Droga ekspresowa S3 (Polska)
| Proj. długość | ~ 470 km | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zbudowano | ~ 188,1[1] km oraz 133,1[2] km (jedna jezdnia) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| W budowie | 80[3] km | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Województwa | zachodniopomorskie, lubuskie, dolnośląskie |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Mapa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zdjęcie | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Początek obwodnicy Goleniowa od strony Świnoujścia. Za białym samochodem widoczny znak początku drogi ekspresowej. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Droga ekspresowa S3 – budowana polska droga ekspresowa Świnoujście – Lubawka o długości ok. 470 km w ciągu międzynarodowego szlaku E65.
Spis treści |
Przebieg drogi [edytuj]
Poprowadzi południkowo od zespołu portów morskich Świnoujście-Szczecin na północy, wzdłuż zachodniej granicy kraju, przez ośrodki miejskie Gorzowa Wlkp. i Zielonej Góry, Zagłębie Miedziowe do południowej granicy z Czechami. Za pośrednictwem linii promowych obsługiwanych przez Terminal Promowy w Świnoujściu zapewni najkrótsze bezpośrednie połączenie południowej Skanii (E65 w Ystad i E22 w Trelleborgu) z północnymi Czechami (rejon Hradca Kralove i Pardubic), Pragą (R11/D11) oraz portami basenu Morza Śródziemnego.
Północna część S3 włączona jest w Szczecinie w sieć autostrad europejskich za pośrednictwem autostrady A6 w węzłach Kijewo i Klucz. W przyszłości włączenie takie zrealizowane zostanie w części środkowej poprzez autostradę A2 (węzeł Jordanowo), a w części południowej przez istniejącą autostradę A4 i projektowaną A18 (węzeł Legnica). Droga stanowi fragment szlaku łączącego aglomerację szczecińską z Trójmiastem (wraz z projektowaną drogą ekspresową S6), za pośrednictwem autostrady A2 połączy ją również z aglomeracją poznańską, łódzką i warszawską, a przez autostradę A4 z wrocławską, GOP-em oraz aglomeracją krakowską.
Stan obecny [edytuj]
Historia [edytuj]
W „rządowych programach budowy sieci autostrad” od 28 września 1993 (rząd Hanny Suchockiej) do 21 września 2001 (rząd Jerzego Buzka) – droga istniała jako autostrada A3. W późniejszych opracowaniach koncepcja ta została zastąpiona drogą ekspresową S3 w związku z szacowanym relatywnie niskim (w porównaniu z innymi planowanymi autostradami) natężeniem ruchu drogowego, a co za tym idzie nieopłacalnością budowy płatnej autostrady A3. W wyniku tego jedyną polską autostradą północ-południe będzie autostrada A1 Gdańsk – Gorzyczki o długości 582 km.
Na przełomie sierpnia i września 2005 w lubuskich mediach regionalnych pojawiły się wątpliwości na temat przyszłości budowy trasy S3. Wątpliwości te wywołane zostały przez ujawnienie Studium Zagospodarowania Przestrzennego, które zostało przygotowane przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Autorzy studium proponowali zrezygnowanie z dotychczasowej koncepcji budowy trasy S3. W jej miejsce zaproponowali budowę autostrady ze Szczecina do Gorzowa i Poznania, która następnie wiodłaby przez Wrocław do granicy czeskiej. Koncepcja ta oznaczałaby ominięcie przez nową trasę południowej części województwa lubuskiego (m.in. Zielonej Góry i Nowej Soli). Wywołało to protesty władz Gorzowa, Zielonej Góry i mniejszych miast. Sejmik Województwa Lubuskiego uznał koncepcję przedstawioną w studium za sprzeczną ze strategią województwa i godzącą w interes regionu lubuskiego.
9 listopada 2005 nowy Minister Transportu i Budownictwa Jerzy Polaczek zadeklarował, że budowa trasy S3 wg pierwotnego projektu jest priorytetem jego resortu na lata 2006-2009.
