62 Pułk Piechoty (II RP)

62 Pułk Piechoty
Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1919
Rozformowanie	1939
Tradycje
Święto	21 sierpnia
Nadanie sztandaru	4 sierpnia 1924
Rodowód	8 Pułk Strzelców Wielkopolskich
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały	15 Warmińsko-Mazurska Dywizja Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy	por. Ludwik Bociański
Ostatni	ppłk Kazimierz Heilman-Rawicz
Działania zbrojne
Powstanie wielkopolskie, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja	Bydgoszcz
Podporządkowanie	15 Dywizja Piechoty
Rodzaj wojsk	piechota

Pułk walczył w składzie 15 DP

62 Pułk Piechoty (62 pp) - oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Od 24 stycznia 1920 pułk stacjonował w garnizonie Bydgoszcz, w koszarach imienia generała Franciszka Ksawerego Rymkiewicza przy ul. Warszawskiej. Wchodził w skład 15 Dywizji Piechoty.

Formowanie

8 Pułk Strzelców Wielkopolskich powstał w marcu 1919 w trakcie powstania wielkopolskiego z walczących na froncie jednostek ochotników z Pleszewa i Środy Wielkopolskiej oraz Batalionu Zapasowego 12. Pułku Strzelców. Część żołnierzy brała udział w walkach już od początku powstania w Poznaniu, to jest od 27 grudnia 1918 r.

17 stycznia 1920, po włączeniu Armii Wielkopolskiej w struktury Wojska Polskiego otrzymał numer 62. Pułk wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej, biorąc udział m. in. w walkach o Berdyczów. Rocznicę walk o to miasto, przypadającą 26 kwietnia, ustanowiono świętem pułku.

Pułk w okresie pokoju

Na podstawie rozkazu wykonawczego MSWojsk. o wprowadzeniu organizacji na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930, pułk zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny. W okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku "normalnego" (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy.

Szlak bojowy we wrześniu 1939

24 sierpnia 1939 r. rozpoczęto mobilizację pułku, którą zakończono w ciągu 3 dni. 30 sierpnia 1939 pułk, pod dowództwem płk. Kazimierza Heilman-Rawicza, obsadził zachodnią linię obrony „przedmościa bydgoskiego” w rejonie Kruszyn - Osówiec - Osowa Góra. 1 września nieprzyjaciel ograniczył się do bombardowania i rozpoznania pozycji pułku. Dopiero 2 września przeprowadził natarcia, wsparte czołgami i artylerią, które zostały powstrzymane. Wieczorem z 2 na 3 września pułk przegrupował się w kierunku północnym. Następnego dnia Niemcy zostali powstrzymani przez doskonale zorganizowaną obronę i ostrzał artylerii w rejonie Tryszczyna. Z obawy dowództwa Armii "Pomorze" przed okrążeniem jednostki, zgodnie z rozkazem pułk wycofał się nocą (3/4 IX) do Bydgoszczy. W czasie odwrotu przez miasto oddziały zostały ostrzelane przez dywersantów niemieckich. Po opanowaniu dywersji i wysadzeniu mostów na Brdzie, zajął pozycje obronne na południe od miasta (w rejonie Emilianowo – Piecki). W następnych dniach prowadził zwycięskie walki z przeciwnikiem.

Po raz drugi w nocy z 6 na 7 września oderwał się od wroga i ruszył lewym brzegiem Wisły w stronę Sochaczewa i Warszawy. Pułk wziął udział w największej bitwie kampanii wrześniowej - bitwie nad Bzurą. Przez wiele dni żołnierze odpierali ataki niemieckie, zabezpieczając północną flankę wojsk polskich (w rejonie Czerniewice – Grabkowo), a następnie osłaniając odwrót i przeprawę dywizji przez Bzurę. 17 września przekroczył rzekę i bronił przejścia pod Brochowem. W końcu nadwyrężona obrona polska została przełamana, a pułk skierował się do Puszczy Kampinoskiej. Miedzy 19 a 21 września dotarł do Warszawy, gdzie po krótkim odpoczynku zajął pozycje na Czerniakowie. Jeszcze 27 września przeprowadził skuteczny kontratak na Wilanów. Szlak bojowy 62 Pułku Piechoty Wielkopolskiej zakończył się wraz z kapitulacją stolicy – 28 września 1939.

Straty jednostki w kampanii 1939 r. zamknęły się liczbą około 700 zabitych oraz 1000 rannych.

