąta, jaki nosili Świadkowie Jehowy w obozach koncentracyjnych od 1935 roku.
 Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Austrii, w sekcji Okres nazizmu (1933–1945).
 Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Polsce, w sekcji Okres II wojny światowej.
 Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Serbii, w sekcji Prześladowania religijne.

Jeszcze przed dojściem Hitlera do władzy, począwszy od 1929 roku zdarzało się, że nazistowskie bojówki SA napadały na Świadków Jehowy w Niemczech, bijąc ich i przerywając zebrania religijne[24]. Świadkowie Jehowy w III Rzeszy i na terenach przez nią okupowanych[25] byli represjonowani z powodu odmowy służby wojskowej, odmowy używania tzw. „niemieckiego pozdrowienia” (Heil Hitler) i każdej pracy dla wojska od np. czyszczenia mundurów czy zawijania pakietów opatrunkowych pierwszej pomocy[26] po pracę w przemyśle zbrojeniowym, niestosowanie „państwowego” antysemityzmu (Świadkowie Jehowy m.in. nie przestrzegali bojkotu żydowskich sklepów a w swoich publikacjach propagowali – zgodnie z Biblią równość wszystkich narodów i ras). Z tych powodów już od wiosny 1933 roku spotykały ich liczne represje, a od lipca 1933 roku byli więzieni w obozach koncentracyjnych, gdzie od roku 1935 otrzymali oddzielne oznakowanie – fioletowy trójkąt. Udawało im się informować swych współwyznawców z zewnątrz o panujących tam warunkach, dzięki czemu wiele lat przed wojną ujawnili istnienie tych obozów i ich specyfiki wraz z dokładnymi szkicami – w książce Krucjata przeciwko chrześcijaństwu, a w późniejszych latach także zbrodni dokonywanych na Żydach i innych więźniach. Lata 1936 i 1937 były okresem masowych aresztowań dokonywanych przez gestapo. Tysiące wyznawców zamknięto w więzieniach i obozach koncentracyjnych. Spotkało ich tam sadystyczne traktowanie. W tym czasie już ponad 6000 Świadków Jehowy z Niemczech było przetrzymywanych w więzieniach lub obozach koncentracyjnych[27]. August Dickmann był pierwszym rozstrzelanym Świadkiem Jehowy na początku września 1939 roku w Sachsenhausen (KL). Do roku 1939 ponad sześć tysięcy z nich zostało uwięzionych, a tysiące zesłano do obozów koncentracyjnych. W wielu krajach europejskich działalność Świadków Jehowy została zakazana, wielu wyznawców osadzono w obozach koncentracyjnych[28].

W okresie III Rzeszy 1767 Świadków Jehowy straciło pracę, skonfiskowano 284 firm, 735 mieszkań, 129 majątków ziemskich, 457 osób pozbawiono prawa do wykonywania zawodu, 860 dzieci umieszczono w sierocińcach bez prawa widzeń z rodzicami, unieważniono 30 małżeństw. Aresztowano 8917 wyznawców i ich dzieci. Do obozów trafiło ponad 2 tys. osób, 635 zmarło w więzieniach. Skazano na śmierć 253 wyznawców (w rezultacie wyroków sądów) z tego 203 egzekucje wykonano. W obozach więziono (na ogół) osoby dorosłe; dzieci przeważnie odbierano i przekazywano na wychowanie innym rodzinom. Świadkowie Jehowy byli jedyną z kilku kategorii więźniów narodowości niemieckiej (zdarzały się pojedyncze przypadki odmowy służby wojskowej wśród przedstawicieli innych wyznań), którzy mogli w każdej chwili wyjść na wolność po podpisaniu deklaracji apostazji[29] – ponad 95% osadzonych nie zrobiło tego, uważając prześladowania za próbę wiary. W obozach znęcano się nad nimi i zabijano, (ale także wyznaczano do pracy w charakterze ... służby domowej u członków załóg obozów – esesmanów – wiedziano bowiem, że ze strony Świadków Jehowy nic im nie grozi, i że np. nie uciekną). Rudolf Höss (komendant obozu Auschwitz) zeznał, że imponował mu hart ducha i siła wiary tych więźniów i wspominał, iż zarówno Heinrich Himmler jak i Theodor Eicke powoływali się wielokrotnie na ich religijny fanatyzm i stawiali go za przykład dla postępowania SS-manów w odniesieniu do narodowego socjalizmu i Adolfa Hitlera. Nawet do takich miejsc jak obozy koncentracyjne potajemnie docierały Biblie i publikacje Świadków Jehowy. Organizowano tam po kryjomu nawet zebrania religijne, obchodzono z zachowaniem wielkiej ostrożności rocznicę Wieczerzy Pańskiej – Pamiątkę, dokonywano także chrztów nowych wyznawców. Wielu z uwięzionych wraz ze Świadkami Jehowy zapoznawało się z ich naukami i przyjmowało je. W więzieniach i obozach Świadkowie Jehowy nie tylko pomagali sobie nawzajem, ale także dbali o innych więźniów – wspólne jedzenie, opieka medyczna. Wsparcie było widoczne szczególnie w sferze emocjonalnej i duchowej. Więźniowie z determinacją przestrzegali zasad swojej wiary. Mimo ścisłego zakazu nauczania w obozach koncentracyjnych, wykorzystywali każdą okazję, każdą sposobność aby współwięźniów a nawet esesmanów zaznajomić z Biblią. Hitlerowcy starali się izolować ich liderów od innych więźniów, aby zapobiec głoszeniu i organizowaniu pomocy dla innych osadzonych współwyznawców[30].