Szczecin – Gorzów [edytuj]
Na południe od Szczecina został zbudowany całkowicie od nowa 81,6-kilometrowy dwujezdniowy odcinek od nowego węzła Klucz na A6 do zachodniej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego. Droga w większości przebiega trasą planowanej wcześniej autostrady A3. Na trasie nowej S3 powstało 77 obiektów mostowych, z czego 43 ponad drogą i 34 w jej ciągu. Budowa przebiegała jednocześnie na trzech etapach:
- etap 1: Klucz – Pyrzyce (28,2 km, wykonawca: konsorcjum firm Hermann Kirchner GmbH, Max Bögl GmbH, Energopol Szczecin SA i Josef Möbius Bau AG; prace rozpoczęto 18 lutego 2008) oddany do użytku 26 maja 2010.
- etap 2: Pyrzyce (bez węzła) – Myślibórz (26,7 km, wykonawca: Budimex Dromex SA, rozpoczęcie budowy 11 października 2007) oddany do użytku 22 października 2010.
- etap 3: Myślibórz (bez węzła) – Gorzów-Północ (bez węzła) (26,7 km, wykonawca: Berger Bau GmbH; prace rozpoczęto pod koniec lutego 2008, oddany do użytku 30 grudnia 2010).
Termin ukończenia prac początkowo ustalony był na 24 miesiące od daty rozpoczęcia budowy. W związku z napotkanymi w trakcie budowy etapu 2 trudnościami geologicznymi (nieudokumentowany w projekcie drogi wiszar), które spowodowały konieczność zaprojektowania nowego, większego wiaduktu w ciągu drogi i objęcia go osobnym kontraktem (co wymusiło przygotowanie dodatkowych zezwoleń i rozpisanie nowego przetargu) termin oddania drogi do użytku został wydłużony.
Obwodnica Troszyna, Parłówka i Ostromic [edytuj]
- o długości 6,131 km (w tym 4,205 km drogi dwujezdniowej)[8]; 26 stycznia 2009 nastąpiło otwarcie wniosków o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym na budowę odcinka, wyniki przetargu miały być ogłoszone w kwietniu tego samego roku. 5 sierpnia Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę dla tej inwestycji objęte klauzulą natychmiastowej wykonalności[9] a 22 sierpnia GDDKiA oddz. Szczecin zaprosiła wszystkich 12 oferentów do 2. etapu przetargu, który miał zostać zakończony 8[10], a następnie 14 października[11]; wpłynęło 6 ofert a najkorzystniejszą złożyła spółka Budimex Dromex SA, z którą 20 listopada została podpisana umowa z terminem wykonania 21 miesięcy od rozpoczęcia robót. 1 grudnia 2009 inwestor przekazał wykonawcy plac budowy. 13 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie tego odcinka dla ruchu.[12]
Obwodnica Miękowa [edytuj]
- o długości 4,1 km (w całości dwujezdniowa), zachodnia z węzłem Miękowo na płn. od wsi; 27 maja 2009 Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę; 22 czerwca GDDKiA oddz. Szczecin ogłosiła przetarg na realizację inwestycji; 3 sierpnia zaprosiła wszystkich 10 oferentów do 2. etapu postępowania, które 21 września wygrała firma Strabag; umowa z wykonawcą została podpisana 26 listopada, który na ukończenie budowy miał 20 miesięcy (z wyłączeniem okresów zimowych)[13][14]. 15 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie zachodniej jezdni obwodnicy Miękowa dla ruchu. 16 grudnia 2011 r. oddano do użytku drugą jezdnię obwodnicy, drogi wspomagające i węzeł drogowy w północnej części obwodnicy.
