Ol12

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ol12
Ol12 P146.jpg
Producent StEG, Wiedeń
Układ osi 1'C1'
Masa służbowa 100,2 t
Masa pustego parowozu 55,8 t
Długość parowozu 10 522 mm
Długość z tendrem 16 945 mm
Wysokość 4650 mm
Maksymalna
siła pociągowa
10 700 kG
Prędkość maksymalna 90 km/h
Typ tendra 16C11
Ciśnienie w kotle 15 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła 119,6 m²
Powierzchnia przegrzewacza 30 m²
Powierzchnia rusztu 3 m²
Średnica cylindra 475 mm
Skok tłoka 720 mm
Średnica kół napędnych 1625 mm
Średnica kół tocznych 870 mm
Portal Portal Transport szynowy

Ol12polskie oznaczenie austriackiego parowozu, zmodernizowanej na parę przegrzaną wersji parowozów serii 329 oznaczonej jako 429, firmy Staats-Eisenbahn-Gesellschaft o układzie osi 1'C1. Parowóz został zaprojektowany przez Karla Gölsdorfa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1909-1910 zbudowano 57 sztuk tego parowozu, które posiadały silnik sprzężony, suwaki płaskie oraz tłokowe[1]. Następnie po modernizacji zbudowano w latach 1911-1917 197 sztuk oznaczonych serią 429.100 i 429.900. W latach 1911-1912 oraz w 1916 roku powstało 126 maszyn z silnikiem sprzężonym i dwoma suwakami tłokowymi. W latach 1913-1918 zbudowano 197 parowozów z silnikiem bliźniaczym[1].

Po I wojnie światowej na PKP znalazło się 106 parowozów tego typu, które obsługiwały pociągi osobowe w dawnym zaborze austriackim. W 1926 roku polskie koleje posiadały 46 parowozów tej serii z silnikiem sprzężonym oraz 60 maszyn z silnikiem bliźniaczym[1]. W 1945 roku na kolei pracowało 47 maszyn tego typu[1]. Po II wojnie światowej lokomotywy tego typu były jeszcze często wykorzystywane w południowej Polsce do prowadzenia pociągów osobowych, zwłaszcza na liniach o niewielkim ruchu. Obecnie jedyny egzemplarz Ol12-7 z 1912 znajduje się w skansenie kolejowym w Chabówce. Parowóz jest czynny, okresowo rozpalany. Jest to najstarszy w Polsce parowóz używany w ruchu. Obecnie Ol12 prowadzi pociągi retro oraz pociągi okolicznościowe

Dane techniczne[1][edytuj | edytuj kod]

Parowóz Ol12-7
  • średnica cylindrów – 475 mm (475/690 mm przy silnikach sprzężonych)
  • skok tłoka – 720 mm
  • średnica kół napędnych – 1574 mm
  • ciśnienie pary w kotle – 15 at
  • powierzchnia ogrzewalna kotła – 119,6 m²
  • powierzchnia przegrzewacza – 30,0 m²
  • powierzchnia rusztu – 3,1 m²
  • masa służbowa – 61,2 t
  • prędkość konstrukcyjna – 80 km/h
  • tender serii – 16 Cl
  • pojemność skrzyni na wodę – 16,0 m³
  • pojemność skrzyni na węgiel – 6,8 t
  • masa służbowa – 39,0 t

Niektóre właściwości trakcyjne[edytuj | edytuj kod]

Maksymalna siła pociągowa maszyny jest ograniczona jej przyczepnością. Tak też jest i w przypadku Ol12. Maksymalna siła pociągowa podczas rozruchu Ol12 wynosi 10 700 kG. Parowóz mógł ciągnąć na torze poziomym składy osobowe (wag. 2 i 3-osiowe) o masie 310 ton z prędkością 90 km/h lub 650 ton – 70 km/h[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Kalendarz Młodego Technika '89. Maria Pietrzyk (red.). Warszawa: Instytut Wydawniczy "Nasza Księgarnia", 1988, s. 20.
  2. J. Fijałkowski, W. Kowalewski: Charakterystyki Normalnotorowych Pojazdów Trakcyjnych. Wydawnictwa Komunikacyjne, 1959.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Arkadiusz Lubka. Parowóz osobowy serii Ol12. „Świat Kolei”. 2/2007, s. 56-57. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  • J. Fijałkowski i W. Kowalewski, 1959, Charakterystyki Normalnotorowych Pojazdów Trakcyjnych, Wydawnictwa Komunikacyjne

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]