Droga ekspresowa S3 (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy drogi ekspresowej w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tego skrótu.
S3
Proj. długość ~ 470 km
Zbudowano ~ 188,1[1] km oraz
133,1[2] km (jedna jezdnia)
W budowie 80[3] km
Województwa zachodniopomorskie,
lubuskie,
dolnośląskie
Mapa
Mapa S3
Zdjęcie
Początek obwodnicy Goleniowa od strony Świnoujścia. Za białym samochodem widoczny znak początku drogi ekspresowej.
Początek obwodnicy Goleniowa od strony Świnoujścia. Za białym samochodem widoczny znak początku drogi ekspresowej.
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Droga ekspresowa S3 – budowana polska droga ekspresowa ŚwinoujścieLubawka o długości ok. 470 km w ciągu międzynarodowego szlaku E65.

Spis treści

Przebieg drogi [edytuj]

Poprowadzi południkowo od zespołu portów morskich Świnoujście-Szczecin na północy, wzdłuż zachodniej granicy kraju, przez ośrodki miejskie Gorzowa Wlkp. i Zielonej Góry, Zagłębie Miedziowe do południowej granicy z Czechami. Za pośrednictwem linii promowych obsługiwanych przez Terminal Promowy w Świnoujściu zapewni najkrótsze bezpośrednie połączenie południowej Skanii (E65 w Ystad i E22 w Trelleborgu) z północnymi Czechami (rejon Hradca Kralove i Pardubic), Pragą (R11/D11) oraz portami basenu Morza Śródziemnego.

Północna część S3 włączona jest w Szczecinie w sieć autostrad europejskich za pośrednictwem autostrady A6 w węzłach Kijewo i Klucz. W przyszłości włączenie takie zrealizowane zostanie w części środkowej poprzez autostradę A2 (węzeł Jordanowo), a w części południowej przez istniejącą autostradę A4 i projektowaną A18 (węzeł Legnica). Droga stanowi fragment szlaku łączącego aglomerację szczecińską z Trójmiastem (wraz z projektowaną drogą ekspresową S6), za pośrednictwem autostrady A2 połączy ją również z aglomeracją poznańską, łódzką i warszawską, a przez autostradę A4 z wrocławską, GOP-em oraz aglomeracją krakowską.

Stan obecny [edytuj]

Most nad Dziwną w obwodnicy Wolina

Historia [edytuj]

W „rządowych programach budowy sieci autostrad” od 28 września 1993 (rząd Hanny Suchockiej) do 21 września 2001 (rząd Jerzego Buzka) – droga istniała jako autostrada A3. W późniejszych opracowaniach koncepcja ta została zastąpiona drogą ekspresową S3 w związku z szacowanym relatywnie niskim (w porównaniu z innymi planowanymi autostradami) natężeniem ruchu drogowego, a co za tym idzie nieopłacalnością budowy płatnej autostrady A3. W wyniku tego jedyną polską autostradą północ-południe będzie autostrada A1 GdańskGorzyczki o długości 582 km.

Na przełomie sierpnia i września 2005 w lubuskich mediach regionalnych pojawiły się wątpliwości na temat przyszłości budowy trasy S3. Wątpliwości te wywołane zostały przez ujawnienie Studium Zagospodarowania Przestrzennego, które zostało przygotowane przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Autorzy studium proponowali zrezygnowanie z dotychczasowej koncepcji budowy trasy S3. W jej miejsce zaproponowali budowę autostrady ze Szczecina do Gorzowa i Poznania, która następnie wiodłaby przez Wrocław do granicy czeskiej. Koncepcja ta oznaczałaby ominięcie przez nową trasę południowej części województwa lubuskiego (m.in. Zielonej Góry i Nowej Soli). Wywołało to protesty władz Gorzowa, Zielonej Góry i mniejszych miast. Sejmik Województwa Lubuskiego uznał koncepcję przedstawioną w studium za sprzeczną ze strategią województwa i godzącą w interes regionu lubuskiego.

9 listopada 2005 nowy Minister Transportu i Budownictwa Jerzy Polaczek zadeklarował, że budowa trasy S3 wg pierwotnego projektu jest priorytetem jego resortu na lata 2006-2009.

