Ease of Doing Business Index

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Ease of Doing Business Index (Wskaźnik Łatwości Prowadzenia Interesów) jest wskaźnikiem opracowanym przez Bank Światowy. Wyższa pozycja w rankingu wskazuje lepsze, zazwyczaj prostsze, przepisy regulujące sprawy związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz silniejszą ochronę własności przez prawo. Badania empiryczne, zlecone przez Bank Światowy, wykazały, że poprawienie tych regulacji ma bardzo silny efekt na wzrost gospodarczy[1].

Metodologia[edytuj | edytuj kod]

Wskaźnik bazuje na badaniach praw i regulacji przeprowadzonych i zweryfikowanych przez ponad 5000 przedstawicieli władz państwowych, prawników, konsultantów, księgowych i innych profesjonalistów, którzy na co dzień mają do czynienia z regulacjami prawnymi dotyczącymi biznesu[2].

Ease of Doing Business Index ma na celu zmierzenie regulacji bezpośrednio wpływających na przedsiębiorstwa bez badania innych warunków takich jak bliskość znaczących rynków, jakości infrastruktury, inflacji, czy przestępczości. Pozycja danego kraju w rankingu opiera się na średniej z 10 kategorii:

  • Zakładanie firmy – procedury, czas oraz wymagany minimalny wkład początkowy
  • Uzyskiwanie pozwoleń na budowę – procedury, czas oraz koszt inspekcji oraz uzyskiwania pozwolenia
  • Wskaźnik energii elektrycznej- czas i koszt uzyskania przyłączą elektrycznego dla nowo wybudowanego przedsiębiorstwa.doingbusiness
  • Rejestrowanie własności – procedury, czas oraz koszt rejestrowania nieruchomości
  • Otrzymywanie kredytu – siła regulacji kredytów oraz ilość informacji na temat kredytowania
  • Ochrona inwestorów – zakres jawności oraz zakres odpowiedzialności zarządu przed współudziałowcami
  • Płacenie podatków – liczba płaconych podatków, godziny spędzone rocznie nad przygotowaniem zeznań podatkowych oraz cześć dochodu brutto, jaką stanowi płacony podatek
  • Handel zagraniczny – liczba dokumentów, podpisów i czasu wymaganego aby przedsiębiorca mógł importować lub eksportować
  • Zawieranie umów – procedury, czas i koszt zawierania i egzekwowania umów dłużnych
  • Likwidacja przedsiębiorstwa – czas i koszt związany z zakończeniem działalności oraz stopa odzysku

Przykładowo, w Australii, kraju znajdującym się na pierwszym miejscu w kategorii „Zakładanie firmy”, wymagane są tylko 2 procedury aby założyć firmę, sam proces trwa średnio 2 dni. Oficjalny koszt to 0,8% PKB per capita. Nie ma wymagań dotyczących wkładu początkowego. W Gwinei-Bissau, drugim najgorszym kraju w pierwszej kategorii, wymagane jest 17 procedur aby założyć firmę, zajmuje to średnio 233. Oficjalny koszt to 255,5% PKB per capita, minimalny wymagany wkład wynosi 1006,6% PKB per capita.

Badania i ich wpływ[edytuj | edytuj kod]

Rozmaite składniki wskaźnika same w sobie nasuwają sugestie na temat polepszenia sytuacji. Wiele z nich mogą być relatywnie łatwo wprowadzone oraz nie są kontrowersyjne. Publikowanie wskaźnika wpłynęło na poprawę regulacji w wielu krajach. Niektóre wyznaczyły sobie za cel znalezienie się w najlepszej 25. Pomiędzy kwietniem 2006 a czerwcem 2007 miało miejsce 200 reform w 98 krajach. Do dziesiątki najbardziej aktywnych państw należały: Egipt, Chorwacja, Ghana, Macedonia, Gruzja, Kolumbia, Arabia Saudyjska, Kenia, Chiny oraz Bułgaria. Kilka narodów poszło w drugą stronę np. Wenezuela, czy Zimbabwe.

