Mikołaj I Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mikołaj I Wielki
Nicolaus Magnus
Święty Kościoła katolickiego
Papież
Mikołaj I Wielki
Data i miejsce urodzenia ok. 820
Rzym
Data i miejsce śmierci 13 listopada 867
Watykan
Papież
Okres sprawowania 858 – 867
Wyznanie chrześcijaństwo
Kościół rzymskokatolicki
Pontyfikat 24 kwietnia 858
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wspomnienie 13 listopada

Mikołaj I Wielki, (ur. ok. 820 w Rzymie, zm. 13 listopada 867 w Watykanie[1]) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 24 kwietnia 858 do 13 listopada 867[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początki papiestwa[edytuj | edytuj kod]

Krewny papieża Leona IV, pochodził z rodziny Colonnów[2].

Karierę duchowną rozpoczął od funkcji subdiakona za czasów papieża Sergiusza II. Za czasów Benedykta III pełnił funkcję papieskiego doradcy, a w 858 stał się jego następcą[1]. 25 kwietnia 858 jako pierwszy z papieży został koronowany. Mikołaj I sformułował twierdzenie, że papież jest zastępcą Chrystusa na Ziemi i zwierzchnikiem Kościoła nie podlegającym sądowi. Wszedł w konflikt z Lotarem II, który postanowił rozwieść się z żoną Teutbergą i poślubić konkubinę Waldradę. W latach 862 i 863 odbyły się synody w Akwizgranie i Metzu, na których unieważniono małżeństwo Lotara[2]. Papież sprzeciwił się decyzji synodów i odwołał uczestniczących w nich biskupów[1].

Początek konfliktu z patriarchą Focjuszem[edytuj | edytuj kod]

W 858 wybrano nowego patriarchę Konstantynopola, Focjusza[2]. Został on wyświęcony po wygnaniu swego poprzednika Ignacego przez cesarza. Ignacy I, zmuszony do rezygnacji, oraz jego zwolennicy uważali jednak Focjusza za uzurpatora – kiedy więc Focjusz poinformował listownie papieża o objęciu urzędu, Mikołaj uznał, że spór między obiema stronami musi zostać rozpatrzony przed przyjęciem nominacji[2]. Wysłani legaci zostali przyjęci z poważaniem i wraz z całym soborem w Konstantynopolu uznali, że prawowitym patriarchą jest Focjusz[1]. Mikołaj postanowił jednak wykorzystać sytuację do podniesienia rangi Stolicy Apostolskiej, stwierdził, że legaci przekroczyli swoje kompetencje i po rozpatrzeniu kwestii na nowo na soborze w Rzymie osądził, że patriarchą jest Ignacy, Focjusza zaś pozbawił godności kapłańskiej[2]. Bizantyńczycy zignorowali rozstrzygnięcie papieża nie wysyłając żadnej odpowiedzi do Rzymu i uznając rewizję procesu za niezgodną z warunkami ustalonymi w kanonie trzeciego soboru lokalnego w Sardyce (343), według którego papież może zarządzić rewizję potępienia biskupa, ale może być ona przeprowadzona tylko przez biskupów prowincji przyległych do prowincji potępionego biskupa[1].

Rozwój konfliktu[edytuj | edytuj kod]

Spór między stolicą rzymską i konstantynopolitańską zaostrzył się w 867. Wówczas to Focjusz w encyklice do pozostałych patriarchów Wschodu ostro skrytykował coraz bardziej rozprzestrzeniający się na Zachodzie dodatek do Symbolu Wiary – Filioque, a chrześcijan używających go oskarżył o herezję. Ponadto król Bułgarii, Borys I Michał został ochrzczony przez Mikołaja I w 866 roku i szukał zbliżenia z Rzymem, podobnie jak apostołowie Słowian święci Cyryl i Metody[2]. Papież wysłał tam biskupa Porto, Formozusa (późniejszego papieża), lecz nie mianował go arcybiskupem Bułgarii[1]. Cesarz bizantyński rozzłościł się na Mikołaja za wtrącanie się w sprawy Konstantynopola, a konsekwencją listu Focjusza była nałożona na Mikołaja ekskomunika, ogłoszona na soborze w Konstantynopolu[1]. Papież jednak zmarł zanim ta informacja dotarła do Rzymu[1].

W tym samym roku, w kluczowym dla sporu momencie Focjusz został wygnany przez cesarza a na jego miejsce powrócił Ignacy, który przywrócił łączność z Rzymem a następnie w latach 869-870 zwołał kolejny sobór w Konstantynopolu, który w niepełnym składzie anatematyzował Focjusza. Ten pierwszy widoczny rozbrat pomiędzy wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem znalazł jednak swój koniec dopiero w następnej dekadzie, po śmierci Mikołaja. Obaj patriarchowie Konstantynopola pojednali się, a po śmierci Ignacego w 877 jego miejsce ponownie zajął Focjusz. Zwołany przezeń w 879 kolejny sobór unieważnił wszystkie postanowienia i potępienia sprzed 10 lat, a papież Jan VIII nie wystosował już w tej sprawie żadnego sprzeciwu.

Mikołaj zrehabilitował Anastazego bibliotekarza, który został jego doradcą[1]. Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 13 listopada[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 151-153. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 54-55. ISBN 83-7006-437-X.
  3. Poczet papieży Michał Gryczyński

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hertmanowicz-Brzoza M., Stepan K., Słownik władców świata, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, ISBN 83-7435-077-6, s. 468.
  • Kowalski J. W., Poczet papieży, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1985, ISBN 83-03-01013-1, s. 67-68.
  • Nowakowski P., Mikołaj I, (w:) Poczet najznamienitszych papieży, Wydawnictwo Kluszczyński, 2005, s. 50-53.
  • Pope St. Nicholas I (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-10-20].


Poprzednik
Benedykt III
Emblem of the Papacy SE.svg Papież Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Hadrian II