Kalikst III

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kalikst III
Callistus Tertius
Alfonso de Borja
papież
Kalikst III
Herb Kalikst III
Data i miejsce urodzenia 31 grudnia 1378
Xàtiva
Data i miejsce śmierci 6 sierpnia 1458
Rzym
papież
Okres sprawowania 1455–1458
biskup diecezjalny Walencji
Okres sprawowania 20 sierpnia 1429–30 czerwca 1458
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 20 sierpnia 1429
Sakra biskupia 31 sierpnia 1429
Kreacja kardynalska 2 maja 1444
Eugeniusz IV
Kościół tytularny Santi Quattro Coronati
Pontyfikat 8 kwietnia 1455
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 31 sierpnia 1429
Konsekrator Pierre de Foix

Kalikst III (łac. Callistus III, właśc. Alfonso de Borja; ur. 31 grudnia 1378 w Xàtivie, zm. 6 sierpnia 1458 r. w Rzymie[1]) – papież w okresie od 8 kwietnia 1455 roku do 6 sierpnia 1458 roku[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn właściciela ziemskiego[1]; pochodził z rodu Borgiów. Z wykształcenia był prawnikiem[2]. Był wykładowcą na uniwersytecie w Leridzie, a następnie pracował u króla Aragonii, Alfonsa V[1]. Działając na jego polecenie, Alfonso prowadził negocjacje z antypapieżem Klemensem VIII[2]. Ostatecznie udało mu się nakłonić antypapieża do abdykacji, za co Borja otrzymał arcybiskupstwo Walencji[2]. sakrę biskupią przyjął 31 sierpnia 1429 roku z rąk kardynała Pierre'a de Foix'a. W 1444[2] został kreowany kardynałem Santi Quattro Coronati; w tym czasie prowadził ascetyczne życie, nie wyróżniając się niczym szczególnym[1]. W czasie konklawe 1455 został wybrany papieżem, jako kandydat kompromisowy pomiędzy sojusznikiem rodu Colonnów, a Grekiem Bessarionem[1].

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

Głównym celem jego pontyfikatu było odbicie Konstantynopola z rąk Turków, co ślubował uczynić, już na początku swojej posługi[2]. Na samym początku rozesłał legatów do państw europejskich z prośbami o zorganizowanie krucjaty[1]. Prośby te spotkały się jednak z chłodnymi reakcjami władców, którzy byli zajęci sprawami wewnętrznymi swoich krajów[2]. Ponadto Kalikst rozpoczął gromadzenie armii i budowę floty na Tybrze, a na dzień 1 marca 1456 wyznaczył początek krucjaty[1]. Dzięki tym działaniom odniósł niewielkie sukcesy, jak choćby wyparcie Turków pod Belgradem 22 lipca 1456[2].

Poprzez wprowadzenie tzw. "tureckich dziesięcin", rosło niezadowolenie przeciwko papieżowi, na dworach europejskich, m.in. we Francji i w Niemczech[1]. Jednak dzięki dyplomacji kardynała Eneasza Piccolominiego, udało się załagodzić sytuację[1]. Popadł także w konflikt ze swoim dawnym protektorem, królem Alfonsem V – konsekwencją tegoż sporu było przekazanie korony królestwa Aragonii i Neapolu (po śmierci króla) bratankowi Kaliksta[1].

Kalikst III praktycznie nie wykazywał zainteresowania sztuką, w porównaniu z jego poprzednikiem Mikołajem V[1]. Nie było to jednak powodowane ignorancją papieża, ale ogromnymi wydatkami na organizowanie krucjaty, a także obsypywaniem dobrami krewnych[1]. Papież nie stronił od nepotyzmu: powołał swojego siostrzeńca kardynała Luisa Juana Milę na gubernatora Zamku św. Anioła i prefekta Rzymu, a drugiego siostrzeńca, kardynała Rodriga Borgię na wicekanclerza Kurii Rzymskiej[1]. Ponadto kreował kardynałami dwóch bratanków, którzy mieli zaledwie po dwadzieścia kilka lat[1].

16 czerwca 1456 unieważnił wyrok i zrehabilitował, spaloną na stosie w Rouen, Joannę d'Arc[1]. Ustanowił święto Przemienienia Pańskiego w dniu 6 sierpnia; zrządzeniem losu zmarł właśnie w tym dniu, w 1458 roku[1]. Przez historyków jest oceniany jako papież oddany Kościołowi, chcący ochronić go przed Turkami, którego ogromną wadą był nepotyzm[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 343-344. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 124. ISBN 83-7006-437-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Mikołaj V
Emblem of the Papacy SE.svg Papież Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Pius II