Droga ekspresowa S3 (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy drogi ekspresowej w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tego skrótu.
S3
Proj. długość ~ 470 km
Zbudowano ~ 240,6[1] km oraz
~ 69,7[2] km (jedna jezdnia)
W budowie 37,65[3] km
Województwa zachodniopomorskie,
lubuskie,
dolnośląskie
Mapa
Mapa S3
Zdjęcie
Początek obwodnicy Goleniowa od strony Świnoujścia. Za białym samochodem widoczny znak początku drogi ekspresowej.
Początek obwodnicy Goleniowa od strony Świnoujścia. Za białym samochodem widoczny znak początku drogi ekspresowej.
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Droga ekspresowa S3 – budowana polska droga ekspresowa ŚwinoujścieLubawka o długości ok. 470 km w ciągu międzynarodowego szlaku E65.

Przebieg drogi[edytuj | edytuj kod]

Poprowadzi południkowo od zespołu portów morskich Świnoujście-Szczecin na północy, wzdłuż zachodniej granicy kraju, przez ośrodki miejskie Gorzowa Wlkp. i Zielonej Góry, Zagłębie Miedziowe do południowej granicy z Czechami. Za pośrednictwem linii promowych obsługiwanych przez Terminal Promowy w Świnoujściu zapewni najkrótsze bezpośrednie połączenie południowej Skanii (E65 w Ystad i E22 w Trelleborgu) z północnymi Czechami (rejon Hradca Kralove i Pardubic), Pragą (R11/D11) oraz portami basenu Morza Śródziemnego.

Północna część S3 włączona jest w Szczecinie w sieć autostrad europejskich za pośrednictwem autostrady A6 w węzłach Kijewo i Klucz, zaś pomiędzy tym pierwszym, a węzłem Rzęśnica przebieg drogi pokrywa się z przebiegiem autostrady A6. Środkowa część włączona jest poprzez autostradę A2 (węzeł Jordanowo). W przyszłości włączenie takie zrealizowane zostanie w części południowej przez istniejącą autostradę A4 i projektowaną A18 (węzeł Legnica). Droga stanowi fragment szlaku łączącego aglomerację szczecińską z Trójmiastem (wraz z projektowaną drogą ekspresową S6), za pośrednictwem autostrady A2 połączy ją również z aglomeracją poznańską, łódzką i warszawską, a przez autostradę A4 z wrocławską, GOP-em oraz aglomeracją krakowską.

Istniejące odcinki[edytuj | edytuj kod]

Obwodnica Międzyzdrojów o długości 2,9 km, otwarta 20 czerwca 2008
Węzeł Święta dróg S3 i DW111 na zachód od Goleniowa
Droga ekspresowa S3 tuż za węzłem "Pyrzyce"
Most nad Dziwną w obwodnicy Wolina

W sierpniu 2013 status drogi ekspresowej posiadało łącznie 218,1 km drogi krajowej nr 3 (dwujezdniowe 170,9 km i jednojezdniowe 47,2 km[8]). Były to odcinki:

Następujące nowe bądź zmodernizowane odcinki o łącznej długości 23,2 km nie były oznaczone jako S3:

  • 3,0-kilometrowy odcinek jednojezdniowego obejścia Międzyzdrojów z 300-metrową estakadą i siecią dróg łączących (bud. pierwsza połowa listopada 2006-20 czerwca 2008),
  • 2,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Wolina (wraz z nowym mostem nad Dziwną i estakadą dojazdową oraz siecią dróg łączących, otwarta w grudniu 2003)
  • 2,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego (otwarty w październiku 2003),
  • 6,5-kilometrowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Międzyrzecza (zbudowany w latach 2004-2006),
  • 8,0-kilometrowy, południowy odcinek jednojezdniowej obwodnicy Nowej Soli (zbudowany w l. 1995-98, zmodernizowany w 2007).

Istnieje ponadto 20-kilometrowy odcinek dwujezdniowej drogi w okolicy Polkowic i Lubina (z jednopoziomowymi skrzyżowaniami).