W okresie III Rzeszy ok. 11 300 niemieckich Świadków Jehowy zostało uwięzionych, a około 1500 zmarło lub zostało zabitych[31]. Wykonano 270 wyroków śmierci. Po zakończeniu wojny Świadkowie Jehowy byli ważnym źródłem informacji na temat masowych zbrodni na Żydach w obozach zagłady. Do Hitlera trafiło łącznie ok. 20 tysięcy listów i telegramów protestacyjnych od Świadków Jehowy z ok. 50 krajów. Doktor historii Henrik Eberle podsumowuje: „Na tle milionów ofiar nazistowskiego reżimu liczba ta [ofiar spośród Świadków Jehowy] wydaje się znikoma. Mimo to stanowi świadectwo zbiorowej i bezkompromisowej niezłomności, która zasługuje na szacunek[32].

Ze względu na neutralność Świadków Jehowy 4 lipca 1940 władze zdelegalizowały ich działalność w Kanadzie. W połowie lat 40. XX wieku w prowincji Quebec wyznawcy spotkali się z brutalnym traktowaniem zarówno ze strony skrajnych ugrupowań katolickich, jak i urzędników państwowych. 2 marca 1947 roku Świadkowie Jehowy rozpoczęli w całym kraju kampanię, podczas której zachęcali do podpisywania skierowanej do rządu największej wówczas petycji w sprawie ustawy o swobodach obywatelskich. Również Świadkowie Jehowy w Stanach Zjednoczonych padali ofiarą ataków — dochodziło do licznych przypadków pobicia i gróźb pozbawienia wolności, często przy bezczynnej i niechętnie-obojętnej postawie policji oraz sprzecznemu z konstytucją nadużywaniu lokalnych przepisów, które utrudniały działalność kaznodziejską. Za obstawanie przy neutralności tysiące wyznawców trafiło do więzień. W roku 1941 dzieci Świadków Jehowy wyrzucano ze szkół za odmowę pozdrawiania sztandaru. Pomimo tych przeszkód w latach 1938–1945 grono Świadków Jehowy w USA powiększyło się przeszło dwukrotnie, a liczba godzin, które poświęcili na publiczną działalność kaznodziejską wzrosła trzykrotnie.

Dalszy rozwój (1942–obecnie)[edytuj]

Liczba głosicieli Świadków Jehowy oraz obecnych na Pamiątce w latach 1945–2014.

8 stycznia 1942 roku zmarł J.F. Rutherford. Pięć dni później prezesem wybrano Nathana H. Knorra. Nowy prezes Towarzystwa Strażnica jeszcze mocniej akcentował potrzebę głoszenia i na większą skalę zaczął organizować zgromadzenia. Wkrótce też zorganizowano Kursy Służby Teokratycznej, które odbywały się w każdym zborze, a przygotowywały i szkoliły głosicieli do przemówień i głoszenia[33][4].