Istniejące odcinki [edytuj]
W maju 2013 status drogi ekspresowej posiadało łącznie 207,9 km drogi krajowej nr 3 (dwujezdniowe 161,2 km i jednojezdniowe 46,7 km). Były to odcinki:
- obwodnica Troszyna, Parłówka i Ostromic (6,131 km, w tym 4,205 km drogi dwujezdniowej, bud. 2009 – 13.07.2011)
- Miękowo – Gorzów Wielkopolski (wraz z obwodnicą): odcinek ciągły o zmiennym profilu i łącznej długości 134,1 km (w tym ok. 10,6 km – część wspólna z autostradą A6):
- Miękowo – Goleniów (4,1 km, dwujezdniowy, bud. 2009 – 16.12.2011)
- Goleniów – Szczecin Kijewo (28,3 km, dwujezdniowy z kilkoma kolizyjnymi skrzyżowaniami, bud. 1976-1982, sukcesywnie modernizowany),
- Szczecin Klucz – Pyrzyce (28,2 km, dwujezdniowy, bud. 2008 – 26.05.2010[15])
- Pyrzyce – Myślibórz (26,7 km, dwujezdniowy, bud. 2007 – 22.10.2010),
- Myślibórz – Gorzów Wielkopolski (26,7 km, dwujezdniowy, bud. 2008 – 30.12.2010),
- obwodnica Gorzowa Wlkp. (9,5 km, jednojezdniowy, bud. 2005 – 27.11.2007),
- Sulechów – Racula k. Zielonej Góry (20,6 km, jednojezdniowy, bud. 1985-1995, zmodernizowany w l. 2005-2006),
- Racula – Nowa Sól (15,2 km, jednojezdniowy, bud. 19.08.2006 – 5.09.2008; północna część zachodniego obejścia Nowej Soli).
Następujące nowe bądź zmodernizowane odcinki o łącznej długości 23,2 km nie były oznaczone jako S3:
- 3,0-kilometrowy odcinek jednojezdniowego obejścia Międzyzdrojów z 300-metrową estakadą i siecią dróg łączących (bud. pierwsza połowa listopada 2006-20 czerwca 2008),
- 2,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Wolina (wraz z nowym mostem nad Dziwną i estakadą dojazdową oraz siecią dróg łączących, otwarta w grudniu 2003)
- 2,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego (otwarty w październiku 2003),
- 6,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Międzyrzecza (zbudowany w latach 2004-2006),
- 0,7-kilometrowy odcinek w pobliżu Sulechowa (zbudowany w latach 2005-2006),
- 8,0-kilometrowy, południowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Nowej Soli (zbudowany w l. 1995-98, zmodernizowany w 2007).
Istnieje ponadto 20-kilometrowy odcinek dwujezdniowej drogi w okolicy Polkowic i Lubina (z jednopoziomowymi skrzyżowaniami).
Międzyrzecz – Sulechów [edytuj]
- W połowie listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku Międzyrzecz-Południe – Sulechów-Kruszyna[16].
- 23 lipca 2010 GDDKiA podpisała umowy na budowę 43 kilometrów dwujezdniowej drogi ekspresowej pomiędzy węzłami Międzyrzecz-Południe a Sulechów-Kruszyna. Budowę tego fragmentu S3 podzielono na 3 mniejsze odcinki. Pierwszy z nich liczący 17,1 km poprowadzi od obwodnicy Międzyrzecza do obwodnicy Świebodzina. Odcinek ten za 373 mln zł zbudował portugalski wykonawca Mota-Engil. Drugi odcinek o długości 7,4 km stanowi obwodnica Świebodzina. Jego wykonawcą było niemieckie konsorcjum Hermann-Kirchner. Koszt budowy to prawie 205 mln zł. Trzeci odcinek, liczący 18,5 km poprowadzi od węzła Świebodzin do węzła Sulechów. Wykonawcą tego fragmentu był Budimex, a jego koszt to 336 mln zł. Wszystkie 3 fragmenty zostały oddane do użytku w II kwartale 2013 roku.
