Bonifacy IX

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bonifacy IX
Bonifacius Nonus
Pietro Tomacelli
Papież
Bonifacy IX
Herb Bonifacy IX
Data i miejsce urodzenia ok. 1350
Neapol
Data i miejsce śmierci 1 października 1404
Rzym
Papież
Okres sprawowania 2 listopada 1389 – 1 października 1404
Archiprezbiter Bazyliki Laterańskiej
Okres sprawowania  ? – 2 listopada 1389
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diakonat 21 grudnia 1381 (?)
Prezbiterat między grudniem 1386 a październikiem 1387
Sakra biskupia 9 listopada 1389
Kreacja kardynalska 21 grudnia 1381[1]
Urban VI
Kościół tytularny San Giorgio in Velabro (21 grudnia 1381)
S. Anastasia (ok. 1387)
Pontyfikat 2 listopada 1389

Bonifacy IX (łac. Bonifacuis IX, właśc. Pietro Tomacelli; ur. ok. 1350 w Neapolu[2], zm. 1 października 1404 r. w Rzymie[3]) – papież w okresie od 2 listopada 1389 do 1 października 1404[3].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Neapolu, pochodził z rodziny arystokratycznej[2]. W grudniu 1381 papież Urban VI, z którym łączyło go odległe pokrewieństwo, mianował go kardynałem diakonem San Giorgio in Velabro, a następnie ok. 1387[4] kardynałem prezbiterem S. Anastasia[2].

Bezpośrednio po wyborze na papieża Bonifacego, antypapież Klemens VII, urzędujący w Awinionie ekskomunikował go, za co nowo wybrany papież odwdzięczył się tym samym[2]. W 1391 potępił propozycję zwołania soboru w celu zakończenia wielkiej schizmy zachodniej, a także przeciągnął na swoją stronę kilku kardynałów, którzy w przeszłości odwrócili się od Urbana VI[2]. Bonifacy IX zmuszony był siłą przywrócić swoją władzę w Watykanie[2]. Pierwszorzędne znaczenie miało dla niego królestwo Neapolu, w którym rządził Ludwik II Andegaweński, mianowany przez Klemensa VII[2]. Papież jednak 29 maja 1390 roku, koronował na króla Władysława I, syna Karola III[2]. Walki pomiędzy frakcjami trwały tam około 10 lat, jednak dzięki najemnikom Bonifacego, Władysław I objął we władanie Neapol[2]. Bonifacy nie stronił jednak od nepotyzmu, mianując dwóch swoich braci władcami Spoleto i Ankonie[2].

Zamieszki, które wybuchły w Rzymie w 1392 r. zmusiły papieża do opuszczenia swojej siedziby i przeniesienia się do Perugii, a następnie do Asyżu[2]. Wykorzystując spisek zawarty przeciw sobie w 1398 r. Bonifacy IX obalił niezależną republikę i sam powołał nowych senatorów[2]. Jego wojska zajęły strategiczne miejsca w Rzymie dzięki czemu odzyskał pełne panowanie w tym mieście[2]. Po śmierci antypapieża Klemensa, Bonifacy odrzucił wszelkie propozycje zakończenia schizmy, a nawet propozycję bezpośredniego spotkania z nowym antypapieżem, Benedyktem XIII[3].

Dużą zasługą Bonifacego IX było odrestaurowanie Zamku św. Anioła[3] jak i przejścia między zamkiem a siedzibą papieży. Miał swój wkład w reorganizację floty oraz w budowę punktów obronnych u wybrzeży Morza Tyrreńskiego, a także w rozwój uniwersytetów w Heidelbergu, Kolonii i Erfurcie. Bonifacy IX w 1389 r. nakazał obchodzić w całym Kościele Katolickim święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Obchodzi się je obecnie w Kościele 31 maja. W 1391 i 1398 wydał bullę protekcyjną dla arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i biskupstwa wileńskiego. Poparł Polskę podczas walk z Zakonem Krzyżackim i zakazał mu ataków na Litwę. W 1397 r. utworzył na Akademii Krakowskiej wydział teologiczny[3]. 7 października 1391 dokonał kanonizacji Brygidy Szwedzkiej[2].

Został pochowany w Bazylice św. Piotra[3].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Od ustanowionych przez Bonifacego IX horrendalnie wysokich podatków, pochodzi przysłowie "annaty Bonifacjańskie"[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. K. Eubel, Hierarchia Catholica, vol. I, Padwa 1913-1960, s. 24. Souchon, II, s. 308 przytacza dokument datowany 13 czerwca 1380 na potwierdzenie, że Tomacelli już wtedy był kardynałem, jednakże w dokumencie tym jest mowa jedynie o nadaniu kilku angielskich beneficjów Kardynałowi z Neapolu, bez wskazania jego imienia, nazwiska czy kościoła tytularnego. Jansen, s. 2, podaje, że Tomacelli jest poświadczony w dokumentach kurialnych dopiero od 1382 roku.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 321-324. ISBN 83-06-02633-0.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 115. ISBN 83-7006-437-X.
  4. Współczesny Żywot papieża Bonifacego IX (L. A. Muratori, Scriptores rerum italicarum, vol. III/2, kol. 830) podaje, że Tomacelli został promowany na kardynała-prezbitera podczas pobytu papieża Urbana VI w Lukce. Urban VI rezydował w tym mieście między końcem grudnia 1386 a październikiem 1387.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edmund Długopolski (red.), Acta Bonifacii Papae IX Fasc. 1, (1389-1391), Kraków 1946. Kopia cyfrowa w KPBC
  • Maria i Adam Gutowscy Papieże w dziejach Kościoła Warszawa ISBN 83-85113-33-9
  • Martin Souchon: Die Papstwahlen in der Zeit des grossen Schismas, Vol. 1-2, Verlag von Benno Goeritz, 1898-1899
  • Max Jansen, Papst Bonifatius IX : (1389-1404), und seine Beziehungen zur deutschen Kirche, Freiburg im Breisgau : Herdersche Verlagshandlung, 1904
  • Pope Boniface IX (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-03-08].


Poprzednik
Urban VI
Emblem of the Papacy SE.svg Papież Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Innocenty VII