1 lutego 1943 roku 100 studentów rozpoczęło zajęcia w nowo powstałej Biblijnej Szkole Strażnicy – Gilead[34]. Kurs trwał 20 tygodni, a głównym podręcznikiem była Biblia.

Po wojnie, kiedy wróciła możliwość niezakłóconej korespondencji pocztowej, zaczęły napływać sprawozdania. Okazało się, że mimo pożogi wojennej liczebność Świadków Jehowy znacznie wzrosła.

W roku 1950 na zorganizowanym na stadionie Yankee zgromadzeniu, gdzie było obecnych 123 tys. osób ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata (Nowego Testamentu). W kwietniu 1951 roku prawie wszystkich wyznawców wywieziono z europejskiej części ZSRR na Syberię w trakcie Operacji Północ. Rok później do szkolenia głosicieli wprowadzono Zaawansowany Kurs Służby Kaznodziejskiej. Rezultaty tego szkolenia były takie, że w ciągu dziesięciu lat liczba głosicieli na świecie wzrosła o 100 procent, liczba odwiedzin o kolejne 126 procent, a liczba studiów biblijnych o 150 procent. W 1963 roku osiągnięto pierwszy milion głosicieli, 11 lat później liczba ta się podwoiła.

Poczynając od 1 października 1972 roku zmieniono sposób zarządzania zborami. Dotychczas zborami opiekowali się słudzy zboru, którzy byli mianowani przez Towarzystwo Strażnica. Teraz, na podstawie Listu do Filipian 1:1 gdzie apostoł Paweł napisał o gronie starszych, miało być w zborach wielu, tworzących grono starszych, o ile mieli stosowne kwalifikacje (zob. 1 Tm 3:1–7). To samo dotyczyło sług pomocniczych. W tym samym okresie odpowiedzialność i nadzór nad ewangelizacją przejęło Ciało Kierownicze, złożone z kilkunastu dojrzałych duchowo mężczyzn, mających nadzieję niebiańską (zaliczających się do 144 000 wybranych, namaszczonych duchem Świadków).

Powstanie komitetów[edytuj]

Najwyższa liczba głosicieli Świadków Jehowy na świecie w latach 1945–2013.

Od stycznia 1976 roku nadzór nad Towarzystwem Strażnica został przekazany sześciu kilkuosobowym komitetom. Odtąd już Towarzystwem Strażnica nie zarządzała jedna osoba.

8 czerwca 1977 roku w wyniku niemożliwego do zoperowania guza mózgu zmarł Nathan Knorr. Następcą na stanowisku Prezesa Towarzystwa Strażnica został 83-letni Frederick William Franz. Obecnie Ciało Kierownicze nie jest zupełnie związane z Towarzystwem Strażnica. Żaden z Członków owego Ciała nie może być jednocześnie członkiem Zarządu Towarzystwa Strażnica.

Dalszy rozwój[edytuj]

W 1977 roku wprowadzono dla pełnoczasowych pionierów Kurs Służby Pionierskiej. W 1985 roku przekroczono liczbę 3 milionów głosicieli, pięć lat później – 4 milionów. W latach 90. XX wieku w kilkunastu krajach, głównie z Europy Wschodniej, Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej, uzyskano rejestrację prawną; w niektórych z nich zorganizowano w następnych latach kongresy międzynarodowe. W połowie lat 90. XX wieku powstała pierwsza oficjalna strona internetowa Świadków Jehowy www.watchtower.org, a w późniejszych latach – dodatkowe (Informacji Publicznej i publikacji religijnych).

W 1996 roku na całym świecie działało już 5 milionów głosicieli, w roku 2000 roku przeszło 6 milionów, a w roku 2008 już 7 milionów. W 2015 roku na całej ziemi dobrą nowinę o Królestwie obwieszczało ponad 8,2 milionów głosicieli w 240 krajach i terytoriach zależnych.

W roku 2009 zmniejszono liczbę cotygodniowych spotkań członków zboru na zebraniach chrześcijańskich z trzech do dwóch (zborowe studium Biblii dołączono do teokratycznej szkoły służby kaznodziejskiej i zebrania służby). Położono nacisk na wykorzystanie wolnego wieczoru na studiowanie Pisma Świętego w gronie rodziny lub osobiście[35].

