Islamski Emirat Afganistanu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
د افغانستان اسلامي امارات
Islamski Emirat Afganistanu
1996–2001

2021–

Flaga Afganistanu
Godło Afganistanu
Flaga Afganistanu Godło Afganistanu
Dewiza: لا إله إلا الله، محمد رسول الله
trb. Lā ʾilāha ʾillāl–lāh, Muhammadun rasūl Allāh

(Nie ma boga prócz Allaha, a Mahomet jest Jego prorokiem)
Położenie Afganistanu
Język urzędowy dari, paszto[1]
Stolica Kabul
Ustrój polityczny unitarna teokracja islamska zarządzana przez rady shura
Typ państwa emirat
Głowa państwa ʾAmīr al-muʾminīn Hibatullah Achundzada
Szef rządu Premier Mohammad Hassan Akhund
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
40. na świecie
652 230 km²
~0%
Liczba ludności (2017)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
39. na świecie
35 530 000[2]
52 osób/km²
PKB (2017)
 • całkowite 
 • na osobę

20,89 mld[3] USD
588[3] USD
PKB (PSN) (2017)
 • całkowite 
 • na osobę

69,55 mld[3] dolarów międzynar.
1958[3] dolarów międzynar.
waluta afgani (AFN)
Religia dominująca islam (99,75%)
Strefa czasowa UTC +4:30
Kod ISO 3166 AFG
Domena internetowa .af
Kod samochodowy AFG
Kod samolotowy YA
Kod telefoniczny +93
Mapa Afganistanu

Islamski Emirat Afganistanu (paszto ‏د افغانستان اسلامي امارات‎) – nieuznawana na arenie międzynarodowej nazwa Afganistanu de facto pod rządami talibów w latach 1996–2001, oraz następnie od 2021 roku.

Pierwszy emirat (1996–2001)[edytuj | edytuj kod]

W 1994 roku w Afganistanie pojawili się talibowie, czyli wspierani głównie przez Pakistan fundamentalistyczni, islamscy studenci, przeważnie narodowości pasztuńskiej, którzy bardzo szybko stali się znaczącą siłą. Rabbani i Hekmatjar porozumieli się na początku 1996 roku, ale nie powstrzymało to postępów talibów, którzy we wrześniu zdobyli Kabul i ogłosili się rządem Islamskiego Emiratu Afganistanu. Na jego czele stał mułła Mohammad Omar. Rząd talibów uznały tylko Pakistan, Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Inne państwa, w tym Organizacja Narodów Zjednoczonych, uznawały za legalne władze prezydenta Burhanuddina Rabbaniego i jego rząd.

Na kontrolowanych przez siebie terenach talibowie wprowadzili surowe prawo oparte na szariacie i elementach pasztunwali, m.in. dyskryminujące zwłaszcza względem kobiet.

W następnych kilkunastu miesiącach talibowie zdobyli 90% terytorium Afganistanu, a jedynym liczącym się przeciwnikiem był już tylko wsławiony walkami z wojskami radzieckimi Ahmad Szah Masud ze swoją tadżycką armią. W tym czasie do Afganistanu przybył Osama bin Laden. W 1998 roku USA zażądały jego wydania za zamachy w Kenii i Tanzanii, lecz talibowie odmówili. W sierpniu 1998 na jeden z obozów należących do organizacji bin Ladena spadły amerykańskie pociski typu Tomahawk. W listopadzie 1999 roku ONZ nałożyła na Afganistan sankcje ekonomiczne, również żądając wydania bin Ladena. Sankcje wzmocniono w styczniu 2001 roku (m.in. zakazem sprzedaży broni do Afganistanu).

Talibowie zostali obaleni w październiku 2001 roku poprzez inwazję wojsk NATO (głównie amerykańskich), a następnie powrócili do władzy w sierpniu 2021 roku, po wycofaniu się wojsk sprzymierzonych.

 Osobny artykuł: Historia Afganistanu.

Drugi emirat (od 2021)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Article Sixteen of the 2004 Constitution of Afghanistan (ang.). 2004. [dostęp 2015-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-28)]. Cytat: From among the languages of Pashto, Dari, Uzbeki, Turkmani, Baluchi, Pashai, Nuristani, Pamiri (alsana), Arab and other languages spoken in the country, Pashto and Dari are the official languages of the state.
  2. World Economic Outlook, April 2018, imf.org [dostęp 2018-04-17] (ang.).
  3. a b c d Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2017: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2018 (ang.). [dostęp 2018-04-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]