Tr21

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tr21
Tr21-53 w skansenie w Karsznicach
Tr21-53 w skansenie w Karsznicach
Producent Polska Fablok Chrzanów
Lata budowy 1922-1925
Układ osi 1'D
Masa służbowa 80 t
Masa pustego parowozu 72,5 t
Długość parowozu 11 790 mm
Długość z tendrem 18 216 mm (z tendrem 22D23)
Wysokość 4 650 mm
Rozstaw osi skrajnych 7 620 mm
Moc znamionowa 670 KM (492 kW)
Maksymalna
siła pociągowa
16 000 kG (180 kN)
Prędkość maksymalna 60 km/h
Typ tendra 16C11 i 22D23
Powierzchnia przegrzewacza 58,8 m²
Powierzchnia rusztu 4,1 m²
Średnica cylindra 615 mm
Skok tłoka 660 mm
Średnica kół napędnych 1 350 mm
Średnica kół tocznych 1 000 mm
Portal Portal Transport szynowy

Tr21 to pierwszy produkowany w Polsce parowóz, opracowany przez zespół polskich inżynierów przy współpracy z Biurem Konstrukcyjnym Fabryki Lokomotyw StEG w Wiedniu (Staats Eisenbahn Gesellschaft) w 1921 roku. Pierwszych 36 zbudowano w StEG. W latach 1922-1925 Fabryka Lokomotyw w Chrzanowie (Fablok) wyprodukowała 72 szt., a 40 szt. powstało w belgijskich zakładach Cockerill[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • lata budowy 1922-1925
  • liczba wyprodukowanych parowozów 148 szt.
  • liczba w PKP do drugiej wojny światowej 148 szt.
  • liczba w PKP po drugiej wojnie światowej 100 szt.
  • seria eksploatowana w PKP do roku 1974
  • zachowane parowozy: Tr21-53 ex. 56 4025, PKP-A Tr21-84, Haine St.P. 1394/1924, Karsznice, eksponat.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Układ osi – 1-4-0 oOOOO
  • Największa dopuszczalna prędkość konstrukcyjna 60 km/h
  • Moc 492/670 kW/KM
  • Siła pociągowa 180 kN
  • Średnica cylindrów 615 mm
  • Skok tłoka 660 mm
  • Średnica kół napędnych 1350 mm
  • Średnica koła potocznego 1000 mm
  • Sztywny rozstęp osi 3060 mm
  • Rozstęp skrajnych osi 7620 mm
  • Nadciśnienie 13 at
  • Powierzchnia rusztu 4,12
  • Wymiary rusztu
    • Długość 2,528 m
    • Szerokość 1,630 m
  • Powierzchnia ogrzewalna skrzyni ogniowej 15,70
  • Zawartość wody w kotle ~6,60 m³
  • Przestrzeń parowa kotła 2,57 m³
  • Masa kotła z urządzeniami i osprzętem ~25400 kg
  • Powierzchnia przegrzewacza 58,8 m²
  • Powierzchnia ogrzewalna kotła z przegrzewaczem 266,7 m²
  • Masa parowozu w stanie próżnym 72,5 t
  • Masa parowozu w stanie roboczym 80,0 t
  • Nacisk osi potocznej 12,0 t
  • Nacisk osi napędnych 17,0 t (14,5 t)
  • Długość parowozu 11790 mm
  • Długość parowozu z tendrem (22D23 PKP) 18216 mm
  • Siła pociągowa (0,75 p) 18000 kg
  • Największa szybkość 60 km/h
  • Tender 16C11 PKP
    • Tender trzyosiowy. Konstrukcja austriacka.
    • Średnica kół 1040 mm
    • Zapas wody 16,0 m³
    • Zapas węgla 8,5 m³ (6,8 t)
    • Nacisk osi 13 t
    • Masa tendra w stanie roboczym 39 t
    • Masa tendra w stanie próżnym 17 t
  • Tender 22D23 PKP
    • Tender czteroosiowy. Konstrukcja polska, opracowana w 1923 roku.
    • Średnica kół 1000 mm
    • Zapas wody 21,5 m³
    • Zapas węgla 12,5 m³ (10 t)
    • Nacisk osi 13,5 t
    • Masa tendra w stanie roboczym 54,0 t
    • Masa tendra w stanie próżnym 22,5 t

Niektóre właściwości trakcyjne[edytuj | edytuj kod]

Jak to zwykle bywa w wypadku parowozów normalnotorowych maksymalna siła pociągowa maszyny jest ograniczona jej przyczepnością. Tak też jest i w przypadku Tr21. Podana w tekście powyżej siła pociągowa nie mogła być praktycznie wykorzystywana, gdyż siła pociągowa przyczepna Tr21 wynosi 157 kN czyli 16 000 kG. Przy zastosowaniu węgla o lepszej jakości parowóz po torze poziomym mógł ciągnąć składy towarowe ładowne o masie 635 ton z prędkością 65 km/h lub 1200 T - 50 km/h.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bogdan Pokropiński, Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej dla PKP i przemysłu, Warszawa, WKiŁ, 1987, ​ISBN 83-206-0483-4​, s.18

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J.Fijałkowski i W. Kowalewski, 1959, Charakterystyki Normalnotorowych Pojazdów Trakcyjnych, Wydawnictwa Komunikacyjne