Manchester United F.C.

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Manchester United)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Manchester United
Manchester United
Pełna nazwa Manchester United Football Club
Przydomek Red Devils (Czerwone Diabły)
Maskotka Fred The Red
Barwy czerwono-biało-czarne
Data założenia 1878 jako Newton Heath L&YR
Liga Premier League
Adres Manchester United Football Club
Sir Matt Busby Way
Old Trafford M16 OQR;
Manchester, Anglia
Stadion Old Trafford
Właściciel Rodzina Glazerów
Prezes Joel i Avram Glazer
Trener José Mourinho
Asystent trenera Rui Faria
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Stroje rezerwowe
Strona internetowa

Manchester United Football Club (bryt. wym. [ˌmæntʃɛstə juˈnaɪtɪd]) – angielski klub piłkarski z siedzibą w Stretford, w hrabstwie Greater Manchester. Występuje w Premier League, której był jednym z założycieli w 1992 roku.

Zespół powstał w 1878 roku jako Newton Heath LYR Football Club[1]. W 1902, dziesięć lat po dołączeniu do The Football League i sześć lat przed pierwszym mistrzostwem kraju, był blisko bankructwa i zmienił swoją nazwę na obecną. W 1910 roku Manchester United przeniósł się na Old Trafford, na którym do dziś rozgrywa swoje spotkania (jest trzecim pod względem wielkości stadionem piłkarskim w Wielkiej Brytanii). Klub pod wodzą Matta Busby’ego zdobył Puchar Europy w 1968 roku i było to pierwsze zwycięstwo dla Anglii w tych rozgrywkach. Sukces przypadł dziesięć lat po monachijskiej katastrofie lotniczej, w której śmierć poniosło wielu pasażerów, w tym ośmiu zawodników pierwszej drużyny. 6 listopada 1986 roku trenerem zespołu został Alex Ferguson, który podczas swojej 26-letniej pracy sięgnął po najwięcej sukcesów w historii klubu.

Manchester United jest jednym z najbardziej utytułowanych brytyjskich klubów piłkarskich – dwudziestokrotnie zostawał mistrzem Anglii, zdobył także 12 Pucharów Anglii i pięciokrotnie triumfował w rozgrywkach o Puchar Ligi. Ponadto jest jedną z najbogatszych i najpopularniejszych drużyn na świecie. Największymi rywalami piłkarzy z Old Trafford są: Liverpool, Arsenal, Manchester City oraz Leeds United. W 1991 roku klub znalazł się na London Stock Exchange, a w maju 2005 został kupiony za prawie 800 milionów funtów przez rodzinę Glazerów.

Manchester United jest marką światową ocenianą przez „Forbes” na 3,69 miliarda dolarów, co plasuje go na pierwszym miejscu wśród klubów piłkarskich, przed Barceloną i Realem Madryt[2][3].

Historia[edytuj]

Pierwsze lata (1878–1945)[edytuj]

Pozycje zajmowane przez klub w lidze od 1892 do 2017

Manchester United został założony w 1878 jako Newton Heath LYR Football Club przez pracowników wagonowni kolei Lancashire i Yorkshire w Newton Heath[4]. Początkowo rozgrywał mecze przeciwko innym wydziałom i przewoźnikom kolejowym, a w 1888 został jednym z założycieli The Combination – regionalnej ligi piłkarskiej. Po jednym sezonie rozgrywki rozpadły się, a zespół dołączył do nowo powstałej Football Alliance, która była rozgrywana przez trzy lata, zanim połączyła się z the Football League. Z tego powodu sezon 1892/1893 drużyna rozpoczęła w First Division. W tym samym czasie stała się niezależna od przewoźnika kolejowego i zmieniła nazwę na Newton Heath Football Club. Po dwóch sezonach występów w First Division spadła do Second Division[4].

W styczniu 1902 klub otrzymał polecenie rozpoczęcia postępowania upadłościowego, ponieważ jego długi wynosiły 2670 funtów, co odpowiada dzisiejszym 210 tysiącom[5][6]. Kapitan zespołu Harry Stafford znalazł czterech biznesmenów, w tym Johna Henry’ego Daviesa – późniejszego prezesa klubu. Każdy z nich zainwestował 500 funtów w zamian za udział w prowadzeniu Newton Heath, który następnie zmienił nazwę[7]; 24 kwietnia 1902 oficjalnie powstał Manchester United Football Club[8][9]. Pod wodzą Ernesta Mangnalla – trenera United w latach 1903–1912 – zespół zakończył rozgrywki Second Division w 1906 roku na drugim miejscu i awansował do First Division. Ligę tę wygrał dwa lata później, pierwszy raz sięgając po mistrzostwo Anglii. Na początku kolejnego sezonu piłkarze Mangnalla triumfowali w pierwszej edycji Tarczy Dobroczynności[10], a rozgrywki zakończyli z pierwszym w historii zwycięstwem w Pucharze Anglii. W 1911 roku klub po raz drugi zdobył mistrzostwo kraju, a po zakończeniu kolejnego sezonu Mangnall opuścił Old Trafford i trafił do Manchesteru City[11].

W 1922, trzy lata po zakończeniu przerwy w rozgrywkach spowodowanych I wojną światową, Manchester United spadł do Second Division, gdzie występował do 1925 roku. Ponownie został relegowany w 1931, a trzy lata później zajął najniższe w historii miejsce w lidze – 20. w Second Division. Po śmierci głównego sponsora J. H. Daviesa w październiku 1927, sytuacja finansowa Manchesteru United pogorszyła się do tego stopnia, że klub prawdopodobnie zbankrutowałby, gdyby nie James W. Gibson, który w grudniu 1931 zainwestował dwa tysiące funtów i przejął nad nim kontrolę. W sezonie 1938/1939, ostatnim przed wybuchem II wojny światowej, zespół zajął 14. miejsce w First Division[12].

Era Matta Busby’ego (1945–1969)[edytuj]

Dzieci Busby’ego w 1955

W październiku 1945 trenerem Manchesteru United został Matt Busby, który objął wielką kontrolę nad selekcją zawodników, transferami i sesjami treningowymi[13]. Busby doprowadził zespół do drugiego miejsca w lidze w 1947, 1948 i 1949, a także do zwycięstwa w Pucharze Anglii w 1948. Cztery lata później klub zdobył pierwsze mistrzostwo Anglii od 41 lat[14]. Wygrał także rozgrywki ligowe w 1956 i 1957. Ówczesny Manchester United media określiły mianem „Dzieci Busby’ego”, ponieważ średnia wieku zawodników wynosiła 22 lata[15]. W 1957 został pierwszym angielskim zespołem, który uczestniczył w Pucharze Europy, mimo obiekcji ze strony the Football League, która w poprzednim sezonie odmówiła udziału w tych rozgrywkach Chelsea[16]. Podczas drogi do półfinału, w którym United przegrali z Realem Madryt, drużyna odniosła najwyższe zwycięstwo w historii, pokonując 10:0 Anderlecht[17].

Tablica upamiętniająca katastrofę w Monachium

6 lutego 1958, w czasie podróży z ćwierćfinałowego meczu Pucharu Europy z Crveną zvezdą Belgrad, samolot z zawodnikami Manchesteru United, pracownikami klubu i dziennikarzami rozbił się podczas startowania po tankowaniu w Monachium. W katastrofie śmierć poniosły 23 osoby, w tym ośmiu piłkarzy – Geoff Bent, Roger Byrne, Eddie Colman, Duncan Edwards, Mark Jones, David Pegg, Tommy Taylor i Billy Whelan. Kilkunastu innych pasażerów zostało rannych[18][19].

