Damazy I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Damazy I
Damasus
Święty Kościoła katolickiego
Papież
Damazy I
Data i miejsce urodzenia 305
Rzym
Data i miejsce śmierci 11 grudnia 384
Rzym
Wyznanie chrześcijaństwo
Kościół rzymskokatolicki
Pontyfikat 1 października 366
Wikicytaty Damazy I w Wikicytatach
Święty
Damazy
Wspomnienie 11 grudnia

Damazy I (ur. ok. 305 w Rzymie, zm. 11 grudnia 384 tamże[1]) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 1 października 366 do 11 grudnia 384[2].

Do jego osiągnięć, choć najbardziej była to zasługa niechętnego arianom Teodozjusza I Wielkiego, zaliczyć można ogłoszenie w 380 chrześcijaństwa w doktrynie nicejskiej religią państwową[1].

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Rzymie[3], choć za inne prawdopodobne miejsce urodzenia podaje się Egitanię (obecnie wioska Idanha-a-Velha w Portugalii). Urodził się w rodzinie pochodzącej z rzymskiej prowincji Hispania Lusitania, był synem Antoniusza, później księdza z kościoła św. Wawrzyńca w Rzymie, i Laurencji. Miał siostrę świętą Irenę[4]. W latach 352–366 sam Damazy był diakonem i prezbiterem w tym samym kościele.

Trudny początek[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu pontyfikatu Liberiusza, Damazego poparli stronnicy zmarłego przed rokiem antypapieża Feliksa II, którzy przeszli do ofensywy. 1 października 366 w atmosferze zamieszek dokonano podwójnego wyboru papieży: Damazy został wybrany papieżem w kościele San Lorenzo in Lucina przez większość, natomiast mniejszość wybrała Ursyna, diakona Liberiusza. Zwolennicy Damazego w wyniku krwawych walk zdobyli dla niego papieski tron, a następnie poparcie cesarza Walentyniana. Wobec zamieszek nastąpiła jedna z rzadkich interwencji cesarza w celu utrzymania porządku publicznego. Damazy zwyciężył przy wsparciu prefekta Rzymu, Viventiusa. Po konsekracji stronnicy Damazego zaatakowali Ursynusa i jego zwolenników w bazylice Liberiusza (obecnie Bazylika Matki Bożej Większej); w starciach zginęło 137 osób[5]. Damazy został oskarżony o to morderstwo przed prefektem, proces toczył się w latach 370–374[6], jednak po interwencji przyjaciół u cesarza, został uniewinniony. Ponieważ pontyfikat Damazego rozpoczął się krwawymi zamieszkami, ucierpiała reputacja zarówno papieża jak i Kościoła. W listopadzie 367 Ursyna zmuszono do wyjazdu do Galii (pismo cesarza do prefekta Vettiusa Agoriusa Praetekstatusa[7]), skąd knuł intrygi wobec papieża; po potępieniu Ursyna na synodzie w 378 Damazy został jedynym papieżem. Jednak cień przeciwnika zagrażał mu przez cały pontyfikat[6].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Damazy popularyzował kult męczenników chrześcijańskich oraz potępiał religijne prądy nieortodoksyjne (arianizm, pryscylianizm, apolinaryzm, macedonianizm). Uczestniczył w sporach doktrynalnych oraz współorganizował synody biskupie. Na jego życzenie św. Hieronim, który był jego przyjacielem, opracował przekład Pisma Świętego na łacinę, tzw. Wulgatę.

Za jego namową w 378 cesarz Gracjan przekazał biskupom rzymskim najwyższą jurysdykcję dotyczącą spraw kościelnych na Zachodzie. W 380 został wydany edykt tesalonicki Cunctos populos cesarzy Teodozjusza, oraz współrządzących z nim Walentyniana II i Gracjana, stąd nazywany także „edyktem trójcesarskim”, który to edykt, choć skierowany do mieszkańców Konstantynopola, uczynił w praktyce chrześcijaństwo nicejskie religią państwową w imperium rzymskim. W 381 na pierwszym soborze w Konstantynopolu potwierdzono credo nicejskie na wschodnią część imperium.

Tworzył epigramaty nagrobne, metryczne epitafia ku czci męczenników (m.in. inskrypcja w katakumbach św. Sebastiana dotycząca Piotra i Pawła), pisma synodalne oraz przyczynił się do powstania początkowej części tzw. Dekretu Gelazego. Przypuszcza się także, że podczas jego pontyfikatu opracowano zasadnicze elementy kanonu mszy rzymskiej. Damazy odnowił też rzymskie katakumby.

Damazy został pochowany w ufundowanej przez siebie bazylice mniejszej San Lorenzo in Damaso w Rzymie, być może postawionej na działce odziedziczonej po ojcu[6]. Dniem jego pamięci liturgicznej w Kościele katolickim jest 11 grudnia[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 52-54. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 25. ISBN 83-7006-437-X.
  3. Adam Gutowski, Maria Gutowska, Mirosław Gontarek: Papieże w dziejach Kościoła. Warszawa: MAG Agencja Wydawnicza Katolików, 2000, s. XLI. ISBN 9788385113331.
  4. H. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 3, Kraków 1998, kolumna 145.
  5. Ammianus Marcellinus: Dzieje rzymskie. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2002, s. 27.3.12-27.3.13.
  6. 6,0 6,1 6,2 Ursula Reutter: Damasus, Bischof von Rom (366–384). Leben und Werk (niem.). Mohr Siebeck, Tübingen 2009, ISBN 978-3-16-149848-0. [dostęp 2012-09-13]. s. 6.
  7. Ursula Reutter: Damasus, Bischof von Rom (366–384). Leben und Werk (niem.). Mohr Siebeck, Tübingen 2009, ISBN 978-3-16-149848-0. [dostęp 2012-09-13]. s. 46.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Liberiusz
Emblem of the Papacy SE.svg Papież
366–384
Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Syrycjusz