W 2009 roku przekroczono liczbę 500 języków, w których wydawano publikacje Świadków Jehowy, w roku 2013 – 600, w 2014 roku 700, a w 2016 roku – 860 językach[36] (w tym w przeszło 860 w wersji online w Internecie oraz w przeszło 30 wydaniach brajlowskich[37]).

W 2012 roku zmniejszono liczbę oddziałów na świecie, poprzez połączenie niektórych z nich[38].

W lipcu 2013 roku w Warwick, w amerykańskim stanie Nowy Jork, rozpoczęto budowę obiektów nowego Biura Głównego Świadków Jehowy (obecnie w dzielnicy Nowego Jorku: Brooklyn)[39][40].

W październiku 2013 roku na 129 zgromadzeniu statutowym ogłoszono wydanie zrewidowanego przekładu Biblii w Przekładzie Nowego Świata w języku angielskim, czego dzięki transmisji video mogło wysłuchać 1,4 mln osób na świecie[41].

W roku 2016 wprowadzono zebranie o nazwie chrześcijańskie życie i służba (składające się z trzech części, zastępując teokratyczną szkołę służby kaznodziejskiej i zebranie służby, a zborowe studium Biblii jest odtąd jednym z punktów tego zebrania)[42][4].

Wyznanie stara się dotrzeć do ludzi także poprzez Internet. Oficjalny serwis internetowy: www.jw.org – zawiera informacje w przeszło 860 językach. Pod względem ilości wersji językowych, jest największym serwisem internetowym na świecie[43]. Umożliwia m.in. czytanie, słuchanie oraz pobieranie (w postaci plików) np. całej Biblii i różnych wydawnictw Świadków Jehowy. Zawiera także ciekawostki, dane statystyczne i najnowsze informacje o działalności wyznania[44]. Służy również do przekazywania informacji pomiędzy poszczególnymi zborami (funkcja dostępna po zalogowaniu). Od 6 października 2014 roku serwis zawiera również telewizję internetową JW Broadcasting[45], od września 2016 roku serwis tv.jw.org jest dostępny w 103 językach – w tym w języku polskim.

Uwagi

  1. Za datę powstania zboru chrześcijańskiego przyjmuje się dzień święta Pięćdziesiątnicy 33 roku n.e. Świadkowie Jehowy uważają, że ich współczesna działalność jest przywróceniem chrystianizmu praktykowanego przez uczniów Jezusa Chrystusa w I wieku. Za początek swej współczesnej działalności uznają jednak powstanie klasy studium Biblii w Allegheny w USA, która dała początek Badaczom Pisma Świętego (zob. hasło Świadkowie Jehowy w: Prowadzenie rozmów na podstawie Pism, s. 344, 355 oraz Kto założył religię Świadków Jehowy? w: jw.org).
  2. Mieli to być: Wiliam E. Page, Wiliam E. Van Amburgh, Henry Clay Rockwell, Edward W. Brenneisen i Frederick H. Robison oraz w razie wakatu: A.E. Burgess, Robert H. Hirsh, Izaak F. Hoskins, George H. Fisher, J.F. Rutherford i dr John Edgar (1862-1910) (Testament Russella w tłumaczeniu na j. polski, pastor-russell.pl).