Szkoleniowiec zespołu rezerw Jimmy Murphy tymczasowo objął pierwszą drużynę, podczas gdy Busby dochodził do zdrowia. Doprowadził on Manchester United do finału Pucharu Anglii, w którym przegrał z Boltonem Wanderers 0:2. Z powodu tragedii jaka spotkała klub, UEFA zaprosiła go do uczestnictwa w kolejnej edycji Pucharu Europy. Mimo zgody the Football Association, the Football League nie pozwoliło drużynie uczestniczyć w tych rozgrywkach, ponieważ się do nich nie zakwalifikowała[20][21]. W latach 60. Busby przebudował zespół, sprowadzając takich pilkarzy jak Denis Law, czy Pat Crerand. Wprowadził także kolejną generację młodych zawodników, z których najbardziej wyróżniał się George Best. Manchester United zdobył w 1963 roku Puchar Anglii, a w kolejnym sezonie zajął drugie miejsce w lidze. Rok później udało mu się wygrać rozgrywki ligowe, a sukces ten powtórzył także w 1967. W następnej kampanii stał się pierwszym angielskim zespołem, który zdobył Puchar Europy, pokonując w finale 4:1 Benficę[22]. W ówczesnej drużynie Manchesteru United występowało trzech zdobywców Złotej PiłkiBobby Charlton, Denis Law i George Best[23]. Matt Busby w 1969 zrezygnował ze stanowiska trenera i zastąpił go szkoleniowiec zespołu rezerw, a także były zawodnik klubu – Wilf McGuinness[24].

Finał Pucharu Mistrzów

1968-05-29 Anglia Manchester United 4:1 Portugalia SL Benfica Wembley, Londyn
Widzów: 92 225
Sędzia: Concetto Lo Bello (Włochy)
Bobby Charlton Gol 53', Gol 99', George Best Gol 92',
Brian Kidd Gol 94'
0:0 Jaime Graça Gol 79'


Alex StepneyShay Brennan, Bill Foulkes, David Sadler, Tony Dunne – Pat Crerand, Bobby Charlton (kapitan), Nobby StilesGeorge Best, Brian Kidd, John Aston; Trener: Matt Busby José Henrique – Adolfo Calisto, Humberto Fernandes, Jacinto Santos, Fernando CruzJaime Graça, Mário Coluna (kapitan), José AugustoJosé Torres, Eusébio, António Simões; Trener: Otto Glória

1969–1986[edytuj]

Bryan Robson był kapitanem Manchesteru United przez 12 lat, więcej niż jakikolwiek inny zawodnik[25]

Manchester United w sezonie 1969/1970 zajął ósme miejsce w lidze, a kolejne rozgrywki rozpoczął słabo. Z tego powodu Busby tymczasowo został trenerem pierwszego zespołu, a McGuinness powrócił na stanowisko trenera drużyny rezerw. W czerwcu 1971 zatrudniono Franka O’Farrella, ale w grudniu 1972 zastąpił go Tommy Docherty[26]. Docherty uchronił Manchester United w tamtych rozgrywkach przed spadkiem, ale w 1974 już mu się to nie udało. W tym czasie Best, Law i Charlton opuścili klub[22]. W pierwszym sezonie w drugiej lidze zespół wywalczył awans, a w 1976 dotarł do finału Pucharu Anglii, w którym przegrał z Southampton 0:1. Rok później triumfował w tym turnieju, pokonując Liverpool 2:1. Niedługo po tym Docherty został zwolniony, ponieważ wykryto jego romans z żoną klubowego fizjoterapeuty[24][27].

Dave Sexton zastąpił Docherty’ego latem 1977. Do zespołu sprowadził między innymi Joego Jordana, Gordona McQueena, Gary’ego Baileya i Raya Wilkinsa. Manchester United przegrał w finale Pucharu Anglii 1979 z Arsenalem 2:3, a następnie zajął drugie miejsce w lidze w sezonie 1979/1980. Sexton został zwolniony w 1981, mimo iż zespół wygrał ostatnie siedem meczów pod jego wodzą[28]. Następca Anglika, Ron Atkinson, zakontraktował Bryana Robsona z West Bromwich Albion za najwyższą kwotę w historii brytyjskiej piłki nożnej. Nowy trener doprowadził Manchester United do dwóch zwycięstw w Pucharze Anglii w ciągu trzech lat (1983 i 1985). W sezonie 1985/1986, w pierwszych 15 meczach, drużyna odniosła 13 wygranych i dwukrotnie zremisowała. Była z tego powodu faworytem do tytułu mistrza kraju, ale ostatecznie zajęła czwarte miejsce. W listopadzie Atkinson został zwolniony[29].

Era Aleksa Fergusona (od 1986 do 2013)[edytuj]

W dzień zwolnienia Atkinsona do klubu przybył Alex Ferguson (Aberdeen) i jego asystent Archie Knox[30]. Doprowadzili zespół do 11. miejsca w lidze[31]. Mimo zajęcia drugiej lokaty w kolejnym sezonie, rok później Manchester United zakończył rozgrywki ponownie na 11. miejscu[32]. Pojawiły się plotki o planowanym zwolnieniu Fergusona, ale zwycięstwo nad Crystal Palace w finale Pucharu Anglii 1990 uratowało jego posadę[33][34]. W kolejnym sezonie Manchester United zdobył Puchar Zdobywców Pucharów (po finałowym zwycięstwie nad Barceloną 2:1) i wygrał Superpuchar Europy, pokonując 1:0 Crveną Zvezdę Belgrad.

Finał Pucharu Zdobywców Pucharów

1991-05-15 Anglia Manchester United 2:1 Hiszpania Barcelona De Kuip, Rotterdam
Widzów: 45 000
Sędzia: Bo Karlsson (Szwecja)
Mark Hughes Gol 67', Gol 74' 0:0 Ronald Koeman Gol 79'


Les Sealey – Denis Irwin, Steve Bruce, Gary Pallister, Clayton BlackmoreMike Phelan, Paul Ince, Bryan Robson (kapitan), Lee SharpeBrian McClair, Mark Hughes; Trener: Alex Ferguson Carles BusquetsNando, José Ramón Alexanko (kapitan) (72' Antonio Pinilla), Albert FerrerRonald KoemanAndoni Goikoetxea, Eusebio, José Mari Bakero, Txiki BegiristainJulio Salinas, Michael Laudrup; Trener: Johan Cruijff
Alex Ferguson – trener Manchesteru United w latach 1986–2013

W letnim okienku transferowym klub pozyskał za sumę 1,8 mln euro Érica Cantonę. W 1992 zespół po raz drugi z rzędu zagrał w finale Pucharu Ligi Angielskiej – tym razem zwyciężył 1:0 Nottingham Forest w meczu rozegranym na Wembley[29]. W sezonie 1992/1993 drużyna po raz pierwszy od 1967 roku została mistrzem Anglii, a w rozgrywkach 1993/1994 po raz pierwszy od 1957 roku uczyniła to dwa razy z rzędu; wygrała również Puchar Anglii, przez co udało jej się zdobyć pierwszy w klubowej historii dublet[29]. Rok później do zespołu dołączył Andrew Cole.