Historia budowy[edytuj | edytuj kod]

W „rządowych programach budowy sieci autostrad” od 28 września 1993 (rząd Hanny Suchockiej) do 21 września 2001 (rząd Jerzego Buzka) – droga istniała jako autostrada A3. W późniejszych opracowaniach koncepcja ta została zastąpiona drogą ekspresową S3 w związku z szacowanym relatywnie niskim (w porównaniu z innymi planowanymi autostradami) natężeniem ruchu drogowego, a co za tym idzie nieopłacalnością budowy płatnej autostrady A3. W wyniku tego jedyną polską autostradą północ-południe będzie autostrada A1 GdańskGorzyczki o długości 582 km.

Na przełomie sierpnia i września 2005 w lubuskich mediach regionalnych pojawiły się wątpliwości na temat przyszłości budowy trasy S3. Wątpliwości te wywołane zostały przez ujawnienie Studium Zagospodarowania Przestrzennego, które zostało przygotowane przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Autorzy studium proponowali zrezygnowanie z dotychczasowej koncepcji budowy trasy S3. W jej miejsce zaproponowali budowę autostrady ze Szczecina do Gorzowa i Poznania, która następnie wiodłaby przez Wrocław do granicy czeskiej. Koncepcja ta oznaczałaby ominięcie przez nową trasę południowej części województwa lubuskiego (m.in. Zielonej Góry i Nowej Soli). Wywołało to protesty władz Gorzowa, Zielonej Góry i mniejszych miast. Sejmik Województwa Lubuskiego uznał koncepcję przedstawioną w studium za sprzeczną ze strategią województwa i godzącą w interes regionu lubuskiego.

9 listopada 2005 nowy Minister Transportu i Budownictwa Jerzy Polaczek zadeklarował, że budowa trasy S3 wg pierwotnego projektu jest priorytetem jego resortu na lata 2006-2009.

Szczecin – Gorzów[edytuj | edytuj kod]

Węzeł Klucz
Schemat węzła Klucz z autostradą A6

Na południe od Szczecina został zbudowany całkowicie od nowa 81,6-kilometrowy dwujezdniowy odcinek od nowego węzła Klucz na A6 do zachodniej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego. Droga w większości przebiega trasą planowanej wcześniej autostrady A3. Na trasie nowej S3 powstało 77 obiektów mostowych, z czego 43 ponad drogą i 34 w jej ciągu. Budowa przebiegała jednocześnie na trzech etapach:

Termin ukończenia prac początkowo ustalony był na 24 miesiące od daty rozpoczęcia budowy. W związku z napotkanymi w trakcie budowy etapu 2 trudnościami geologicznymi (nieudokumentowany w projekcie drogi wiszar), które spowodowały konieczność zaprojektowania nowego, większego wiaduktu w ciągu drogi i objęcia go osobnym kontraktem (co wymusiło przygotowanie dodatkowych zezwoleń i rozpisanie nowego przetargu) termin oddania drogi do użytku został wydłużony.

Obwodnica Troszyna, Parłówka i Ostromic[edytuj | edytuj kod]

o długości 6,131 km (w tym 4,205 km drogi dwujezdniowej)[10]; 26 stycznia 2009 nastąpiło otwarcie wniosków o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym na budowę odcinka, wyniki przetargu miały być ogłoszone w kwietniu tego samego roku. 5 sierpnia Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę dla tej inwestycji objęte klauzulą natychmiastowej wykonalności[11] a 22 sierpnia GDDKiA oddz. Szczecin zaprosiła wszystkich 12 oferentów do 2. etapu przetargu, który miał zostać zakończony 8[12], a następnie 14 października[13]; wpłynęło 6 ofert a najkorzystniejszą złożyła spółka Budimex Dromex SA, z którą 20 listopada została podpisana umowa z terminem wykonania 21 miesięcy od rozpoczęcia robót. 1 grudnia 2009 inwestor przekazał wykonawcy plac budowy. 13 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie tego odcinka dla ruchu[14].
Budowany wiadukt w ciągu drogi ekspresowej S3 w Parłówku nad linią kolejową nr 401