Szczecin – Gorzów [edytuj]

Węzeł Klucz
Schemat węzła Klucz z autostradą A6

Na południe od Szczecina został zbudowany całkowicie od nowa 81,6-kilometrowy dwujezdniowy odcinek od nowego węzła Klucz na A6 do zachodniej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego. Droga w większości przebiega trasą planowanej wcześniej autostrady A3. Na trasie nowej S3 powstało 77 obiektów mostowych, z czego 43 ponad drogą i 34 w jej ciągu. Budowa przebiegała jednocześnie na trzech etapach:

Termin ukończenia prac początkowo ustalony był na 24 miesiące od daty rozpoczęcia budowy. W związku z napotkanymi w trakcie budowy etapu 2 trudnościami geologicznymi (nieudokumentowany w projekcie drogi wiszar), które spowodowały konieczność zaprojektowania nowego, większego wiaduktu w ciągu drogi i objęcia go osobnym kontraktem (co wymusiło przygotowanie dodatkowych zezwoleń i rozpisanie nowego przetargu) termin oddania drogi do użytku został wydłużony.

Obwodnica Troszyna, Parłówka i Ostromic [edytuj]

o długości 6,131 km (w tym 4,205 km drogi dwujezdniowej)[8]; 26 stycznia 2009 nastąpiło otwarcie wniosków o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym na budowę odcinka, wyniki przetargu miały być ogłoszone w kwietniu tego samego roku. 5 sierpnia Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę dla tej inwestycji objęte klauzulą natychmiastowej wykonalności[9] a 22 sierpnia GDDKiA oddz. Szczecin zaprosiła wszystkich 12 oferentów do 2. etapu przetargu, który miał zostać zakończony 8[10], a następnie 14 października[11]; wpłynęło 6 ofert a najkorzystniejszą złożyła spółka Budimex Dromex SA, z którą 20 listopada została podpisana umowa z terminem wykonania 21 miesięcy od rozpoczęcia robót. 1 grudnia 2009 inwestor przekazał wykonawcy plac budowy. 13 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie tego odcinka dla ruchu.[12]
Budowany wiadukt w ciągu drogi ekspresowej S3 w Parłówku nad linią kolejową nr 401

Obwodnica Miękowa [edytuj]

o długości 4,1 km (w całości dwujezdniowa), zachodnia z węzłem Miękowo na płn. od wsi; 27 maja 2009 Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę; 22 czerwca GDDKiA oddz. Szczecin ogłosiła przetarg na realizację inwestycji; 3 sierpnia zaprosiła wszystkich 10 oferentów do 2. etapu postępowania, które 21 września wygrała firma Strabag; umowa z wykonawcą została podpisana 26 listopada, który na ukończenie budowy miał 20 miesięcy (z wyłączeniem okresów zimowych)[13][14]. 15 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie zachodniej jezdni obwodnicy Miękowa dla ruchu. 16 grudnia 2011 r. oddano do użytku drugą jezdnię obwodnicy, drogi wspomagające i węzeł drogowy w północnej części obwodnicy.

Istniejące odcinki [edytuj]

Obwodnica Międzyzdrojów o długości 2,9 km, otwarta 20 czerwca 2008
Węzeł Święta dróg S3 i DW113 na zachód od Goleniowa
Droga ekspresowa S3 tuż za węzłem "Pyrzyce"

W maju 2013 status drogi ekspresowej posiadało łącznie 207,9 km drogi krajowej nr 3 (dwujezdniowe 161,2 km i jednojezdniowe 46,7 km). Były to odcinki:

Następujące nowe bądź zmodernizowane odcinki o łącznej długości 23,2 km nie były oznaczone jako S3:

  • 3,0-kilometrowy odcinek jednojezdniowego obejścia Międzyzdrojów z 300-metrową estakadą i siecią dróg łączących (bud. pierwsza połowa listopada 2006-20 czerwca 2008),
  • 2,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Wolina (wraz z nowym mostem nad Dziwną i estakadą dojazdową oraz siecią dróg łączących, otwarta w grudniu 2003)
  • 2,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego (otwarty w październiku 2003),
  • 6,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Międzyrzecza (zbudowany w latach 2004-2006),
  • 0,7-kilometrowy odcinek w pobliżu Sulechowa (zbudowany w latach 2005-2006),
  • 8,0-kilometrowy, południowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Nowej Soli (zbudowany w l. 1995-98, zmodernizowany w 2007).

Istnieje ponadto 20-kilometrowy odcinek dwujezdniowej drogi w okolicy Polkowic i Lubina (z jednopoziomowymi skrzyżowaniami).