Ryan Giggs jest najbardziej utytułowanym zawodnikiem w historii angielskiej piłki nożnej[35]

W sezonie 1998/1999 Manchester United został pierwszym klubem, który wygrał rozgrywki Premier League, Ligę Mistrzów i zdobył Puchar Anglii w jednym sezonie – tak zwaną „potrójną koronę”[36]. W finale Ligi Mistrzów rozgrywanym na Camp Nou podopieczni szkockiego trenera przegrywali do 90. minuty z Bayernem Monachium 0:1, ale gole Teddy’ego Sheringhama i Ole Gunnara Solskjæra zapewniły Manchesterowi United zwycięstwo w doliczonym czasie gry[37]. Zespół sięgnął także po Puchar Interkontynentalny, po pokonaniu w finale 1:0 Palmeirasu[38]. W uznaniu zasług Alex Ferguson otrzymał od królowej Elżbiety II tytuł szlachecki[39].

Finał Pucharu Mistrzów

1999-05-26 Anglia Manchester United 2:1 Niemcy Bayern Monachium Camp Nou, Barcelona
Widzów: 90 245
Sędzia: Pierluigi Collina (Włochy)
Teddy Sheringham Gol 90+1',
Ole Gunnar Solskjær Gol 90+3'
0:1 Mario Basler Gol 6'


Peter Schmeichel (kapitan) – Gary Neville, Ronny Johnsen, Jaap Stam, Denis IrwinRyan Giggs, David Beckham, Nicky Butt, Jesper Blomqvist (67' Teddy Sheringham) – Dwight Yorke, Andy Cole (81' Ole Gunnar Solskjær); Trener: Alex Ferguson Oliver Kahn (kapitan) – Lothar Matthäus (80' Thorsten Fink) – Markus Babbel, Thomas Linke, Samuel Kuffour, Michael TarnatStefan Effenberg, Jens JeremiesMario Basler (87' Hasan Salihamidžić), Carsten Jancker, Alexander Zickler (71' Mehmet Scholl); Trener: Ottmar Hitzfeld

W 2000 roku kontrakt z klubem podpisał francuski stoper Laurent Blanc. Zespół prowadzony przez Fergusona wygrał Premier League w 2000 oraz 2001 roku. Mimo że do United pozyskano takie gwiazdy jak Ruud van Nistelrooy, Juan Sebastián Verón, czy Diego Forlán, rozgrywki w kolejnym sezonie zawodnicy zakończyli na drugim miejscu. Rok później odzyskali jednak tytuł. Latem 2002 roku Ferguson pozyskał środkowego obrońcę Rio Ferdinanda za rekordową sumę 46 mln euro. W 2004 roku Manchester United zdobył Puchar Anglii, pokonując w finale na Millennium Stadium w Cardiff 3:0 Millwall[40]. W letnim okienku transferowym, poprzedzającym sezon 2005/06, klub sprowadził Patrice’a Evrę, Parka Ji-Sunga, Nemanję Vidicia oraz Edwina van der Sara. Niespodziewanie w ówczesnych rozgrywkach po raz pierwszy od ponad dekady klub nie awansował do fazy pucharowej Ligi Mistrzów. Zajął jednak w lidze drugie miejsce oraz pokonał Wigan Athletic w finale Pucharu Ligi. W kolejnych dwóch latach zespół ponownie zostawał mistrzem kraju, a w 2008 wygrał także Ligę Mistrzów po pokonaniu w finale na moskiewskich Łużnikach Chelsea – 1:1 po dogrywce, 6:5 w rzutach karnych. Był to 759. mecz w barwach „Czerwonych Diabłów” Ryana Giggsa, który pobił tym samym rekord należący do Bobby’ego Charltona[41].

Finał Pucharu Mistrzów

2008-05-21 Anglia Manchester United 1:1 Anglia Chelsea Łużniki, Moskwa
Widzów: 67 310
Sędzia: Ľuboš Micheľ (Słowacja)
Cristiano Ronaldo Gol 26' 1:1 Frank Lampard Gol 45'


Edwin van der SarWes Brown (120+5' Anderson), Rio Ferdinand (kapitan), Nemanja Vidić, Patrice EvraOwen Hargreaves, Paul Scholes (87' Ryan Giggs), Michael Carrick, Cristiano RonaldoWayne Rooney (101' Nani), Carlos Tévez;
Trener: Alex Ferguson
Petr ČechMichael Essien, Ricardo Carvalho, John Terry (kapitan), Ashley ColeClaude Makélélé (120+4' Juliano Belletti) – Michael Ballack, Frank LampardJoe Cole (99' Nicolas Anelka), Florent Malouda (92' Salomon Kalou) – Didier Drogba; Trener: Awram Grant
    Rzuty karne    
Carlos Tévez Karny–gol
Michael Carrick Karny–gol
Cristiano Ronaldo Pudło
Owen Hargreaves Karny–gol
Nani Karny–gol
Anderson Karny–gol
Ryan Giggs Karny–gol
6:5 Karny–gol Michael Ballack
Karny–gol Juliano Belletti
Karny–gol Frank Lampard
Karny–gol Ashley Cole
Pudło John Terry
Karny–gol Salomon Kalou
Pudło Nicolas Anelka
Cristiano Ronaldo jako zawodnik United

W grudniu zespół wygrał Klubowe Mistrzostwa Świata, a wiosną zdobył trzeci z rzędu tytuł mistrza kraju i sięgnął po Puchar Ligi[42][43]. Piłkarze z Old Trafford wystąpili również w finale Ligi Mistrzów, ale tym razem musieli uznać wyższość Barcelony, przegrywając na Stadio Olimpico w Rzymie 0:2.

Latem 2009 roku do Realu Madryt za rekordową kwotę 80 milionów funtów został sprzedany Cristiano Ronaldo[44]. Na jego miejsce sir Alex Ferguson sprowadził Mame Dioufa, Michaela Owena oraz Antonio Valencię. W 2010 roku, po pokonaniu w finale Aston Villi, podopieczni Fergusona obronili wywalczony sezon wcześniej Puchar Ligi[45].

Po zajęciu drugiego miejsca w sezonie 2009/2010, Manchester United w 2011 roku wywalczył 19. tytuł mistrzowski[46]. Dotarł także do finału Ligi Mistrzów, w którym ponownie nie dał rady Barcelonie (porażka 1:3)[47].

Latem 2012 roku klub zakupił napastnika Robina van Persiego. Sezon 2012/2013 zespół zakończył zdobyciem 20. tytułu mistrza Anglii – trofeum zapewnił sobie cztery kolejki przed końcem rozgrywek (3:0 z Aston Villą). Transfer Holendra na Old Trafford okazał się znakomitym posunięciem, ponieważ zdobył on 26 bramek i tym samym został królem strzelców angielskiej ekstraklasy. W tym samym sezonie United odpadli w 1/8 finału Ligi Mistrzów z Realem Madryt (1:1 w Madrycie, 1:2 w Manchesterze) oraz w ćwierćfinale FA Cup z Chelsea (2:2 w Manchesterze, 0:1 w Londynie).

8 maja 2013 Alex Ferguson podjął decyzję, że po zakończeniu sezonu zakończy pracę w Manchesterze United[48][49]. 1 lipca 2013 zastąpił go David Moyes, dotychczasowy menedżer Evertonu F.C.[50] .