W budowie [edytuj]
Odcinek Gorzów Wielkopolski – Sulechów [edytuj]
Uzyskanie pozwolenia na budowę dla odcinków Gorzów-Zakanale – Międzyrzecz-Północ i Międzyrzecz-Południe – Sulechów planowane było na kwiecień 2008 roku, następnie przesunięto na sierpień 2008. 10 lipca 2008 do Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego złożono wnioski o pozwolenie na budowy: obwodnicy Skwierzyny, odcinka ze Skwierzyny do Międzyrzecza (19 km) oraz ok. połowy trasy między Świebodzinem i Sulechowem – łącznie ok. 40 km drogi S3[17].
Gorzów Wielkopolski – Międzyrzecz [edytuj]
- Na początku listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku Gorzów-Zakanale – Międzyrzecz-Północ[18]. Budowana droga będzie w całości dwujezdniowa. Odcinek między Gorzowem Wielkopolskim a Międzyrzeczem liczy ponad 37 km długości. Budowę podzielono na dwie inwestycje – na odcinek z Gorzowa do Skwierzyny i między Skwierzyną a Międzyrzeczem. 16 czerwca 2011 roku podpisana została umowa z wykonawcami. Wykonawcą odcinka Międzyrzecz – Skwierzyna jest firma Strabag, która zrealizuje projekt drogi o długości 18,54 km za 424,99 mln zł. Odcinek ze Skwierzyny do Gorzowa o długości 19,11 km wybuduje za 336,48 mln zł konsorcjum, którego liderem jest Mota-Engil Central Europe (Mota-Engil, Engenharia e Construcao, Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów i Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego).
- Prace budowlane na fragmencie Gorzów Wielkopolski – Międzyrzecz rozpoczęły się 21 lipca 2011[19] a oddanie do użytku planowane jest na koniec maja 2014 r.[20].
Plany budowy [edytuj]
Odcinek północny [edytuj]
Za tę najdłuższą, ponad 200-kilometrową część drogi położoną w Zachodniopomorskiem oraz na północy Lubuskiego odpowiada szczeciński oddział GDDKiA.
Jednojezdniowy odcinek S3 rozciągać się będzie od Świnoujścia do okolic węzła Parłówko (ok. 8 km na wschód od wjazdu na wyspę Wolin). Na tym odcinku planuje się korektę obecnego przebiegu "trójki" na etapie Wolin – Troszyn (4,8 km). Od węzła Parłówko w kierunku południowym będzie dwujezdniową drogą ekspresową.
Na odcinku od Świnoujścia do Goleniowa, poza istniejącymi, powstaną obwodnice:
- Brzozowa – 4,85 km, wschodnia z węzłem na płd. od wsi,
- Przybiernowa – 2 km,
Wg ujawnionych w 2007 roku planów, szczeciński oddział GDDKiA planował włączenie drogi S3 w ciąg autostrady A6 w węźle Goleniów, gdzie miałyby się łączyć drogi ekspresowe – S3 i S6[21] oraz projektowane Zachodnie Drogowe Obejście Szczecina i poprowadzenie jej wspólnym śladem aż do węzła Szczecin-Klucz.
Odcinek środkowy [edytuj]
Pracami na tym odcinku zarządza zielonogórski oddział GDDKiA.
Na przełomie roku 2012 i 2013 złożono wnioski o wydanie Zezwoleń na Realizację Inwestycji Drogowej (ZRID) dla następujących inwestycji[22]:
- zachodnia jezdnia obwodnicy Gorzowa Wlkp. – 11,9 km (wniosek złożony 08 lutego 2013[23])
- zachodnia jezdnia obwodnicy Międzyrzecza – 6,37 km wraz z węzłem Międzyrzecz-Zachód z DW137 (wniosek złożony 30 października 2012[24])
Na złożenie wniosku ZRID dla budowy drugiej jezdni wciąż czeka południowy fragment drogi S3,którego realizacja zależna jest od uzyskania finansowania:
- odcinek Sulechów-Kruszyna – Nowa Sól (druga jezdnia) – 43,8 km.
Odcinek południowy [edytuj]
Za odcinek południowy przyszłej drogi S3 odpowiedzialny jest wrocławski oddział GDDKiA.
