Droga krajowa nr 28 (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: inne artykuły o drogach krajowych nr 28.
DK28
Długość 350 km
Województwa małopolskie,
podkarpackie
Mapa
Mapa DK28
Zdjęcie
Serpentyny na drodze 28 koło Sanoka w Górach Słonnych
Serpentyny na drodze 28 koło Sanoka w Górach Słonnych

Droga krajowa nr 28droga krajowa w południowej Polsce, przebiegająca przez województwa: małopolskie oraz podkarpackie. Nazywana jest trasą karpacką (niem. Tatraer Reichsstraße)

Droga nr 28 biegnie prawie równolegle do Drogi Krajowej nr 94 wzdłuż podnóża Karpat. Z zachodu na wschód prowadzi przez Pogórze Śląskie, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Kotlinę Sądecką, Pogórze Rożnowskie, Obniżenie Gorlickie, Doły Jasielsko-Sanockie, Góry Słonne i Pogórze Przemyskie. Droga Krajowa nr 94 spełnia jednak ważniejszą rolę w komunikacji w tym obszarze, gdyż droga 28 ma charakter drogi górskiej z dużą liczbą zakrętów, co wiąże się z mniejszym bezpieczeństwem i komfortem jazdy. Odznacza się natomiast dużymi walorami turystycznymi. Trasa kończy się na przejściu granicznym z Ukrainą w Medyce. Droga nr 28 biegnie na południu równolegle do linii kolei transwersalnej.

W Wujskiem przy drodze 28 znajduje się punkt startowy do organizowanego corocznie w czerwcu Bieszczadzkiego Wyścigu Górskiego na trasie Wujskie – szczyt Gór Słonnych[1]. Wyścig zaliczany jest jako runda Górskich Samochodowych Mistrzostw Polski.

Zamek Krasickich w Krasiczynie przy drodze DK28
Bieszczadzki Wyścig Górski. Wujskie, fragment drogi DK28. 2008
Rynek w Grybowie z neogotyckim kościołem parafialnym przy drodze DK28
Maków Podhalański, droga krajowa 28 - widok z Rynku w kierunku Suchej Beskidzkiej
Krosno - "krośnieńska trasa średnicowa" najszerszy i najbardziej rozbudowany odcinek na całej DK-28

Historia[edytuj]

Początkowa jako trasa (szlak) do 1918 położona była w austriackiej prowincji Galicja. Jako tzw. Tatraer Reichsstraße łączyła Bielsko-Białą z Żywcem, Suchą Beskidzką oraz Sanok z Samborem na terenie dzisiejszej Ukrainy. Od roku 1843 oznaczona pod numerem 82. Route[2]. W roku 1852 oddano do użytku utwardzony odcinek z Sanoka do Przemyśla przez Góry Słonne. W następnym roku Sanok i okolice wizytował młody Franciszek Józef I. Droga ta po 1918 została włączona do polskiej sieci drogowej dnia 10 grudnia 1920. Do 1945 należała do sieci drogowej Generalnego Gubernatorstwa jako droga "24. Route"[3].

W roku 1985 polska sieć drogowa została zreorganizowana. Istniejącym drogom krajowym zmieniono nazwy i oznaczenia. Od Zatora do Przemyśla w 1986 odcinek ten został wyznaczony jako droga krajowa 98. W roku 2003 numeracja dróg po raz kolejny zmieniła się. W tym czasie, DK 98 została zmieniona na DK 28.

Przemysł, gospodarka, restauracje i handel przy drodze nr 28[edytuj]

Przy drodze zlokalizowane są m.in. zakłady produkcji lodów Koral w Nowym Sączu, Fabryka Maszyn Glinik S.A. w Gorlicach, Fabryka Amortyzatorów oraz Krośnieńskie Huty Szkła w Krośnie, fabryka przemysłu gumowego w Sanoku, fabryka elektroniki Fideltronik Poland sp. z o.o. w Suchej Beskidzkiej oraz rozlewnia wód "Kuracjusz Beskidzki" w Suchej Beskidzkiej. W Jaśle znajdują się m.in. Rafineria Lotos i krośnieńska fabryka mebli Nowy Styl S.A. W Krośnie przy skrzyżowaniu z ul. Krakowską znajduje się hipermarket Carrefour a przy skrzyżowaniu z drogą "G" hipermarkety budowlane Leroy Merlin oraz Merkury Market. Obecnie w budowie jest również galeria handlowa VIVO. W Sanoku przy DK28 (ul. Królowej Bony) nad Sanem znajduje się supermarket Kaufland. Dwa kilometry na południe od głównej drogi w Jedliczu mieści się Rafineria Nafty Jedlicze S.A. W Suchej Beskidzkiej,Wadowicach, Jaśle, Nowym Sączu i w Krośnie przy drodze 28 znajdują się stacje paliw BP. W miejscowościach takich jak: Rabka-Zdrój, Iwonicz-Zdrój i Rymanów-Zdrój, leżących przy drodze nr 28, znajdują się ośrodki przyrodolecznicze z bazą hotelową oraz Spa.