David Moyes (2013–2014)[edytuj]

David Moyes – szkoleniowiec klubu w sezonie 2013/2014

9 maja 2013 ogłoszono, że nowym trenerem Manchesteru United został David Moyes. Pierwszym transferem Szkota na stanowisku menedżera był Guillermo Varela. Urugwajski obrońca został zakupiony za 2,8 mln euro z Club Atlético Penarol. Tuż przed zamknięciem okienka transferowego do klubu sprowadzono belgijskiego pomocnika Marouane Fellainiego za kwotę 27,5 mln funtów. Wraz z odejściem sir Alexa Fergusona karierę piłkarską zakończył Paul Scholes. 11 sierpnia 2013 roku gracze United pokonali 2:0 Wigan Athletic i tym samym wywalczyli Tarczę Wspólnoty. Było to pierwsze i zarazem ostatnie trofeum zdobyte z Moyesem. 22 września na Etihad Stadium Manchester United zmierzył się w meczu derbowym z Manchesterem City. Zawodnicy z Old Trafford zostali pokonani 1:4. Jedyną bramkę zdobył w 87. minucie meczu Wayne Rooney. W zimowym oknie transferowym klub pozyskał hiszpańskiego pomocnika Juana Matę za rekordową w historii klubu kwotę 37,1 mln funtów[51]. Hiszpan zadebiutował w wygranym przez United 2:0 meczu z Cardiff City[52]. 25 marca 2014 na stadionie Manchesteru United drugi raz w sezonie odbyły się derby miasta. Mecz i tym razem zakończył się porażką „Czerwonych Diabłów” (0:3). 22 kwietnia Moyes został zwolniony przez zarząd z funkcji menedżera pierwszej drużyny. Powodem tej decyzji były słabe wyniki zespołu. Prowadzona przez niego jedenastka zajęła dopiero siódme miejsce w ligowej tabeli, nie kwalifikując się nawet do Ligi Europy. Tymczasowym następcą Szkota został Ryan Giggs. Kilka tygodni później na stanowisku zakontraktowano Louisa van Gaala.

Louis van Gaal (2014–2016)[edytuj]

Louis van Gaal – menedżer „Czerwonych Diabłów” w latach 2014–2016

19 maja 2014 roku zarząd klubu ogłosił nazwisko nowego szkoleniowca – Louisa van Gaala. Asystentem Holendra został Ryan Giggs, który po 24 latach gry dla „Czerwonych Diabłów” zakończył piłkarską karierę. Pierwszym transferem trenera był hiszpański pomocnik Ander Herrera. Klub pozyskał go za sumę 29 milionów funtów z Athleticu Bilbao[53]. Debiut pod wodzą menedżera miał miejsce 24 lipca 2014, gdy Manchester United w spotkaniu towarzyskim pokonał Los Angeles Galaxy 7:0[54]. 26 sierpnia 2014 roku pozyskano pomocnika Ángela Di Maríę za kwotę 59,7 mln funtów – Argentyńczyk został przy tym najdrożej kupionym piłkarzem na Wyspach Brytyjskich[55]. Kolejnym nabytkiem okazał się Kolumbijczyk Radamel Falcao, którego wypożyczono z możliwością pierwokupu. W tym samym okienku zakontraktowano również Luka Shawa oraz Daleya Blinda; w styczniu piłkarzem United został Víctor Valdés. W swoim premierowym sezonie van Gaal zajął 4. miejsce w Premier League, doszedł do ćwierćfinału Pucharu Anglii (przegrywając 1:2 z Arsenalem) oraz odpadł w II rundzie Pucharu Ligi, ulegając MK Dons 0:4.

Przed rozpoczęciem kolejnych rozgrywek nabytkiem transferowym został Memphis Depay, a po nim do klubu dołączyli: Matteo Darmian, Bastian Schweinsteiger, Morgan Schneiderlin, Sergio Romero oraz Anthony Martial. Sezon 2015/2016 zakończył się zwycięstwem Manchesteru United w rywalizacji o Puchar Anglii. W finale zawodnicy z Old Trafford pokonali Crystal Palace 2:1 po dogrywce. W Premier League zajęli 5. miejsce, odpadli w 1/8 finału Pucharu Ligi z Middlesbrough (0:0 po dogrywce, 1:3 w rzutach karnych). Przygodę z Ligą Mistrzów zakończyli na fazie grupowej; „Czerwone Diabły” zajęły 3. miejsce, premiowane automatycznym awansem do 1/16 finału Ligi Europy – odpadły tam jednak na etapie 1/8 turnieju, ulegając w dwumeczu 1:3 Liverpoolowi.

23 maja 2016 roku Louis van Gaal został zwolniony z funkcji menedżera Manchesteru United.

José Mourinho (2016–)[edytuj]

José Mourinho – obecny trener

27 maja 2016 roku oficjalna strona internetowa klubu poinformowała, że José Mourinho objął stanowisko menedżera pierwszej drużyny Manchesteru United. Pierwszym transferem nowego trenera był pozyskany z Villarreal, Eric Bailly. Następnie zakontraktowani zostali Zlatan Ibrahimović, Henrich Mychitarian oraz Paul Pogba. W roli szkoleniowca Portugalczyk zadebiutował 16 lipca 2016 roku w wygranym 2:0 towarzyskim meczu z Wigan Athletic. Swój pierwszy sezon rozpoczął od zwycięstwa w meczu o Tarczę Wspólnoty na Wembley – 2:1 z mistrzem Anglii Leicester City. Podopieczni Mourinho ponownie wystąpili w Londynie 26 lutego 2017 roku, w finale Pucharu Ligi, w którym okazali się lepsi od Southampton, wygrywając 3:2. Rozgrywki o Puchar Anglii zakończyli na ćwierćfinale, przegrywając z Chelsea 0:1. Na zakończenie sezonu ligowego klub z Old Trafford uplasował się na szóstej pozycji. 24 maja 2017 roku Manchester United pokonał Ajax Amsterdam 2:0 w finale Ligi Europy, zdobywając trofeum po raz pierwszy w swojej historii.

Finał Ligi Europy

2017-05-24 Anglia Manchester United 2:0 Holandia Ajax Amsterdam Friends Arena, Solna
Widzów: 46 961
Sędzia: Damir Skomina (Słowenia)
Paul Pogba Gol 18'
Henrich Mychitarian Gol 48'
1:0


Sergio RomeroAntonio Valencia, Chris Smalling, Daley Blind, Matteo DarmianAnder Herrera, Juan Mata (90' Wayne Rooney (kapitan)), Marouane Fellaini, Paul Pogba, Henrich Mychitarian (74' Jesse Lingard) – Marcus Rashford (84' Anthony Martial);
Trener: José Mourinho
André OnanaJoël Veltman, Davinson Sánchez, Matthijs de Ligt, Jairo Riedewald (82' Frenkie de Jong) – Davy Klaassen (kapitan), Lasse Schøne (70' Donny van de Beek), Hakim ZiyechBertrand Traoré, Kasper Dolberg (62' David Neres), Amin Younes; Trener: Peter Bosz

W sezonie 2017/2018 pierwszym transferem został Victor Lindelöf, pozyskany za 35 milionów euro z Benfiki. 10 lipca 2017 poinformowano o zakontraktowaniu napastnika Romelu Lukaku (wcześniej Everton) – za Belga zapłacono 85 milionów euro. Trzecim nabytkiem został, sprowadzony z Chelsea, Nemanja Matić. Sezon rozpoczął się 8 sierpnia meczem o Superpuchar Europy, w którym to Manchester United uległ 1:2 Realowi Madryt. 24 sierpnia z klubem ponownie związał się Zlatan Ibrahimović, parafując roczną umowę.