9 października 2006 w drodze przetargu wyłoniono projektanta "koncepcji programowej drogi ekspresowej S3 na odcinku Nowe Miasteczko – Legnica (ul. Chojnowska)" o długości 63 km.
3 stycznia 2007 Rada Ministrów zatwierdziła plan inwestycji drogowych w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2015. Na liście wspieranych projektów znalazła się m.in. budowa trasy S3 na odcinku Legnica – Lubawka, który miałby powstać w latach 2013-2015 za ok. 300 mln €.
We wrześniu 2008 GDDKiA poinformowała o opracowaniu czterowariantowej koncepcji programowej przebiegu drogi na odcinku Legnica (A4) – Lubawka (granica państwa) o długości ok. 68 km.
Na odcinku południowym drogi S3 powstaną obwodnice:
- zachodnia Lubina – 13,1 km (realizacja: 2009-2011; 8 listopada 2006 ogłoszono przetarg na projekt budowlany)
- Jawora – 12 km (uzyskana decyzja lokalizacyjna)
- Bolkowa – 5,5 km
28 listopada 2012 premier Donald Tusk potwierdził rządowe plany rozpoczęcia budowy odcinka Nowa Sól - Lubawka w roku 2015 i jej zakończenia w 2017[25].
Inwestycje w latach 2007-2012 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko [edytuj]
| Odcinek | Lata realizacji | Koszt (w mln zł) |
|---|---|---|
| Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T | ||
| Szczecin – Gorzów Wielkopolski | 2007 – 2010 | 1 564,24 |
| Gorzów Wielkopolski – Nowa Sól | 2008 – 2012 | 1 935,53 |
| Nowa Sól – Legnica (A4) (projekt rezerwowy) | 2010 – 2012 | 1 815,39 |
| Legnica (A4) – Lubawka | 2009 – 2011/2012 | 1 078,05 |
Źródło: Indykatywny wykaz kluczowych i dużych projektów dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ wszystkie odcinki S3 jedno- i dwujezdniowe, nawet nie oznaczone lecz wybudowane już w standardzie S
- ↑ wszystkie odcinki S3 jednojezdniowe nawet nie oznaczone, lecz wybudowane już w standardzie S
- ↑ Gorzów – Międzyrzecz (37), Międzyrzecz – Świebodzin (17,1), obw. Świebodzina (7,4), Świebodzin – Sulechów (18,5)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 gddkia.pl: Można już odpocząć na Miejscach Obsługi Podróżnych Kunowo przy S3
- ↑ wyjazd: tylko z kier. Świnoujście, wjazd: tylko w kier. Lubawka
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA): GDDKIA - Prezentacja - Preview (pol.). drogas3.pl. [dostęp 2013-03-08].
- ↑ , - fotopolska.eu (pol.). [dostęp 2013-03-08].
- ↑ GDDKiA oddz. Szczecin
- ↑ gazeta.pl: Jest pozwolenie na budowę węzła Parłówko
- ↑ GDDKiA oddz. Szczecin
- ↑ Kurier Szczeciński
- ↑ Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny :: W drodze nad morze omijamy już Parłówko
- ↑ GDDKiA oddz. Szczecin
- ↑ GDDKiA oddz. Szczecin
- ↑ edroga.pl: Otwarcie nowego odcinka S3
- ↑ Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny
- ↑ gazeta.pl: Gorzów ma S-3, a Zielona Góra niech się martwi
- ↑ [1][2]
- ↑ gddkia.pl:Pierwsza łycha na S3
- ↑ Lubuskie. W lipcu br. ruszy budowa odcinka drogi ekspresowej S3
- ↑ gazeta.pl Nowa autostrada od Kołbaskowa do Kijewa
- ↑ GDDKiA
- ↑ Wniosek o ZRID dla drugiej jezdni obwodnicy Gorzowa Wlkp.
- ↑ Wniosek o ZRID dla kolejnego odcinka S-3
- ↑ gazeta.pl: S3 do granicy z Czechami? Tusk i Nowak na gotowej S8
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||||||