Kategorie są niezależne, tak więc rzadko zdarza się, aby kraje były w czołówce (lub też na samym końcu) we wszystkich kategoriach. Innymi słowy, nawet kraje ze ścisłej czołówki mogą dokonać pewnych reform poprawiających EoDBI.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Metodologia wskaźnika dotycząca zatrudnienia jest krytykowana ze względu na popieranie elastycznego regulacji zatrudnienia. Innymi słowy łatwiej jest zwolnić pracownika w kraju, który jest wyżej w rankingu. Kryteria dotyczące kategorii „Zatrudnienie” mają być od 2008 r. zgodne z konwencją ILO 188. Nie zmienia to jednak faktu, że kraj może jednocześnie ratyfikować konwencje ILO i znajdować się na pierwszym miejscu w kategorii „Zatrudnienie”

Pozycja Polski w rankingu[edytuj | edytuj kod]

W 2014 roku Polska znalazła się na 45 miejscu na 189 ocenianych państw, co oznacza awans o 3 miejsca w stosunku do poprzedniego raportu[3].

Polska jest wciąż jednym z najgorzej ocenianych krajów w Europie (112 miejsce w rankingu cząstkowym), jeśli chodzi o czas potrzebny na egzekwowanie należności z umów (980 dni). Na Litwie, która w tej kategorii zajęła bardzo wysokie, 6 miejsce, trwa to 166 dni.

Bardzo niekorzystnie zostały ocenione procedury związane z uzyskiwaniem pozwoleń budowlanych. Według autorów raportu są one bardzo czasochłonne (322 dni), sformalizowane(doliczono się 25 formalności) i kosztowne (85,6% dochodu per capita). Pod tym względem zajmujemy niechlubne, 146 miejsce. Spośród państw UE najlepsza okazała się w tej kategorii Estonia (13 pozycja).

Słabo wypada też Polska, jeśli chodzi o rozpoczynanie działalności gospodarczej(114 miejsce). Na niską ocenę złożyły się: wysoki koszt rozpoczęcia działalności (21,4% dochodu per capita), wysoki poziom wymaganego kapitału (204,4% dochodu per capita) oraz duża liczba formalności (10). Z państw UE, najlepiej pod tym względem wygląda sytuacja w Irlandii (6 miejsce) i w Rumunii (7 miejsce).

Na 86 miejscu sklasyfikowano Polskę pod względem łatwości rejestracji nieruchomości. Przyczyną tak niskiej oceny jest bardzo czasochłonny proces rejestracji (197 dni). Na Litwie, która zajęła w tej kategorii najwyższą (3) pozycję spośród państw UE-27, wypełnienie wszystkich procedur z tym związanych trwa 3 dni.

Pod względem łatwości płacenia podatków Polska zajęła 71 miejsce. Przedsiębiorca, który chciałby spełnić wymagania polskich przepisów podatkowych, musiałby dokonać 43 płatności składających się w sumie na 38,4% zysku brutto i poświęcić na to 175 godzin w roku. Najwyższą pozycję w grupie państw Europy Środkowo-Wschodniej zajęła w tej kategorii Estonia (29 miejsce).

Na podkreślenie zasługuje najwyższa pozycja Polski, wśród państw UE, w zakresie ochrony inwestorów (33 miejsce – ex aequo z Estonią). Podobnie jak w poprzednich latach najwyżej oceniono takie elementy ładu korporacyjnego, jak łatwość dochodzenia roszczeń przez udziałowców i zakres jawności.

W pozostałych kategoriach Polska zajęła następujące miejsca: zatrudnianie pracowników (49), uzyskiwanie kredytu (65), likwidacja przedsiębiorstwa (85), wymiana międzynarodowa (102).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Haidar, J.I., 2012. „Impact of Business Regulatory Reforms on Economic Growth,” Journal of the Japanese and International Economies, Elsevier, vol. 26(3), pages 285–307, September.
  2. Ease of Doing Business Index and the sub-indices are calculated.
  3. Ease of Doing Business in Poland (ang.). DoingBusiness.org. [dostęp 2014-07-01].