Trofea międzynarodowe[edytuj]

FIFA Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na 27-10-2017)
Soccerball.svg
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
FIFA Club World Cup.svg
Klubowe MŚ
zdobywca 2 1999, 2008
finalista 1 1968
Coppacampioni.png
Liga Mistrzów
(Puchar Europy)
zdobywca 3 1968, 1999, 2008
finalista 2 2009, 2011
UEFA Cup (adjusted).png
Liga Europy
(Puchar UEFA)
zdobywca 1 2017
finalista 0
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca 1 1991
finalista 0
Supercup.png
Superpuchar UEFA
zdobywca 1 1991
finalista 3 1999, 2008, 2017
UEFA Intertoto Cup.svg
Puchar Intertoto
zdobywca 0
finalista 0
UEFA - Inter-Cities Fairs Cup.svg
Puchar Miast Targowych
zdobywca 0
finalista 0
półfinalista 1 1965

Trofea krajowe[edytuj]

Anglia Zdobyte trofea w rozgrywkach Anglii
(Stan na 26-02-2017)
Soccerball.svg
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
Premier league trophy icon.png
Mistrzostwo
I miejsce 20
(rekord)
1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013
II miejsce 15 1947, 1948, 1949, 1951, 1959, 1964, 1968, 1980, 1988, 1992, 1995, 1998, 2006, 2010, 2012
III miejsce 6 1976, 1982, 1983, 2002, 2004, 2005
FA Cup.png
Puchar
zdobywca 12 1909, 1948, 1963, 1977, 1983, 1985, 1990, 1994, 1996, 1999, 2004, 2016
finalista 7 1957, 1958, 1976, 1979, 1995, 2005, 2007
CommunityShield.png
Superpuchar
zdobywca 21
(rekord)
1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965*, 1967*, 1977*, 1983, 1990*, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011, 2013, 2016
finalista 9 1948, 1963, 1985, 1998, 1999, 2000, 2001, 2004, 2009
Carling.png
Puchar Ligi
zdobywca 5 1992, 2006, 2009, 2010, 2017
finalista 4 1983, 1991, 1994, 2003

II liga
I miejsce 2 1936, 1975
II miejsce 5 1892, 1897, 1906, 1925, 1938
III miejsce 3 1895, 1904, 1905

* Zwycięzca nie został rozstrzygnięty i puchar wręczono obydwu finalistom (wspólny puchar).

Inne trofea[edytuj]

  • BBC Sports Personality of the Year Team Award:
    • zdobywca (2x): 1968, 1999
  • Amsterdam Tournament:
    • zdobywca (1x): 2006
  • Międzynarodowy Puchar Mistrzów (ICC):
    • zdobywca (1x): 2014

Herb i barwy[edytuj]

Logotyp klubu wywodzi się z herbu rady Manchesteru, mimo że pozostał z niego tylko statek[56]. Diabeł pochodzi od przydomku zespołu – „Czerwone Diabły”; znajdował się on na programach meczowych i szalikach w latach 60., a na herbie pojawił się w 1970, chociaż na koszulkach do 1971 roku nie było znaku klubu[56].

Na zdjęciu zespołu Newton Heath z 1892 roku piłkarze nosili czerwono-białe koszulki i niebieskie spodenki[57]. W latach 1894–1896 koszulki były zielone i złote[57], a później zostały zastąpione przez białe, noszone wraz z niebieskimi spodenkami[57]. Po zmianie nazwy klubu w 1902, barwy zespołu również przearanżowano. Od tego czasu piłkarze nosili czerwone koszulki, białe spodenki i czarne getry[57]. Do 1922 w trykocie poczyniono tylko kilka zmian. Wówczas barwę koszulek zmieniono na białą, a wokół szyi dodano czerwony kształt w kształcie litery „V”. Podobny trykot użyto w finale Pucharu Anglii w 1909. Takie koszulki noszono przez następne pięć lat[57]. W 1934 piłkarze nosili koszulki w wiśniowo-białe pasy, ale w następnym sezonie powrócono do czerwonego stroju[57]. W latach 1959–1965 czarne getry zostały zmienione na białe, a przez następne sześć lat na czerwone. W 1971 roku postanowiono powrócić do czarnych. Piłkarze noszą obecnie jednolite czerwone koszulki, białe spodenki z czerwonymi pasami po bokach oraz czarne getry[58].

Podczas wyjazdowych spotkań piłkarze Manchesteru United nosili najczęściej białe koszulki, czarne spodenki i białe getry, ale były od tego wyjątki. W kampanii 1995/1996 piłkarze ubrani byli na zielono, ale po pięciu spotkaniach zmieniono barwy, ponieważ zawodnicy mieli trudności ze znajdowaniem się nawzajem na boisku[59]. W sezonie 1999/2000 koszulki były granatowe z małymi srebrnymi paskami[60]. Rok później, z okazji stulecia nazwy „Manchester United”, w sprzedaży był dwustronny biało-złoty wyjazdowy trykot, chociaż ten używany przez piłkarzy taki nie był[60]. W rozgrywkach 2011/2012 wyjazdowy trykot składał się z koszulek w czarno-niebieskie paski oraz czarnych spodenek i getrów[61].

Trzeci strój często był niebieski, tak jak w sezonie 2008/2009, kiedy to świętowano 40. rocznicę zdobycia pierwszego w historii klubu Pucharu Europy[62]. Wyjątkami były między innymi koszulki w niebiesko-białe paski noszone w sezonie 1995/1996, czarny trykot trzy lata później oraz białe koszulki z czarno-czerwonymi małymi paskami w latach 2003–2005[60].

Stadiony[edytuj]

Zespół Newton Heath początkowo rozgrywał swoje spotkania na North Road, który znajdował się blisko zajezdni kolejowej; jego pojemność wynosiła 12 tysięcy, ale władze uznały, że nie nadaje się na występy w The Football League[63]. W 1887 roku przeprowadzono kilka renowacji, a cztery lata później klub dzięki niewielkim oszczędnościom zakupił dwie trybuny, mogące pomieścić po tysiąc osób każda[64]. Nie ma danych co do liczby kibiców na wielu pierwszych meczach na Norh Road, ale największą frekwencję odnotowano 4 marca 1893 roku. Wówczas na ligowy mecz z Sunderlandem przyszło około 15 tysięcy kibiców[65]. Podobna liczba osób oglądała towarzyskie spotkanie z Gorton Villą 5 września 1889 roku[66].

W czerwcu 1893 roku właściciele North Road zmusili klub do opuszczenia obiektu, ponieważ uznali, że nie powinien on pobierać opłat za wstęp na mecze. Następnie Newton Heath przeniósł się na Bank Street[67]. Początkowo obiekt ten nie posiadał trybun, ale przed rozpoczęciem sezonu 1893/1894 wybudowano dwie – jedną wzdłuż boiska, a drugą za jedną z bramek[67]. Pierwszy ligowy mecz na nowym stadionie zespół rozegrał 1 września 1893 roku, kiedy to pokonał 3:2 Burnley. Alf Farman zdobył wszystkie trzy gole, a spotkanie oglądało 10 tysięcy osób. Na następne ligowe spotkanie z Nottingham Forest, które rozegrano trzy tygodnie później, były gotowe już pozostałe trybuny[67]. W październiku 1895 roku, tuż przed wizytą Manchesteru City, klub zakupił od zespołu rugby league Broughton Rangers trybunę mogącą pomieścić 2 tysiące kibiców. Jednak z powodu warunków atmosferycznych derbowe spotkanie obejrzało tylko 12 tysięcy osób[68].

W 1902 roku Bank Street został tymczasowo zamknięty przez sąd, ale kapitan zespołu Harry Stafford uzbierał wystarczająco pieniędzy, by zapłacić za następne wyjazdowe spotkanie z Bristol City i znaleźć tymczasowy stadion w Harpurhey na mecz rezerw z Padiham[69]. Następnie nowy prezes Newton Heath, J.H. Davies, zapłacił 500 funtów za postawienie nowej trybuny z miejsami siędzącymi, która może pomieścić tysiąc fanów[70]. W przeciągu czterech lat stadion obudowano kolejnymi trybunami i obiekt mógł pomieścić około 50 tysięcy widzów[70].