Obwodnica Miękowa[edytuj | edytuj kod]

o długości 4,1 km (w całości dwujezdniowa), zachodnia z węzłem Miękowo na płn. od wsi; 27 maja 2009 Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę; 22 czerwca GDDKiA oddz. Szczecin ogłosiła przetarg na realizację inwestycji; 3 sierpnia zaprosiła wszystkich 10 oferentów do 2. etapu postępowania, które 21 września wygrała firma Strabag; umowa z wykonawcą została podpisana 26 listopada, który na ukończenie budowy miał 20 miesięcy (z wyłączeniem okresów zimowych)[15][16]. 15 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie zachodniej jezdni obwodnicy Miękowa dla ruchu. 16 grudnia 2011 r. oddano do użytku drugą jezdnię obwodnicy, drogi wspomagające i węzeł drogowy w północnej części obwodnicy.

Odcinek Gorzów WielkopolskiSulechów[edytuj | edytuj kod]

Uzyskanie pozwolenia na budowę dla odcinków Gorzów-ZakanaleMiędzyrzecz-Północ i Międzyrzecz-PołudnieSulechów planowane było na kwiecień 2008 roku, następnie przesunięto na sierpień 2008. 10 lipca 2008 do Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego złożono wnioski o pozwolenie na budowy: obwodnicy Skwierzyny, odcinka ze Skwierzyny do Międzyrzecza (19 km) oraz ok. połowy trasy między Świebodzinem i Sulechowem – łącznie ok. 40 km drogi S3[17].

MiędzyrzeczSulechów[edytuj | edytuj kod]

Budowa estakady, stanowiącej fragment obwodnicy Świebodzina (sierpień 2012)
W połowie listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku od węzła Międzyrzecz Południe do węzła Sulechów[18].
23 lipca 2010 GDDKiA podpisała umowy na budowę 43 kilometrów dwujezdniowej drogi ekspresowej, pomiędzy węzłami Międzyrzecz Południe a Sulechów. Budowę tego fragmentu S3 podzielono na 3 mniejsze odcinki. Pierwszy z nich liczący 17,1 km prowadzi od węzła Międzyrzecz Południe do węzła Świebodzin Północ i za 373 mln zł wybudował go portugalski wykonawca Mota-Engil. Drugi odcinek o długości 7,4 km stanowi obwodnica Świebodzina (od węzła Świebodzin Północ do węzła Świebodzin Południe), jego wykonawcą było niemieckie konsorcjum Hermann-Kirchner, zaś koszt budowy to prawie 205 mln zł. Trzeci odcinek, liczący 18,5 km prowadzi od węzła Świebodzin Południe do węzła Sulechów. Wykonawcą tego fragmentu był Budimex, a jego koszt to 336 mln zł. Zgodnie z umową cały 43-kilometrowy odcinek miał być gotowy do 17 czerwca 2013. Przed terminem, bo już 27 maja 2013 oddano do użytku odcinek pomiędzy węzłami Jordanowo i Świebodzin Północ. Odcinek Świebodzin PołudnieSulechów oddano do ruchu 18 czerwca 2013, odcinek Świebodzin PółnocŚwiebodzin Południe 11 lipca 2013, zaś odcinek Międzyrzecz PołudnieJordanowo 21 sierpnia 2013.