Przypisy

  1. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 44.
  2. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 48.
  3. Naśladuj tych, którzy są wzorami pokory. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. XXIII, s. 17, 1 grudnia 1993. New York: Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. ISSN 1234-1150. 
  4. a b c d e Program zgromadzenia statutowego w roku 2015: Część 1 – Chrześcijańskie życie i służba. tv.jw.org, 2015-11-05. [dostęp 2016-06-21].
  5. Królestwo Boże już panuje!. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 2014, s. 28.
  6. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 254.
  7. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 255.
  8. Dzieje Świadków Jehowy w czasach nowożytnych. Stany Zjednoczone Ameryki. (Na podstawie „Rocznika Świadków Jehowy na rok 1975”), s. 10
  9. a b c d Watchtower. Sto lat pod rządami Królestwa!. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVI, s. 26–30, 15 listopada 2015. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  10. Świadectwo wiary – arcydzieło sprzed stu lat. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXV, s. 30–32, 15 lutego 2014. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  11. Wiara chrześcijan zostanie wypróbowana. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. 10, s. 14, 15 maja 1998. [Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, Zarejestrowany Związek Wyznania Świadków Jehowy w Polsce]. ISSN 1234-1150. 
  12. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 64, 65.
  13. „Oto ja jestem z wami przez wszystkie dni”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXIV, s. 12, akapit 8, 15 lipca 2013. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  14. Watchtower. Relacje o wierze zza murów historycznego więzienia. „Przebudźcie się!”. XCII, s. 18–22, 22 listopada 2001. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1169. 
  15. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 76.
  16. Watchtower. Życie wieczne na ziemi – nadzieja odkryta na nowo. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXX, s. 12–16, 15 sierpnia 2009. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  17. Królestwo Boże panuje!. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 2014, s. 73.
  18. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 ↓, s. 82.
  19. Podążanie coraz jaśniejszą ścieżką. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXVII, s. 26–30, akapit 6, 15 lutego 2006. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  20. Powrót do prawdziwego Boga. W: Człowiek poszukuje Boga. Nowy Jork: Watchtower Bible and Tract Society, 1994, s. 359.
  21. a b Watchtower: Królestwo Boże panuje!. Selters/Taunus: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 68–77.
  22. Watchtower. Nie ustawajmy w dziele żniwnym!. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXII, s. 15–20, 15 lipca 2001. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  23. Watchtower. „Komu powierzono dzieło”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVII, s. 28, 29, maj 2016. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  24. Jehovah's Witnesses: Victims of the Nazi Era, strona 3. dokumentu PDF
  25. Laurence Rees Auschwitz. Naziści i „ostateczne rozwiązanie”., Prószyński i S-ka, Warszawa, 2005, s. 129–132.
  26. Autobiografia Rudolfa Hössa, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1990 r., s. 87
  27. Johannes Wrobel Kurzchronik zur Verfolgung der Zeugen Jehovas (Bibelforscher) im NS-Regime, w książce: Gerhard Besier, Clemens Vollnhals. Repression und Selbstbehauptung: Die Zeugen Jehovas unter der NS- und der SED-Diktatur, Berlin 2003, s. 379
  28. Byli więźniowie Auschwitz obchodzą 70 rocznicę wyzwolenia. Świadkowie Jehowy wśród wspominanych ofiar. jw.org, 2015-01-21. [dostęp 2015-01-26].
  29. Jehovah's Witnesses: Victims of the Nazi Era, wstęp.
  30. Jehovah's Witnesses in National Socialist concentration camps, 1933 – 45 Johannes S. Wrobel Religion, State and Society, 1465-3974, Volume 34, Issue 2, 2006, ss. 89–125
  31. Watchtower: Zmarł 102-letni Richard Rudolph — były więzień obozu koncentracyjnego (pol.). jw.org. [dostęp 2014-04-07].
  32. Henrik Eberle: Briefe an Hitler za „Strażnicą Zwiastującą Królestwo Jehowy” z 1 października 2011, s. 14
  33. Świadkowie Jehowy — historia żywej wiary, część 2: Niech zajaśnieje światło. jw.org. [dostęp 2014-09-09].
  34. Aż po krańce ziemi. jw.org. [dostęp 2014-09-09].
  35. List od Ciała Kierowniczego. Rocznik Świadków Jehowy 2009. s. 4.
  36. Filmy w setkach języków. jw.org. [dostęp 2015-05-07].
  37. Życie bez wzroku. listopad 2015. s. 7, 8.
  38. Rocznik Świadków Jehowy 2013. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2013, s. 11–13. ISBN 978-83-61557-32-6.
  39. Świadkowie Jehowy przenoszą swoje Biuro Główne, www.jw.org
  40. Prace w Wallkill i Warwick posuwają się naprzód, www.jw.org
  41. Świadkowie Jehowy — Zgromadzenie statutowe 2013 | Filmy.
  42. Zebranie chrześcijańskiego życia i służby. tv.jw.org, 2015-11-03. [dostęp 2016-01-01].
  43. Kampania upowszechniania serwisu jw.org. jw.org, 1 sierpnia 2014.
  44. Serwis jw.org — narzędzie do szerzenia prawdy biblijnej. jw.org, 24 lipca 2014.
  45. JW Broadcasting. tv.jw.org, 6 października 2014.

Bibliografia[edytuj]