Widok na trybunę Stretford End

Po pierwszym tytule mistrza kraju w 1908 roku i zdobyciu Pucharu Anglii rok później Davies przyznał, że nie będzie można rozbudować Bank Street do stanu, jaki sobie wymarzył[70]; w lutym 1909 roku, sześć tygodni przed finałem Pucharu Anglii, klub przeniósł się na Old Traford, wcześniej zakupując ziemię za około 60 tysięcy funtów. Architekt Archibald Leitch otrzymał budżet w wysokości 30 tysięcy na konstrukcję obiektu; początkowe plany zakładały, że jego pojemność będzie wynosić 100 tysięcy, ale ograniczenia finansowe zmusiły do jej zmniejszenia – do liczby 77 tysięcy. Stadion wybudował Messrs Brameld and Smith of Manchester. Największą frekwencję odnotowano 25 marca 1939 roku, kiedy to półfinał Pucharu Anglii między Wolverhampton Wanderers a Grimsby Town obejrzało 76 962 widzów[71].

Większość stadionu została zburzona na skutek bombardowań podczas II wojny światowej. Po wojnie klub otrzymał rekompensatę w wysokości 22 278 funtów. Podczas odbudowy obiektu zespół rozgrywał mecze na Maine Road, który należał do Manchesteru City; United zobowiązali się płacić 5 tysięcy funtów rocznie oraz odprowadzać część zysków[72]. Na Old Trafford później zamontowano także dachy – pierwszy z nich pojawił się nad Stretford End, a kolejny na trybunach północnej i wschodniej. Dachy były wspierane przez filary, które przeszkadzały w oglądaniu meczów niektórym kibicom i ostatecznie zastąpiono je wspornikami. Stretford End był ostatnią trybuną, na której je zamontowano. Odbudowę dachu na tej części stadionu zakończono dopiero przed sezonem 1993/1994[24]. 25 marca 1957 roku po raz pierwszy zastosowano cztery pylony o wysokości 55 metrów, na których znajdowały się po 54 reflektory. Ich budowa kosztowała 40 tysięcy funtów. Zdemontowano je w 1987 roku i od tego czasu stadion oświetlany jest przez system znajdujący się na dachu każdej z trybun[73].

Z powodu wymagań Raportu Taylora w 1993 roku pojemność Old Trafford musiała zostać zmniejszona do około 44 tysięcy. Dwa lata później północna trybuna została zmieniona na trzypoziomową, dzięki czemu spotkania mogło oglądać o 11 tysięcy osób więcej. Po zakończeniu sezonu 1998/1999 rozbudowano także trybuny zachodnią i wschodnią, co zwiększyło pojemność Old Trafford do 67 tysięcy. Od lipca 2005 roku do maja następnego roku na północno-zachodnim i północno-wschodnim rogach stadionu zamontowano kolejne 8 tysięcy miejsc siedzących. Część z nich użyto 26 marca 2006 roku, kiedy to mecz z Birmingham City obejrzało 69 070 widzów, ustanawiając tym samym nowy rekord Premier League[74]. Został on wyśrubowany 31 marca 2007 roku. Wówczas na mecz z Blackburn Rovers przyszło 76 098 fanów. Jedynie 114 krzesełek, tj. 0,15% pojemności stadionu, było wolnych[75]. W 2009 roku z powodu reorganizacji miejsc siedzących pojemność stadionu zmalała do 75 957[76][77].

Obecny skład[edytuj]

Stan na 26 października 2017[78][79]
Nr Poz. Piłkarz
1 BR Hiszpania David de Gea
2 OB Szwecja Victor Lindelöf
3 OB Wybrzeże Kości Słoniowej Eric Bailly
4 OB Anglia Phil Jones
5 OB Argentyna Marcos Rojo
6 PO Francja Paul Pogba
8 PO Hiszpania Juan Mata
9 NA Belgia Romelu Lukaku
10 NA Szwecja Zlatan Ibrahimović
11 NA Francja Anthony Martial
12 OB Anglia Chris Smalling
14 PO Anglia Jesse Lingard
16 PO Anglia Michael Carrick Captain sports.svg
17 OB Holandia Daley Blind
18 PO Anglia Ashley Young
Nr Poz. Piłkarz
19 NA Anglia Marcus Rashford
20 BR Argentyna Sergio Romero
21 PO Hiszpania Ander Herrera
22 PO Armenia Henrich Mychitarian
23 OB Anglia Luke Shaw
25 OB Ekwador Antonio Valencia
27 PO Belgia Marouane Fellaini
29 NA Anglia James Wilson
31 PO Serbia Nemanja Matić
35 PO Anglia Demetri Mitchell
36 OB Włochy Matteo Darmian
38 OB Anglia Axel Tuanzebe
39 PO Anglia Scott McTominay
40 BR Portugalia Joel Castro Pereira
45 BR Irlandia Kieran O'Hara

Piłkarze na wypożyczeniu[edytuj]

Nr Poz. Piłkarz
15 PO Brazylia Andreas Pereira (w Valencii do 30 czerwca 2018)
24 PO Holandia Timothy Fosu-Mensah (w Crystal Palace do 30 czerwca 2018)
Nr Poz. Piłkarz
32 BR Anglia Sam Johnstone (w Aston Villi do 30 czerwca 2018)
43 OB Anglia Cameron Borthwick-Jackson (w Leeds United do 30 czerwca 2018)

Trenerzy[edytuj]

Lata[80] Imię i nazwisko Uwagi
1878–1892 Nieznany
1892–1900 Anglia A.H. Albut
1900–1903 Anglia James West
1903–1912 Anglia Ernest Mangnall
1912–1914 Anglia John Bentley
1914–1922 Anglia Jack Robson
1922–1926 Szkocja John Chapman Pierwszy trener spoza Anglii
1926–1927 Anglia Lal Hilditch
1927–1931 Anglia Herbert Bamlett
1931–1932 Anglia Walter Crickmer
1932–1937 Szkocja Scott Duncan
1937–1945 Anglia Walter Crickmer
1945–1969 Szkocja Matt Busby
1969–1970 Anglia Wilf McGuinness
1970–1971 Szkocja Matt Busby
1971–1972 Irlandia Frank O’Farrell Pierwszy trener spoza Wielkiej Brytanii
1972–1977 Szkocja Tommy Docherty
1977–1981 Anglia Dave Sexton
1981–1986 Anglia Ron Atkinson
1986–2013 Szkocja Alex Ferguson Najbardziej utytułowany trener w historii piłki nożnej[81]
2013–2014 Szkocja David Moyes
2014 Walia Ryan Giggs Menadżer tymczasowy, poprowadził drużynę w czterech ostatnich meczach sezonu
2014–2016 Holandia Louis van Gaal Pierwszy trener spoza Wysp Brytyjskich
2016– Portugalia José Mourinho

Kapitanowie[edytuj]