9 lutego 2016 podpisano umowę na wykonanie obwodnicy Sanoka. Zakończenie inwestycji przewidziano na rok 2019.[4]

Ważniejsze miejscowości leżące na trasie 28[edytuj]

Ciekawostki[edytuj]

Już od czasów średniowiecza szlak ten stanowił ważną oś komunikacyjną i osadniczą dla przybyszów ze Śląska i Moraw. Kazimierz III Wielki zakładał miasta i wsie na prawie niemieckim u podnóża Beskidów oraz granicy ze Śląskiem; wokół Myślenic, Tymbarku, Grybowa, Ciężkowic, a także w dorzeczu Soły, Ropy, Wisłoki oraz na pograniczu z Rusią Czerwoną; Gorlice, Biecz, Jasło, Krosno, Rymanów, Sanok, aż za Przemyśl. Wśród osadników był znaczny odsetek Niemców. Sąsiadującą z Małopolską Ruś Czerwoną zamieszkiwało w średniowieczu sporo Niemców, i to w zwartych nieraz skupiskach. Według historyka Marcina Bielskiego (1551) osiedlanie niemieckich kolonistów przypisywano już Bolesławowi Chrobremu. "A dlatego je (Niemców) Bolesław tam osadzał, aby bronili granic od Węgier i Rusi; ale że był lud gruby, niewaleczny, obrócono je do roli i do krów, bo sery dobrze czynią, zwłacza w Spiżu i na Pogórzu, drudzy też kądziel dobrze przędą i przetoż płócien z Pogórza u nas bywa najwięcej"[5]. W roku 1582 kronikarz Maciej Stryjkowski napisał, że niemieccy chłopi osadzeni pod Przeworskiem, Przemyślem, Sanokiem, i Jarosławiem są "dobrymi rolnikami"[6]. W pracy o analizie porównawczej języka wsi okolic Krosna i Łańcuta, niemiecki historyk prof. Schwarz wyraził opinię, że podobne zjawiska z dziedziny lingwistyki występowały w niemieckich "wyspach językowych" około Gliwic, Bielska-Białej[7], a także na pograniczu śląsko-morawskim w okolicach Osoblahy i Białej. Stwierdza tym samym, że to południowa część Górnego Śląska była strefą wyjściową dla XIV i XV-wiecznej kolonizacji w pasie podkarpackim[8].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Historia "Bieszczadzkiego Wyścigu Górskiego"
  2. 82. Route "Von Brunn nach Lemberg (Ueber Sanok und Sambor) [w:] Der Gefährte auf Reisen in dem österreichischen Kaiserstaate. 1843. s. 53
  3. "Von Neu-Sandez uber Jaslo und Krosno nach Sanok" [w:] Karl Baedeker. Das Generalgouvernement: Reisehandbuch. 1943.
  4. Umowa na obwodnicę Sanoka podpisana :: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - Serwis informacyjny, www.gddkia.gov.pl [dostęp 2016-02-10].
  5. Władysław Sarna. Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Przemyśl. 1898. str. 26.
  6. Maciej Stryjkowski. "Kronika polska, litweska, etc." 1582. Zbiór dziejopisów polskich. t.II. Warszawa. 1766. str. 399
  7. Wilamowice Stare i Nowe (Wilmesau), Pisarzowice (Schreibersdorf), Kozy (Seibersdorf), Hałcnów (Alzen), Lipnik (Kunzendorf), Komorowice (Bertholdsdorf), Łodygowice (Ludwigsdorf) [w:] Barbara Czopek-Kopciuch. Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim. PAN IJP. Kraków. 1995. ​ISBN 83-85579-33-8​ str. 10
  8. Ernst Schwarz. Von den Walddetschen [...], 1960, strony 153-156)