Px29

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wp29 (Px29)
Px29-1708 w Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie
Px29-1708 w Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie
Producent WSABP Polska
Lata budowy 1929
Układ osi D
Masa służbowa 21,8 t
Masa pustego parowozu 19,7 t
Długość parowozu 7000 mm
Długość z tendrem 12 805 mm
Szerokość 2180 mm
Wysokość 3100 mm
Moc znamionowa 180 KM
Prędkość maksymalna 35 km/h
Typ tendra Ptx29[1]
Ciśnienie w kotle 13 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła 51,4 m²
Powierzchnia przegrzewacza 12,8 m²
Powierzchnia rusztu 1,08 m²
Średnica cylindra 320 mm
Skok tłoka 360 mm
Średnica kół napędnych 750 mm
Rozstawy toru 750, 760 mm
Zapas węgla w tendrze 4 m³, wody - 6 m³
Portal Portal Transport szynowy
Szwedzki Px29-1710 pod parą

Px29, przed 1945 rokiem Wp29 (typ Wilno) - polski parowóz wąskotorowy z 1929 roku, na tor szerokości 750 mm.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parowóz Wp29 został skonstruowany w Warszawskiej Spółce Akcyjnej Budowy Parowozów, na zlecenie Ministerstwa Transportu. Typ ten nazwany został Wilno[2]. Pierwszy egzemplarz wyprodukowano w drugiej połowie 1929 roku (numer fabryczny 154, numer na PKP: Wp29-1730). Parowóz ten okazał się udaną konstrukcją. Był lubiany za równą jazdę i łatwość obsługi; jedynie na początku problemem była skłonność do wykolejania, lecz wkrótce ją wyeliminowano[2]. Zbudowano 21 sztuk. W większości lokomotywy te były przystosowane do toru szerokości 750 mm, jedynie parowóz dla dyrekcji lwowskiej był przystosowany do toru 760 mm, dla kolei Łupków - Cisna.

Parowóz mógł ciągnąć pociąg o masie 300 t z prędkością 25 km/h i wpisywał się w łuki o promieniu 35 m[2].

Na podstawie dokumentacji parowozu Px29, skonstruowano po wojnie parowóz Px48[3].

Użycie[edytuj | edytuj kod]

Ze zbudowanych 21 lokomotyw, 13 było przeznaczonych dla warszawskiej dyrekcji PKP, 4 dla radomskiej, 3 dla wileńskiej i 1 dla lwowskiej[4].

Po II wojnie światowej w Polsce znalazło się 11 parowozów, które otrzymały nowe oznaczenia Px29 z numerami od 1701 do 1711. Eksploatowane były do 1978 roku[4]. Obecnie zachowane są w Polsce dwa parowozy Px29-1704 i Px29-1708, w Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, z czego pierwszy jest czynny i prowadzi wycieczkowe pociągi na Sochaczewskiej Kolei Muzealnej[5]. Od 2011 roku był odstawiony, lecz po naprawie głównej w 2017 ponownie wszedł do eksploatacji[6].

Po wybuchu II wojny światowej, 10 parowozów zostało przejętych przez ZSRR, gdzie zostały oznaczone serią T14 (1 w indeksie górnym i 4 w dolnym). Używane były głównie w państwach bałtyckich, Ukrainie i Białorusi. W 1940 doszły do tej liczby jeszcze trzy lokomotywy, po aneksji Litwy, a w toku wojny radziecko-niemieckiej dwie dalsze, oznaczone serią T-4 (numery 154 i 155). Dwa zostały później przekazane Łotewskiej Republice Radzieckiej, gdzie je oznaczono Rp-770 i 771 (Рп-770/771). W ZSRR używane były do lat 60[2].

Pod koniec lat 70. cztery parowozy Px29-1701, 1702, 1705 i 1710 sprzedano do celów muzealnych do Szwecji (ten ostatni jest czynny)[7].

Parowóz Px29-1704 po zakończeniu służby w Werbkowicach wystąpił w piątym odcinku serialu "Alternatywy 4"[8].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Parowóz wąskotorowy o układzie osi D, z doczepnym tendrem o układzie osi 2'2 i silnikami bliźniaczymi na parę przegrzaną. Budka maszynisty otwarta od tyłu. Kocioł ze stojakiem półpromienistym i miedzianą skrzynią ogniową. Na kotle umieszczony zbieralnik pary, piasecznica o napędzie ręcznym i komin z odiskrownikiem Rihoseka oraz gwizdawka. Kocioł miał przegrzewacz[4].

Ostoja belkowa o konstrukcji ażurowej. Koła drugiej osi miały zwężone obrzeża, a czwarta oś możliwość przesuwu[4].

Bliźniacze silniki parowe z suwakami tłokowymi. Mechanizm napędowy napędzał trzecią oś, pozostałe były wiązane. Mechanizm parorozdzielczy Heusingera[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. (wg przepisów WM-11 powinno być Pt6x29, ukł. osi 2'2)
  2. a b c d Паровоз Wp29
  3. Bogdan Pokropiński, Polskie parowozy eksportowe, Warszawa, 1993 (brak ISBN), s.73
  4. a b c d e B. Pokropiński w: Stare...
  5. serwis Wciąż pod parą...
  6. Marek Barszcz, Łukasz Popowski. Remont parowozu Px29-1704, "Stalowe Szlaki" nr 3/2018(135), s.37-39
  7. serwis Wciąż pod parą...
  8. Px29-1704 przy ul.Alternatywy 4 http://750mm.pl/index.php?topic=3230.0

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Pokropiński w: Zdenek Bauer, Stare parowozy, Warszawa, 1986, ​ISBN 83-217-2574-0​, s.172
  • Паровоз Wp29 (ros.) w serwisie Детские железные дороги (Dietskie żelieznyje dorogi)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]