26 Pułk Piechoty (II RP)
| 26 Pułk Piechoty | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 17 września |
| Nadanie sztandaru | 1922 |
| Rodowód | Piotrkowski Okręgowy Pułk Piechoty |
| Dowódcy | |
| Ostatni | ppłk dypl. Franciszek Węgrzyn |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Gródek Jagielloński[a] |
| Podporządkowanie | 5 Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
26 Pułk Piechoty (26 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w garnizonie Gródek Jagielloński, natomiast III batalion i batalion zapasowy w garnizonie Lwów (Okręg Korpusu Nr VI).
Święto jednostki obchodzono 17 września, w rocznicę wręczenia chorągwi pułkowej.
W kampanii wrześniowej 1939 26 pp, walczył w składzie macierzystej 5 Dywizji Piechoty w obronie Warszawy.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
7 listopada 1918 w Piotrkowie płk Jan Rządkowski przystąpił do formowania Piotrkowskiego Okręgowego Pułku Piechoty. Następnego dnia wydany został pierwszy rozkaz pułkowy. 20 listopada w skład pułku włączony został 500 osobowy oddział złożony z członków IV Okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej pod dowództwem kpt. Leopolda Endel-Ragis.
[edytuj] Pułk w walce o granice
W marcu 1920 bronił Zwiahla atakowanego przez trzy pułki rosyjskie, a w czerwcu, podczas odwrotu na Ukrainie, w boju pod Horbulowem stoczonym z 4 Dywizją Kawalerii Armii Konnej, zdobył tabory tej dywizji i rozbił baterię artylerii. Wojnę zakończył we wrześniu zagonem na Kowel, który zdezorganizował obronę rosyjskiej 12 Armii.
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
Pułk stacjonował w garnizonie Gródek Jagielloński, natomiast III batalion i batalion zapasowy w garnizonie Lwów.
Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej,[1] pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[2].
[edytuj] W kampanii wrześniowej
Na Pradze:
13 września na Pragę wycofała się grupa gen. Zulaufa. Dowódca 5 DP objął dowództwo obrony Przedmościa "Praga". 26 pułk piechoty (bez III bp)[3] skierowano na Odcinek Południowy. Dwa jego bataliony obsadziły pododcinek "Utrata", dowodzony przez dcę 26 pp - ppłk. Franciszka Węgrzyna. Wsparcie odcinka zapewniały dwie baterie artylerii lekkiej i jedna ciężkiej. Nocą z 14/15 września Niemcy uderzyli na dworzec towarowy Warszawa-Wschodnia. Broniły go pododdziały 26 pp. Nieprzyjaciel wtargnął nawet na teren stacji, ale został odrzucony kontratakiem.
Na Bemowie:
22 września na Odcinku Północ III/26 pp mjr. Decowskiego obsadzał "ośrodek oporu osiedle Babice" położony przed główną pozycją obrony. Batalion ten "był przeznaczony na stracenie". Miał walczyć do końca, aby opóźnić uderzenie wroga na pozycję główną[4].
Nocą 24/25 września Niemcy uderzyli na osiedle Babice. Po przygotowaniu artyleryjskim oddziały niemieckiej 19 DP opanowały osiedle. Mjr Decowski osobiście poprowadził kontratak kompanii II rzutu zmuszając przeważającego liczebnie wroga do odwrotu. Za ten czyn jako jeden z pierwszych obrońców Warszawy otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari.
Następnej nocy 19 DP ponownie uderzyła na zdziesiątkowany batalion mjr. Decowskiego. Po ciężkiej walce resztki batalionu złożyły broń. Niemiecki dowódca nie mógł uwierzyć, że tak słaby batalion przez dwa dni stawiał opór całej dywizji.
[edytuj] Żołnierze pułku
- ppłk Ryszard Waniczek (1923-1924)
- płk Bolesław Wilhelm Pytel (1928-1932)
- ppłk dypl. Orest Teodor Dżułyński (od VI 1933)
- ppłk dypl. Tadeusz Münnich (1936)
- ppłk dypl. Franciszek Węgrzyn (1939)
Zastępcy dowódcy pułku:
- ppłk piech. dr Zygmunt Hołobut (1923)
- ppłk piech. Stanisław I Szumski (1924)
- ppłk piech. Adam Sikorski (1928)
- ppłk dypl. Orest Teodor Dżułyński (1931-1933)
- ppłk dypl. Jan Kazimierz Ciastoń (od 1933)
- mjr Zygmunt Michał Csadek (w latach 1936-1938 dowódca 2 pspodh.)
- ppłk Leopold Endel-Ragis
- ppłk Stanisław Maczek
- mjr Czesław Rzedzicki (we wrześniu 1939 dowódca 115 pp rez.)
- kpt. Franciszek Junker
- kpt. Antoni Sanojca (we wrześniu 1939 dowódca III/40 pp)
- por. Jerzy Rossowski
Obsada personalna we wrześniu 1939
- dowódca pułku - ppłk dypl. Franciszek Węgrzyn
- I batalion - mjr Kazimierz K. W. Kirkin
- II batalion - mjr Karol Wick
- III batalion - mjr Jacek Decowski
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
17 września 1922 we Lwowie pułk otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo powiatów radomszczańskiego, koneckiego i włoszczowskiego[5].
Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 18, poz. 211 z 14 lipca 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego, którego ramiona emaliowane są w kolorze żółtym z granatową obwódką i złotą krawędzią. Na krzyż nałożona jest okrągła tarcza ze srebrnym herbem Piotrkowa, okolona wieńcem z liści dębowych na którym wpisano numer i inicjały oraz nazwy pól bitewnych 26 PP ZWIAHEL GORBYLEWO TARNÓW KOWEL. Oficerska - jednoczęściowa, wykonana w tombaku, emaliowana. Wymiary: 35x35 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[6].
Uwagi
- ↑ III batalion i batalion zapasowy stacjonował w garnizonie Lwów
Przypisy
- ↑ Rozkaz wykonawczy MSWojsk PS 10-50 z 1930
- ↑ Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 64. ISBN 978-83-11-10206-4.
- ↑ III /26 pp mjr. Decowskiego walczył na Odcinku Północ Przedmościa Warszawa, broniąc od 15 IX osiedla Babice
- ↑ Według słów płk. Porwita
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 66.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 56.
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Abramowicz i Józef Kreis, Zarys historii wojennej 26-go Pułku Piechoty, Warszawa 1929.
- Janusz Odziemkowski: 5 Dywizja Piechoty w dziejach oręża polskiego. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", 1997. ISBN 83-87103-20-9.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990 ISBN-83-211-1104-1.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
|||||||||||||||||||||||