Symbole pułku

Sztandar

Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru zostało ujęte w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1924 r., nr 31, poz. 460. 4 sierpnia 1924 r. pułk otrzymał ufundowany przez społeczeństwo Bydgoszczy i okolicy sztandar, którego wręczenia dokonał Prezydent RP Stanisław Wojciechowski.

Odznaka

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 50, poz. 705 z 30 grudnia 1924 roku. Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego pokrytego białą emalią, jako element cnoty, męstwa i ofiarności stanu żołnierskiego złożonego na ołtarzu ojczyzny. W centrum krzyża granatowa tarcza z numerem 62. Dwuczęściowa - wykonana w tombaku srebrzonym i złoconym, emaliowana. Odznaki były wykonywane w dwóch wersjach: oficerskiej (emaliowanej) i żołnierskiej. Wymiary: 49x49 mm. Projekt: Jerzy Zaleski; wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa. Wykonawcą odznaki oficerskiej przekazanej do zbiorów Muzeum Wojska przez Gabinet MSWojsk. w 1925 r. był mistrz złotniczy i rytowniczy Paul Kinder w Bydgoszczy.

Strzelcy wielkopolscy

kpt. Edward Pawłowski – oficer pułku

Dowódcy pułku:

• por. Ludwik Bociański XI 1918-30 VI 1919
• kpt. Mieczysław Paluch 1 VII-23 X 1919
• kpt. Jan Namysł 24 X 1919-12 I 1920
• płk Władysław Miszałowski 14 I-4 VI 1920
• płk Bronisław Korczyc 5-16 VI 1919
• ppłk Władysław Grabowski 17 VI 1920-II 1928
• płk dypl. Władysław Powierza 1930-X 1936
• ppłk Kazimierz Heilman-Rawicz X 1936-28 IX 1939

Oficerowie pułku:

• ppłk SG Józef Ćwiertniak
• mjr piech. Stefan Fabiszewski
• kpt Edward Pawłowski V 1920-XII 1925
• ppor. Alojzy Bąk

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939

• dowództwo
  • dowódca pułku – ppłk Kazimierz Roman Heilman-Rawicz
  • I adiutant - kpt. Bolesław Rassalski (20.IX ciężko ranny w Wólce Węglowej)
  • II adiutant - kpt. Wojciech Adam Nowak
  • oficer informacyjny – ppor. Józef Andrzejewski
  • oficer łączności – kpt. Stanisław Stawski
  • kwatermistrz – kpt. Jan Murkociński
  • kapelan – ks. Franciszek Dachtera
  • naczelny lekarz - mjr lek. Jerzy Zygmunt Suwiński
• I batalion
  • dowódca batalionu - kpt. Władysław Liniarski (20 IX kontuzjowany, wzięty do niewoli)
• II batalion
  • dowódca batalionu - mjr Wojciech Antoni Gniadek (18 IX ciężko ranny)
  • 6 kompania – por. Zbigniew Hołyszewski (18 IX poległ na Mokotowie)
  • 2 kompania karabinów maszynowych - por. Kazimierz Stefan Orłowski
• III batalion
  • dowódca batalionu - mjr Stanisław Liszka (17 IX ranny, zmarł z ran w Modlinie)
• pododdziały specjalne:
  • kompania przeciwpancerna - ppor. Łukasz Ciepliński
  • kompania zwiadu – ppor. Jan Stachowiak
  • pluton artylerii piechoty – kpt. Jan Henryk Rysy
  • pluton pionierów –
  • pluton przeciwgazowy
• kompania gospodarcza –
• tabory –

Bibliografia

• Satora, Kazimierz: Opowieści wrześniowych sztandarów. Satora, Kazimierz. Warszawa: "Pax", 1990. ISBN 83-211-1104-1. 
• Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo MON, wyd. V, Warszawa 1985, ISBN 83-11-07109-8, s. 340.
• "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
• "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
• Stanisław Krasucki, Kazimierz Heilman-Rawicz - podpułkownik piechoty, ostatni dowódca 62 pułku piechoty wielkopolskiej 1896-1969, Kronika Bydgoska T. 10 (1986-1988), Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoszcz 1990
• Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5. 
• Henryk Wielecki, Rudolf Sieradzki: Wojsko Polskie 1921-1939. Odznaki pamiątkowe piechoty Warszawa 1991
• Materiały i opracowania o Pułku i jego historii

Linki zewnętrzne

• Grupa Rekonstrukcji Historycznej 62. Pułk Piechoty Wielkopolskiej