Odcinki w budowie[edytuj | edytuj kod]

Gorzów WielkopolskiMiędzyrzecz[edytuj | edytuj kod]

Na początku listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku od węzła Gorzów Zakanale do węzła Międzyrzecz Północ[19]. Budowana droga będzie w całości dwujezdniowa. Odcinek między Gorzowem Wielkopolskim, a Międzyrzeczem liczy 37,65 km długości. Budowę podzielono na dwa zadania – od Gorzowa do Skwierzyny oraz między Skwierzyną i Międzyrzeczem. 16 czerwca 2011 podpisane zostały umowy z wykonawcami. Odcinek z Gorzowa do Skwierzyny o długości 19,11 km za 336,48 mln zł buduje konsorcjum, którego liderem jest Mota-Engil Central Europe (Mota-Engil, Engenharia e Construcao, Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów i Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego). Wykonawcą odcinka Skwierzyna – Międzyrzecz jest firma Strabag, która realizuje projekt drogi o długości 18,54 km za 424,99 mln zł.
Prace budowlane na obydwu odcinkach rozpoczęły się 21 lipca 2011[20], a ich oddanie do użytku planowane jest 14 maja 2014[21].

Plany budowy[edytuj | edytuj kod]

Odcinek północny[edytuj | edytuj kod]

Most w Wolinie nad Dziwną. Obwodnica Wolina

Za tę najdłuższą, ponad 200-kilometrową część drogi położoną w Zachodniopomorskiem oraz na północy Lubuskiego odpowiada szczeciński oddział GDDKiA.

Jednojezdniowy odcinek S3 rozciągać się będzie od Świnoujścia do okolic węzła Parłówko (ok. 8 km na wschód od wjazdu na wyspę Wolin). Na tym odcinku planuje się korektę obecnego przebiegu "trójki" na etapie WolinTroszyn (4,8 km). Od węzła Parłówko w kierunku południowym będzie dwujezdniową drogą ekspresową.
Na odcinku od Świnoujścia do Goleniowa, poza istniejącymi, powstaną obwodnice:

Wg ujawnionych w 2007 roku planów, szczeciński oddział GDDKiA planował włączenie drogi S3 w ciąg autostrady A6 w węźle Goleniów Północ, gdzie miałyby się łączyć drogi ekspresowe – S3 i S6[22] oraz projektowane Zachodnie Drogowe Obejście Szczecina i poprowadzenie jej wspólnym śladem aż do węzła Szczecin-Klucz.

Odcinek środkowy[edytuj | edytuj kod]

Pracami na tym odcinku zarządza zielonogórski oddział GDDKiA.

Na przełomie roku 2012 i 2013 złożono wnioski o wydanie Zezwoleń na Realizację Inwestycji Drogowej (ZRID) dla następujących inwestycji[23]:

5 czerwca 2013 ogłoszono przetargi ograniczone na realizację wyżej wymienionych inwestycji.

21 czerwca 2013 zostały ogłoszone trzy przetargi na realizację drugiej jezdni odcinka SulechówNowa Sól Południe (43,99 km), który został podzielony na trzy etapy[28]:

Odcinek południowy[edytuj | edytuj kod]

Za odcinek południowy przyszłej drogi S3 odpowiedzialny jest wrocławski oddział GDDKiA.

9 października 2006 w drodze przetargu wyłoniono projektanta "koncepcji programowej drogi ekspresowej S3 na odcinku Nowe Miasteczko – Legnica (ul. Chojnowska)" o długości 63 km.

3 stycznia 2007 Rada Ministrów zatwierdziła plan inwestycji drogowych w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2015. Na liście wspieranych projektów znalazła się m.in. budowa trasy S3 na odcinku Legnica – Lubawka, który miałby powstać w latach 2013-2015 za ok. 300 mln .

We wrześniu 2008 GDDKiA poinformowała o opracowaniu czterowariantowej koncepcji programowej przebiegu drogi na odcinku Legnica (A4) – Lubawka (granica państwa) o długości ok. 68 km[29].

28 listopada 2012 premier Donald Tusk potwierdził rządowe plany rozpoczęcia budowy odcinka Nowa Sól – Lubawka w roku 2015 i jej zakończenia w 2017[30].

