54 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
| 54 Pułk Piechoty | |
 |
|
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1919 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Nazwa wyróżniająca | Strzelców Kresowych |
| Tradycje | |
| Święto | 11 kwietnia[1] |
| Nadanie sztandaru | 1921 |
| Rodowód | 12 Pułk Strzelców Polskich |
| Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały | 12 Brygada Zmechanizowana |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk franc. Schneider |
| Ostatni | ppłk dypl. Franciszek Pokorny |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Tarnopol[2] |
| Podporządkowanie | 12 Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
54 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych (54 pp) – oddział piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.
14 kwietnia 1919 w miejscowości Xertigny, w Lotaryngii, na bazie francuskiego 404 Pułku Piechoty oraz II batalionu 4 Pułku Strzelców im. Francesca Nullo sformowany został 12 Pułk Strzelców Polskich. Jednostka weszła w skład 6 Dywizji Strzelców Polskich. 15 maja 1919 w m. Girancourt oddział załadowany został na transport kolejowy i skierowany do Polski. Po czterech dniach pułk przybył do Różana, a następnie przemaszerował do Aleksandrowa Łódzkiego. W nocy z 23 na 24 czerwca 1919 jednostka skierowana została transportem kolejowym ze Zgierza, przez Lwów do Zadwórzy, by wziąć udział w wojnie polsko-ukraińskiej.
Stacjonował do 1939 w garnizonie Tarnopol, w "Koszarach im. Króla Jana III Sobieskiego" [3]. Wchodził w skład 12 Dywizji Piechoty i w jej składzie walczył w wojnie obronnej 1939.
Spis treści |
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
Ze względu na utrzymujący się stan napięcia pułk posiadał tzw. wzmocnione etaty.. W wyniku reorganizacji piechoty w 1930 zaszeregowano go do pułków I grupy, tzw. normalnych.
Na terenie koszar funkcjonowało kino wojskowe "Mars" oraz Oficerskie Kasyno Garnizonowe. W 1936 przy placu Sobieskiego otwarto świetlicę dla żołnierzy, prowadzoną przez Polski Biały Krzyż. W mieście działał Wojskowo-Cywilny Klub Sportowy "Kresy".
Od 15 września 1932 przy pułku funkcjonowała Dywizyjna Kompania Podchorążych Rezerwy.
[edytuj] Symbole pułkowe
Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 16, poz. 158 z 18 maja 1929 roku. Odznaka ma kształt krzyża, którego ramiona pokryte są granatową emalią z obramowaniem złoconym. Na środek krzyża nałożony srebrny orzeł wz. 1927. Na ramionach krzyża herb Tarnopola oraz numery i inicjały: 54 P.P.Kr. i uprzedni 12 P.S.P. Ramiona krzyża złączone są oksydowanym wieńcem laurowo-dębowym. Oficerska - dwuczęściowa, wykonana w tombaku srebrzonym, emaliowana . Wymiary: 39x39 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[4].
[edytuj] Strzelcy kresowi
Dowódcy pułku:
- por. Stefan Kluczyński (XII 1918 - IV 1919)
- płk franc. Schneider (IV 1919 - 1 XI 1919)
- płk Edward Hajdukiewicz (2 XI – 1 XII 1919)
- płk Julian Pieńkowski (2 XII 1919 – 9 IV 1920)[5]
- kpt. Wiktor Ogórek (p.o. 10 IV – 26 VI 1919)
- ppłk Karol Szemiot (27 VI[6] – 24 VII 1920)
- ppłk piech. Bolesław Antoni Fijałkowski (25 VII 1920 - 14 X 1923)
- ppłk piech. Romuald Kwiatkowski (p.o. 15 X 1923 - 1 III 1924)
- ppłk piech. Aleksander Bronisław Petrykowski (12 IV 1924 - VI 1927)
- płk dypl. Wacław Piekarski (VI 1927 - VIII 1931)
- płk dypl. dr Franciszek Polniaszek (VIII 1931 - 12 VII 1937)
- ppłk dypl. Franciszek Pokorny (VII 1937 - IX 1939)
Zastępcy dowódcy pułku:
- ppłk piech. Józef Gigiel-Melechowicz (1924)
- ppłk piech. Kazimierz Bogaczewski (1928)
- ppłk dypl. Wiktor Adam Majewski (do 1935)
- ppłk piech. Franciszek Pfeiffer (1935 – VIII 1939)
Oficerowie:
[edytuj] Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku
Dowództwo
- dowódca pułku - ppłk dypl. Franciszek Pokorny
- adiutant -
I batalion
- dowódca batalionu - mjr Karol Durko
II batalion
- dowódca batalionu - mjr Antoni Władysław Mokrzycki
- dowódca 5 kompanii - kpt. Stefan Józef Domaradzki
- dowódca 6 kompanii - ppor. Kazimierz Kośiński
- dowódca 2 kompanii ckm - kpt. Henryk Hareńczyk
III batalion
- dowódca batalionu - mjr Roman Gutowski
Pododdziały specjalne
Przypisy
- ↑ Dziennik rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
- ↑ Koszary im. Króla Jana Sobieskiego
- ↑ Dowództwo pułku mieściło się przy pl. Sobieskiego. Nadanie nazwy koszarom 54 pp w Tarnopolu (Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 6 z 24.02.1928 r., poz. 63).
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 96.
- ↑ Płk Pieńkowski został mianowany dowódcą 8 I 1920 r., Dekret L. 1814, Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 2 z 24.01.1920 r., s. 11
- ↑ Wyznaczony na stanowisko dowódcy pułku dekretem NW z dnia 30 marca 1920 r. (Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 14 z 17.04.1920 r.).
[edytuj] Bibliografia
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Almanach oficerski, praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923.
- Księga chwały piechoty, komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992.
- D. Faszcza - "54 pułk piechoty Strzelców Kresowych", AJAKS, Pruszków 2010.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
|||||||||||||||||||||||