Lp. Imię i nazwisko[82] Okres urzędowania
1.
Nieznany
1878
1882
2.
E. Thomas
1882
1883
3.
Anglia Sam Black
1883
1887
4.
Walia Jack Powell[83]
1887
1891
5.
Szkocja Bob McFarlane
1891
1892
6.
Szkocja Joe Cassidy
1892
1893
7.
Nieznany
1893
1894
8.
Szkocja James McNaught
1894
1896
9.
Walia Caesar Jenkyns
1896
1897
10.
Anglia Harry Stafford
1897
1903
11.
Anglia John Willie Sutcliffe
1903
1904
12.
Szkocja Jack Peddie
1904
1905
13.
Anglia Charlie Roberts
1905
1913
14.
Anglia George Stacey
1913
1914
15.
Anglia George Hunter
1914
1915
16.
Irlandia Patrick O’Connell[84]
1915
1917
17.
Anglia George Anderson
1917
1918
18.
Anglia Jack Mew
1918
1919
19.
Anglia Lal Hilditch
1919
1922
20.
Anglia Frank Barson
1922
1928
21.
Anglia Jack Wilson
1928
1929
22.
Anglia Charlie Spencer
1929
1930
23.
Anglia Jack Silcock
1930
1931
24.
Szkocja George McLachlan
1931
1932
25.
Anglia Louis Page
1932
1932
26.
Anglia Jack Silcock
1932
1934
27.
Szkocja Bill McKay
1934
1935
Lp. Imię i nazwisko Okres urzędowania
28.
Szkocja James Brown
1935
1937
29.
Anglia George Roughton
1937
1939
30.
Szkocja Bill McKay
1939
1940
31.
Brak[85]
1940
1944
32.
Anglia George Roughton
1944
1945
33.
Irlandia Johnny Carey
1945
1953
34.
Anglia Stan Pearson
1953
1953
35.
Anglia Allenby Chilton
1953
1955
36.
Anglia Roger Byrne
1955
1958
37.
Anglia Bill Foulkes
1958
1959
38.
Anglia Dennis Viollet
1959
1960
39.
Anglia Maurice Setters
1960
1962
40.
Irlandia Noel Cantwell[86]
1962
1967
41.
Szkocja Denis Law[87]
1964
1968
42.
Anglia Bobby Charlton
1968
1973
43.
Szkocja George Graham
1973
1974
44.
Szkocja Willie Morgan
1974
1975
45.
Szkocja Martin Buchan
1975
1982
46.
Anglia Ray Wilkins
1982
1982
47.
Anglia Bryan Robson[88]
1982
1994
48.
Anglia Steve Bruce[89]
1992
1996
49.
Francja Éric Cantona[90]
1996
1997
50.
Irlandia Roy Keane
1997
2005
51.
Anglia Gary Neville
2005
2011
52.
Serbia Nemanja Vidić
2011
2014
53.
Anglia Wayne Rooney
2014
2017
54.
Anglia Michael Carrick
2017
urzęduje

Rekordy[edytuj]

Najwyższe zwycięstwo u siebie
Mecz Wynik Data
 United – RSC Anderlecht 10:0 26.09.1956
 Newton Heath – Wolverhampton 10:1 15.10.1892
 United – Ipswich Town 9:0 4.03.1995
 United – Arsenal 8:2 28.08.2011
 United – AS Roma 7:1 10.04.2007
 United – Blackburn Rovers 7:1 27.11.2010
Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe
 Nottingham Forest F.C. – United 1:8 6.02.1999
 Northampton Town – United 2:8 7.02.1970
Najwyższa porażka u siebie
 United – Blackburn Rovers 0:7 21.10.1926
 United – Manchester City 1:6 23.01.1926
 United – Manchester City 1:6 23.10.2011
Najwyższa porażka na wyjeździe:
 Blackburn Rovers – United 7:0 26.12.1931
 Grimsby Town – Newton Heath 7:0 26.12.1890
 Newcastle United – United 7:1 10.09.1927
Najwięcej występów
Zawodnik Liczba Lata
 Ryan Giggs 963 1991 – 2014
 Bobby Charlton 758 1956 – 1973
 Paul Scholes 718 1994 – 2013
 Bill Foulkes 688 1952 – 1969
 Gary Neville 602 1992 – 2011
 Wayne Rooney 558 2004 – 2017
 Alex Stepney 539 1966 – 1978
 Tony Dunne 535 1960 – 1973
 Denis Irwin 529 1990 – 2002
 Joe Spence 510 1919 – 1933
 Arthur Albiston 485 1974 – 1988
Najwięcej występów w lidze
Zawodnik Liczba Lata
 Ryan Giggs 672 1991 – 2014
 Bobby Charlton 606 1956 – 1973
 Bill Foulkes 566 1952 – 1969
 Paul Scholes 499 1994 – 2013
 Joe Spence 481 1919 – 1933
 Alex Stepney 433 1966 – 1978
 John Silcock 423 1919 – 1934
 Tony Dunne 414 1960 – 1973
 Gary Neville 400 1992 – 2011
 Wayne Rooney 393 2004 – 2017
 Jack Rowley 380 1937 – 1955
Najwięcej występów
w europejskich pucharach
Zawodnik Liczba Lata
 Ryan Giggs 157 1991 – 2014
 Paul Scholes 134 1994 – 2013
 Gary Neville 117 1992 – 2011
 Wayne Rooney 98 2004 – 2017
 Rio Ferdinand 91 2002 – 2014
 Michael Carrick 86 2006 – ?
 David Beckham 83 1994 – 2003
 Roy Keane 82 1993 – 2005
 Ole Gunnar Solskjær 81 1996 – 2007
 John O’Shea 76 1998 – 2011
 Denis Irwin 75 1991 – 2002
Najwięcej bramek
Zawodnik Liczba Lata
 Wayne Rooney 253 2004 – 2017
 Bobby Charlton 249 1956 – 1973
 Denis Law 237 1962 – 1973
Jack Rowley 211 1937 – 1955
 George Best 179 1963 – 1974
 Dennis Viollet 179 1949 – 1962
 Joe Spence 168 1919 – 1933
 Ryan Giggs 168 1991 – 2014
 Mark Hughes 163 1983 – 1995
 Paul Scholes 155 1994 – 2013
 Ruud van Nistelrooy 150 2001 – 2006