23 sierpnia 2013 ogłoszono przetargi ograniczone na realizację odcinków:

30 sierpnia 2013 ogłoszono przetargi ograniczone na realizację odcinków:

  • KaźmierzówLubin Północ (14,4 km, z węzłami Kaźmierzów, Polkowice i Lubin Północ)[33],
  • Lubin PółnocLubin Południe (11,3 km, z węzłami Lubin Zachód i Lubin Południe)[34],
  • Lubin PołudnieLegnica II (A4) (22,6 km, z węzłami Legnica Północ i Legnica Zachód) oraz węzeł Legnica II (2,42 km)[35].

Inwestycje w latach 2007-2012[edytuj | edytuj kod]

Inwestycje w latach 2007-2012 prowadzone w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Odcinek Lata realizacji Koszt (w mln zł)
Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T
SzczecinGorzów Wielkopolski 20072010 1 564,24
Gorzów WielkopolskiNowa Sól 20082012 1 935,53
Nowa SólLegnica (A4) 20142016 1 815,39
Legnica (A4) – Lubawka 20092011/2012 1 078,05

Źródło: Indykatywny wykaz kluczowych i dużych projektów dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. wszystkie odcinki S3 jedno- i dwujezdniowe, nawet nie oznaczone lecz wybudowane już w standardzie S
  2. wszystkie odcinki S3 jednojezdniowe nawet nie oznaczone, lecz wybudowane już w standardzie S; oznaczone S3 (47,2 km): obwodnica Troszyna, Parłówka i Ostromic (1,9) + obwodnica Gorzowa Wlkp. (9,5) + Sulechów–Racula k. Zielonej Góry (20,6) + Racula–Nowa Sól (15,2), nieoznaczone S3 (22,5 km): obejście Międzyzdrojów (3,0) + obwodnica Wolina (2,5) + obwodnica Gorzowa Wielkopolskiego (2,5) + obwodnica Międzyrzecza (6,5) + płd. obw. Nowej Soli (8,0)
  3. Gorzów – Międzyrzecz (37,65)
  4. 4,0 4,1 4,2 gddkia.pl: Można już odpocząć na Miejscach Obsługi Podróżnych Kunowo przy S3
  5. wyjazd: tylko z kier. Świnoujście, wjazd: tylko w kier. Lubawka
  6. , - fotopolska.eu (pol.). [dostęp 2013-03-08].
  7. http://www.drogas3.pl
  8. obwodnica Troszyna, Parłówka i Ostromic (1,9) + obwodnica Gorzowa Wlkp. (9,5) + Sulechów–Racula k. Zielonej Góry (20,6) + Racula–Nowa Sól (15,2)
  9. edroga.pl: Otwarcie nowego odcinka S3
  10. GDDKiA oddz. Szczecin
  11. gazeta.pl: Jest pozwolenie na budowę węzła Parłówko
  12. GDDKiA oddz. Szczecin
  13. Kurier Szczeciński
  14. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny :: W drodze nad morze omijamy już Parłówko
  15. GDDKiA oddz. Szczecin
  16. GDDKiA oddz. Szczecin
  17. gazeta.pl: Gorzów ma S-3, a Zielona Góra niech się martwi
  18. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny
  19. [1][2]
  20. gddkia.pl:Pierwsza łycha na S3
  21. Lubuskie. W lipcu br. ruszy budowa odcinka drogi ekspresowej S3
  22. gazeta.pl Nowa autostrada od Kołbaskowa do Kijewa
  23. GDDKiA
  24. Wniosek o ZRID dla drugiej jezdni obwodnicy Gorzowa Wlkp.
  25. ZRID dla obwodnicy Gorzowa Wlkp. uzyskany
  26. Wniosek o ZRID dla kolejnego odcinka S-3
  27. Jest ZRID dla obwodnicy Międzyrzecza
  28. Przetarg na budowę drugiej jezdni S3
  29. GDDKiA. Materiały na Konsultacje Społeczne n/t drogi ekspresowej S3 na odcinku Legnica(A-4)-Lubawka
  30. gazeta.pl: S3 do granicy z Czechami? Tusk i Nowak na gotowej S8
  31. GDDKiA
  32. GDDKiA
  33. GDDKiA
  34. GDDKiA
  35. GDDKiA

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]