ASEA E150

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
EP03[1][2]
Ilustracja
EP03-01
Producent Szwecja ASEA
Lata budowy 1951
Układ osi Bo’Bo’
Wymiary
Masa służbowa 81,2 t
Długość 14 170 mm
Szerokość 3050 mm
Średnica kół 1220 mm
Napęd
Trakcja elektryczna
Typ silników LIB 117
Liczba silników 4
Parametry eksploatacyjne
Moc ciągła 1620 kW
Moc godzinna 1800 kW
Stosunek przekładni 83:24
Prędkość konstrukcyjna 100 km/h
Nacisk osi na szyny 20,3 t
System hamulca Westinghouse
Portal Portal Transport szynowy

ASEA E150 (seria PKP początkowo E150, następnie E03 i EP03) – seria lokomotyw elektrycznych zakupionych w roku 1951 w Szwecji w liczbie 8 egzemplarzy dla Polskich Kolei Państwowych. Początkowo lokomotywom nadano numery w serii E150 (numery od E151 do 158), w roku 1951 zmieniono oznaczenie serii na E03 (numery od E03-01 do E03-08), a w 1959 ostatecznie na EP03.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed wybuchem II wojny światowej zelektryfikowano niektóre odcinki Warszawskiego Węzła Kolejowego, m.in. linię średnicową. Wojnę przetrwał tylko jeden elektrowóz serii EP01, dlatego postanowiono zakupić więcej pojazdów tego rodzaju do prowadzenia pociągów w węźle warszawskim. Na skutek rozmów prowadzonych od 1946 roku, PKP zamówiły u szwedzkiego producenta ASEA w ramach umowy kredytowej m.in. osiem lokomotyw przeznaczonych do prowadzenia lekkich pociągów pasażerskich i towarowych[1].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Pudło całkowicie spawane, z ostoją nie przenosząca obciążeń wzdłużnych[1]. Urządzenia cięgłowo-zderzne były zamocowane na czołownicach wózków, które były połączone ze sobą układem zderzakowo-sprzęgłowym[1]. Rozstaw osi wózków wynosił 3150 mm, rozstaw między czopami skrętu – 6500 mm[1]. Ostojnice wózków były blachownicowe; zestawy kołowe ułożyskowane w łożyskach tocznych miały widłowe prowadzenie maźnic i były odsprężynowane niezależnie resorami piórowymi, podpieranymi przez belki i sprężyny śrubowe[1]. Kabiny wyłożone zostały drewnem. Nastawniki jazdy napędzano przy wykorzystaniu korby lub dźwigni[potrzebny przypis]. Silniki trakcyjne zawieszone były systemem tramwajowym („za nos”) i posiadały dwa stopnie osłabienia pola wzbudzenia[1]. Lokomotywa miała rozruch oporowy[1]. Dwie przetwornice prądu stałego 3000/110 V zasilały urządzenia pomocnicze, w tym dwa wentylatory silników trakcyjnych[1]. Zastosowano przejściowe połączenie mostkowe grup silników oraz przekaźnik różnicowy obwodu głównego z wyłącznikiem szybkim[2]. Gniazdo czopów skrętu miało luz wzdłużny 60 mm. Skutkowało to tym, że w momencie rozruchu lokomotywy najpierw ruszały wózki, a po wyczerpaniu luzu – pudło lokomotywy[potrzebny przypis]. Elektrowozy te mogły prowadzić pociągi pasażerskie o masie do 550 ton.

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywy weszły do eksploatacji w latach 1951–1952[1]. Pierwotnie wykorzystywano do obsługi ruchu w węźle warszawskim, a później w pociągach podmiejskich kursujących z Warszawy do Skierniewic[2]. W latach późniejszych przekazano je do lokomotywowni Łódź Olechów do prowadzenia lokalnych pociągów pasażerskich[2]. Z czasem elektrowozy przesuwano do obsługi pociągów podmiejskich. Lokomotywy eksploatowano do 1970 roku; pierwszą (nr 06) skreślono z inwentarza w 1971 roku, a pozostałe – 21 października 1974 roku[1]. Pierwsza lokomotywa (EP03-01) została zarezerwowana jako eksponat zabytkowy dla Muzeum Kolejnictwa w Warszawie. W 1992 roku została przekazana do skansenu w Chabówce, zaś w 1997 roku została odbudowana w ZNTK w Mińsku Mazowieckim, jest sprawna i wykorzystywana do prowadzenia pociągów retro. Tym samym seria EP03 wróciła do eksploatacji[3]. Druga zachowana lokomotywa (EP03-08) jest eksponatem zabytkowym w parowozowni Skierniewice[4].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywy tego typu miały oznaczenie wyższym numerem serii niż EP02, mimo że ich konstrukcja była starsza, przez co niektóre rozwiązania techniczne nie były tak nowoczesne.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Robert Kroma. Lokomotywa elektryczna EP03. „Świat Kolei”. 1/1995, s. 31. EMI-PRESS. ISSN 1231-1804. 
  2. a b c d Maciej Dobrowolski. Lokomotywy elektryczne polskich kolei. „Technika Transportu Szynowego”. 3/1999, s. 18–30. Emi-Press. ISSN 1232-3829. 
  3. Paweł Terczyński. Powrót na szlak. „Świat Kolei”. 04/1997, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  4. Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei: Lokomotywy w parowozowni Skierniewice.. [dostęp 2016-08-11].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]