Stan na 9 lipca 2017

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. England – List of Foundation Dates.
  2. Man Utd najbardziej wartościowym klubem piłkarskim na świecie (pol.). manutd.pl, 2017-06-07. [dostęp 2017-07-09].
  3. The World’s 50 Most Valuable Sports Teams 2014 (ang.). forbes.com, 2014-07-16. [dostęp 2014-08-19].
  4. a b Barnes et al. (2001), s. 8.
  5. Tyrrell & Meek (1996), s. 99.
  6. Measuring Worth – UK Earnings and Prices (ang.). Measuring Worth. [dostęp 2010-08-16].
  7. Barnes et al. (2001), s. 9.
  8. James (2008), s. 92.
  9. Źródła podają różne daty spotkania i zmiany nazwy. Oficjalne źródła klubowe sądzą, że stało się to 26 kwietnia, ale wydanie Manchester Evening Chronicle z 25 kwietnia sugueruje, że nastąpiło ono 24 kwietnia.
  10. Barnes et al. (2001), s. 118.
  11. Barnes et al. (2001), s. 11.
  12. Barnes et al. (2001), s. 12.
  13. Barnes et al. (2001), s. 13.
  14. Barnes et al. (2001), s. 10.
  15. Murphy (2006), s. 71.
  16. Brian Glanville: The great Chelsea surrender (ang.). The Times, 2005-04-27. [dostęp 2010-08-22].
  17. Barnes et al. (2001), s. 14–15.
  18. 1958: United players killed in air disaster (ang.). BBC News, 1958-02-06. [dostęp 2010-08-22].
  19. Barnes et al. (2001), s. 16–17.
  20. White, Jim (2008), s. 136.
  21. Barnes et al. (2001), s. 17.
  22. a b Barnes et al. (2001), s. 18–19.
  23. Rob Moore, Karel Stokkermans: European Footballer of the Year („Ballon d’Or”) (ang.). RSSSF, 2009-12-11. [dostęp 2010-08-23].
  24. a b c Barnes et al. (2001), s. 19.
  25. Barnes et al. (2001), s. 110.
  26. Murphy (2006), s. 134.
  27. 1977: Manchester United sack manager (ang.). BBC News, 1977-07-04. [dostęp 2010-08-23].
  28. Barnes et al. (2001), s. 20.
  29. a b c Barnes et al. (2001), s. 20–21.
  30. Barnes et al. (2001), s. 21.
  31. Barnes et al. (2001), s. 148.
  32. Barnes et al. (2001), s. 148–149.
  33. Arise Sir Alex? (ang.). BBC News, 1995-05-27. [dostęp 2010-08-27].
  34. Chris Bevan: How Robins saved Ferguson’s job (ang.). BBC Sport, 2006-11-04. [dostęp 2010-08-27].
  35. Ryan Giggs wins 2009 BBC Sports Personality award (ang.). BBC Sport, 2009-12-13. [dostęp 2010-08-27].
  36. United crowned kings of Europe (ang.). BBC Sport, 1999-05-26. [dostęp 2010-08-27].
  37. Sport’s greatest ever comebacks (ang.). Daily Mail, 2005-05-26. [dostęp 2010-08-27].
  38. Loris Magnani, Karel Stokkermans: Intercontinental Club Cup (ang.). RSSSF, 2005-04-30. [dostęp 2012-07-22].
  39. Rob Hughes: Ferguson and Magnier: a truce in the internal warfare at United (ang.). W: International Herald Tribune [on-line]. 2004-03-08. [dostęp 2012-07-22].
  40. Man Utd win FA Cup (ang.). BBC Sport, 2004-05-22. [dostęp 2012-07-22].
  41. Peter Shuttleworth: Spot-on Giggs overtakes Charlton (ang.). BBC Sport, 2008-05-21. [dostęp 2012-07-22].
  42. Phil McNulty: Man Utd 0–0 Tottenham (aet) (ang.). BBC Sport, 2009-03-01. [dostęp 2012-07-22].
  43. Phil McNulty: Man Utd 0–0 Arsenal (ang.). BBC Sport, 2009-05-16. [dostęp 2012-07-22].
  44. Mark Odgen: Cristiano Ronaldo transfer: World-record deal shows football is booming, says Sepp Blatter (ang.). W: The Daily Telegraph [on-line]. 2009-06-12. [dostęp 2012-07-22].
  45. Rooney the hero as United overcome Villa (ang.). ESPNsoccernet, 2010-02-28. [dostęp 2012-07-22].
  46. Simon Stone: Manchester United clinch record 19th english title (ang.). W: The Independent [on-line]. Independent Print, 2011-05-14. [dostęp 2012-07-22].
  47. Phil McNulty: Barcelona 3 – 1 Man Utd (ang.). BBC Sport, 2011-05-28. [dostęp 2012-07-22].
  48. Sir Alex retires (ang.). www.manutd.com, 8 maja 2013. [dostęp 2013-05-08].
  49. Sir Alex Ferguson po sezonie odejdzie z Manchesteru United. Obejmie funkcje Dyrektora i Absadora Manchester United.. eurosport.onet.pl, 8 maja 2013. [dostęp 2013-05-08].
  50. Welocme to our new manager David Moyes (ang.). manutd.com. [dostęp 10 maja 2013].
  51. Juan Mata signs for United (ang.). manutd.com. [dostęp 7 lutego 2014].
  52. Man Utd 2-0 Cardiff City (ang.). bbc.com. [dostęp 7 lutego 2014].
  53. Ander Herrera: Man Utd confirm deal for Athletic Bilbao midfielder (ang.). bbc.com. [dostęp 27 czerwca 2014].
  54. LA Galaxy 0, Manchester United 7 – International Friendly (ang.). mlssoccer.com. [dostęp 27 lipca 2014].
  55. Manchester United sign di Maria.
  56. a b Barnes et al. (2001), s. 49.
  57. a b c d e f Barnes et al. (2001), s. 48.
  58. Manchester United (ang.). Historical Football Kits. [dostęp 2012-07-22].
  59. 13.04.96 Manchester United’s grey day at The Dell (ang.). Independent, 2006-04-15. [dostęp 2012-07-22].
  60. a b c Devlin (2005), s. 154–159.
  61. Reds unveil new away kit (ang.). ManUtd.com (Manchester United), 2011-07-15. [dostęp 2012-07-22].
  62. New blue kit for 08/09 (ang.). ManUtd.com (Manchester United), 2008-08-28. [dostęp 2012-07-22].
  63. White, Jim (2008) s. 21.
  64. James (2008), s. 392.
  65. Shury & Landamore (2005), s. 54.
  66. Shury & Landamore (2005), s. 51.
  67. a b c Shury & Landamore (2005), s. 21–22.
  68. Shury & Landamore (2005), s. 24.
  69. Shury & Landamore (2005), s. 33–34.
  70. a b c Inglis (1996), s. 234.
  71. Rollin and Rollin, s. 254–255.
  72. White, John (2007), s. 11.
  73. Barnes et al. (2001), s. 44–45.
  74. Man Utd 3-0 Birmingham (ang.). BBC Sport, 2006-03-26. [dostęp 2012-07-28].
  75. Nick Coppack: Report: United 4 Blackburn 1 (ang.). ManUtd.com (Manchester United), 2007-03-31. [dostęp 2012-07-28].
  76. Morgan (2010), s. 44–48.
  77. Steve Bartram: OT100 #9: Record gate (ang.). ManUtd.com (Manchester United), 2009-11-19. [dostęp 2012-07-28].
  78. First Team (ang.). ManUtd.com. [dostęp 2010-08-05].
  79. Manchester United FC (ang.). www.uefa.com. [dostęp 2017-09-04].
  80. Barnes et al. (2001), s. 54–57.
  81. Managers: Sir Alex Ferguson (ang.). ManUtd.com (Manchester United). [dostęp 2012-07-28].
  82. Newton Heath & Manchester United Club Captains [2015-05-15] (ang.).
  83. Pierwszy kapitan spoza Anglii.
  84. Pierwszy kapitan spoza Wielkiej Brytanii.
  85. Rozgrywki nie były prowadzone z powodu II wojny światowej.
  86. W latach 1964–1967 był kapitanem wspólnie z Denisem Lawem.
  87. W latach 1964–1967 był kapitanem wspólnie z Noelem Cantwellem.
  88. Najwięcej lat w roli kapitana w historii Manchesteru United, w latach 1992–1994 był kapitanem wspólnie ze Steve’em Bruce’em.
  89. W latach 1992–1994 był kapitanem wspólnie z Bryanem Robsonem.
  90. Pierwszy kapitan spoza Wysp Brytyjskich.

Bibliografia[edytuj]

  • Justyn Barnes, Adam Bostock, Cliff Butler: The Official Manchester United Illustrated Encyclopedia. Wyd. trzecie. London: Manchester United Books, 2001. ISBN 0-233-99964-7.
  • Tom Tyrrell, David Meek: The Hamlyn Illustrated History of Manchester United 1878–1996. Wyd. piąte. London: Hamlyn, 1996. ISBN 0-600-59074-7.
  • Gary James: Manchester: A Football History. Halifax: James Ward, 2008. ISBN 978-0-9558127-0-5.
  • Alex Murphy: The Official Illustrated History of Manchester United. London: Orion Books, 2006. ISBN 0-75287-603-1.
  • Jim White: Manchester United: The Biography. London: Sphere, 2008. ISBN 978-1-84744-088-4.
  • John Devlin: True Colours: Football Kits from 1980 to the Present Day. London: A & C Black, 2005. ISBN 0-7136-7389-3.

Linki zewnętrzne[edytuj]