MiędzyrzeczSulechów [edytuj]
Budowa obwodnicy Świebodzina - sierpień 2012
W połowie listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku Międzyrzecz-PołudnieSulechów-Kruszyna[16].
23 lipca 2010 GDDKiA podpisała umowy na budowę 43 kilometrów dwujezdniowej drogi ekspresowej pomiędzy węzłami Międzyrzecz-Południe a Sulechów-Kruszyna. Budowę tego fragmentu S3 podzielono na 3 mniejsze odcinki. Pierwszy z nich liczący 17,1 km poprowadzi od obwodnicy Międzyrzecza do obwodnicy Świebodzina. Odcinek ten za 373 mln zł zbudował portugalski wykonawca Mota-Engil. Drugi odcinek o długości 7,4 km stanowi obwodnica Świebodzina. Jego wykonawcą było niemieckie konsorcjum Hermann-Kirchner. Koszt budowy to prawie 205 mln zł. Trzeci odcinek, liczący 18,5 km poprowadzi od węzła Świebodzin do węzła Sulechów. Wykonawcą tego fragmentu był Budimex, a jego koszt to 336 mln zł. Wszystkie 3 fragmenty zostały oddane do użytku w II kwartale 2013 roku.

W budowie [edytuj]

Odcinek Gorzów WielkopolskiSulechów [edytuj]

Uzyskanie pozwolenia na budowę dla odcinków Gorzów-ZakanaleMiędzyrzecz-Północ i Międzyrzecz-PołudnieSulechów planowane było na kwiecień 2008 roku, następnie przesunięto na sierpień 2008. 10 lipca 2008 do Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego złożono wnioski o pozwolenie na budowy: obwodnicy Skwierzyny, odcinka ze Skwierzyny do Międzyrzecza (19 km) oraz ok. połowy trasy między Świebodzinem i Sulechowem – łącznie ok. 40 km drogi S3[17].

Gorzów WielkopolskiMiędzyrzecz [edytuj]
Na początku listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku Gorzów-ZakanaleMiędzyrzecz-Północ[18]. Budowana droga będzie w całości dwujezdniowa. Odcinek między Gorzowem Wielkopolskim a Międzyrzeczem liczy ponad 37 km długości. Budowę podzielono na dwie inwestycje – na odcinek z Gorzowa do Skwierzyny i między Skwierzyną a Międzyrzeczem. 16 czerwca 2011 roku podpisana została umowa z wykonawcami. Wykonawcą odcinka Międzyrzecz – Skwierzyna jest firma Strabag, która zrealizuje projekt drogi o długości 18,54 km za 424,99 mln zł. Odcinek ze Skwierzyny do Gorzowa o długości 19,11 km wybuduje za 336,48 mln zł konsorcjum, którego liderem jest Mota-Engil Central Europe (Mota-Engil, Engenharia e Construcao, Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów i Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego).
Prace budowlane na fragmencie Gorzów Wielkopolski – Międzyrzecz rozpoczęły się 21 lipca 2011[19] a oddanie do użytku planowane jest na koniec maja 2014 r.[20].

Plany budowy [edytuj]

Odcinek północny [edytuj]

Most w Wolinie nad Dziwną. Obwodnica Wolina

Za tę najdłuższą, ponad 200-kilometrową część drogi położoną w Zachodniopomorskiem oraz na północy Lubuskiego odpowiada szczeciński oddział GDDKiA.

Jednojezdniowy odcinek S3 rozciągać się będzie od Świnoujścia do okolic węzła Parłówko (ok. 8 km na wschód od wjazdu na wyspę Wolin). Na tym odcinku planuje się korektę obecnego przebiegu "trójki" na etapie WolinTroszyn (4,8 km). Od węzła Parłówko w kierunku południowym będzie dwujezdniową drogą ekspresową.
Na odcinku od Świnoujścia do Goleniowa, poza istniejącymi, powstaną obwodnice:

Wg ujawnionych w 2007 roku planów, szczeciński oddział GDDKiA planował włączenie drogi S3 w ciąg autostrady A6 w węźle Goleniów, gdzie miałyby się łączyć drogi ekspresowe – S3 i S6[21] oraz projektowane Zachodnie Drogowe Obejście Szczecina i poprowadzenie jej wspólnym śladem aż do węzła Szczecin-Klucz.

Odcinek środkowy [edytuj]

Pracami na tym odcinku zarządza zielonogórski oddział GDDKiA.

Na przełomie roku 2012 i 2013 złożono wnioski o wydanie Zezwoleń na Realizację Inwestycji Drogowej (ZRID) dla następujących inwestycji[22]:

Na złożenie wniosku ZRID dla budowy drugiej jezdni wciąż czeka południowy fragment drogi S3,którego realizacja zależna jest od uzyskania finansowania:

  • odcinek Sulechów-KruszynaNowa Sól (druga jezdnia) – 43,8 km.

Odcinek południowy [edytuj]

Za odcinek południowy przyszłej drogi S3 odpowiedzialny jest wrocławski oddział GDDKiA.

9 października 2006 w drodze przetargu wyłoniono projektanta "koncepcji programowej drogi ekspresowej S3 na odcinku Nowe Miasteczko – Legnica (ul. Chojnowska)" o długości 63 km.

3 stycznia 2007 Rada Ministrów zatwierdziła plan inwestycji drogowych w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2015. Na liście wspieranych projektów znalazła się m.in. budowa trasy S3 na odcinku Legnica – Lubawka, który miałby powstać w latach 2013-2015 za ok. 300 mln .

We wrześniu 2008 GDDKiA poinformowała o opracowaniu czterowariantowej koncepcji programowej przebiegu drogi na odcinku Legnica (A4) – Lubawka (granica państwa) o długości ok. 68 km.

Na odcinku południowym drogi S3 powstaną obwodnice:

28 listopada 2012 premier Donald Tusk potwierdził rządowe plany rozpoczęcia budowy odcinka Nowa Sól - Lubawka w roku 2015 i jej zakończenia w 2017[25].

Inwestycje w latach 2007-2012 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko [edytuj]

Odcinek Lata realizacji Koszt (w mln zł)
Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T
SzczecinGorzów Wielkopolski 20072010 1 564,24
Gorzów WielkopolskiNowa Sól 20082012 1 935,53
Nowa SólLegnica (A4) (projekt rezerwowy) 20102012 1 815,39
Legnica (A4) – Lubawka 20092011/2012 1 078,05

Źródło: Indykatywny wykaz kluczowych i dużych projektów dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. wszystkie odcinki S3 jedno- i dwujezdniowe, nawet nie oznaczone lecz wybudowane już w standardzie S
  2. wszystkie odcinki S3 jednojezdniowe nawet nie oznaczone, lecz wybudowane już w standardzie S
  3. Gorzów – Międzyrzecz (37), Międzyrzecz – Świebodzin (17,1), obw. Świebodzina (7,4), Świebodzin – Sulechów (18,5)
  4. 4,0 4,1 4,2 gddkia.pl: Można już odpocząć na Miejscach Obsługi Podróżnych Kunowo przy S3
  5. wyjazd: tylko z kier. Świnoujście, wjazd: tylko w kier. Lubawka
  6. 6,0 6,1 6,2 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA): GDDKIA - Prezentacja - Preview (pol.). drogas3.pl. [dostęp 2013-03-08].
  7. , - fotopolska.eu (pol.). [dostęp 2013-03-08].
  8. GDDKiA oddz. Szczecin
  9. gazeta.pl: Jest pozwolenie na budowę węzła Parłówko
  10. GDDKiA oddz. Szczecin
  11. Kurier Szczeciński
  12. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny :: W drodze nad morze omijamy już Parłówko
  13. GDDKiA oddz. Szczecin
  14. GDDKiA oddz. Szczecin
  15. edroga.pl: Otwarcie nowego odcinka S3
  16. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny
  17. gazeta.pl: Gorzów ma S-3, a Zielona Góra niech się martwi
  18. [1][2]
  19. gddkia.pl:Pierwsza łycha na S3
  20. Lubuskie. W lipcu br. ruszy budowa odcinka drogi ekspresowej S3
  21. gazeta.pl Nowa autostrada od Kołbaskowa do Kijewa
  22. GDDKiA
  23. Wniosek o ZRID dla drugiej jezdni obwodnicy Gorzowa Wlkp.
  24. Wniosek o ZRID dla kolejnego odcinka S-3
  25. gazeta.pl: S3 do granicy z Czechami? Tusk i Nowak na gotowej S8

Linki zewnętrzne [edytuj]