Lista kobiet szefów państw i rządów
Lista kobiet szefów państw i rządów – obejmuje zestawienie kobiet pełniących funkcję szefa państwa w republikańskim systemie ustrojowym, zestawienie wszystkich kobiet pełniących funkcję szefa rządu oraz listę obecnych monarchiń i wszystkich kobiet pełniących funkcję gubernatora generalnego.
Historia sprawowania władzy przez kobiety sięga swymi korzeniami okresu starożytności. W I połowie XX wieku, wraz upowszechnianiem się republikańskiego ustroju politycznego, kobiety po raz pierwszy zasiadły w fotelu prezydenckim i przewodniczyły pracom gabinetu. Pod koniec I wojny światowej pierwsza kobieta objęła urząd szefa rządu, natomiast w czasie II wojny światowej kobieta po raz pierwszy stanęła na czele państwa. Najwyższe urzędy państwowe najwcześniej zajęły kobiety z państw socjalistycznych.
Obecnie[1] funkcję szefa państwa lub rządu sprawuje 18 kobiet na sześciu kontynentach (wszystkie zamieszkane). W 1997 powstała organizacja Council of Women World Leaders, skupiająca urzędujące oraz byłe szefowe państw i rządów.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Geneza [edytuj]
Rola kobiet w rządzeniu państwem zmieniała się na przestrzeni wieków. Choć stanowiły zdecydowaną mniejszość w polityce, niemniej jednak zaznaczyły w niej swoją obecność już od czasów starożytnych. Pierwszymi kobietami – władcami były egipskie królowe, rządzące starożytnym Egiptem od ok. 3000 roku p.n.e. Pierwszą władczynią znaną z imienia była Kubaba, rządząca mezopotamskim miastem-państwem Ur około 2500 roku p.n.e[2]. Niemal w każdej epoce historycznej można znaleźć przykłady kobiet stojących na czele państw[3]. Do tych najbardziej znanych, stanowiących symbole kobiecych rządów, można zaliczyć: Kleopatrę, Elżbietę I, Marię Teresę, Katarzynę II, Wiktorię, a w Polsce: królową Jadwigę oraz Annę Jagiellonkę.
Wraz z rozpowszechnianiem się republikańskiego ustroju politycznego w XIX i XX wieku, zmianie uległa cała koncepcja sprawowania władzy. Udział w polityce i sprawowaniu władzy od początku opierał się na istnieniu wielu cenzusów. Obok cenzusu wieku czy majątku, istniał również cenzus płci. Udział kobiet w polityce od początku był mocno ograniczony. Stopniowy wzrost aktywności kobiet w tej dziedzinie następował wraz z upowszechnianiem się prawa wyborczego dla kobiet oraz rozwojem ruchu emancypacji kobiet, którego symbolem stały się sufrażystki.
XX wiek [edytuj]
Po raz pierwszy kobiety zagościły na scenie politycznej nowożytnych państw dopiero pod koniec i tuż po zakończeniu I wojnie światowej. Pierwszymi gabinetami, w szeregach których znalazły się kobiety, były rewolucyjne rządy USRR (1917), Rosji (1917), Węgier (1918) oraz tymczasowy rząd Irlandii (1919)[4]. Pierwszą kobietą, ministrem w gabinecie wybranym na drodze demokratycznych wyborów, była duńska minister edukacji, Nina Bang[2].
Pierwszą kobietą, stojącą na czele rządu została Jewhenija Bosz. Od grudnia 1917 do marca 1918 pełniła ona funkcję sekretarza ludowego do spraw wewnętrznych i choć oficjalnie nie została mianowana szefem rządu USRR, to de facto i wedle dokumentów rządowych pełniła tę funkcję[5]. Pierwszą wybraną premier była Sirimavo Bandaranaike, od lipca 1960 premier Sri Lanki. W 1999 Szwecja została pierwszym państwem, w gabinecie którego większość stanowiły kobiety (11 kobiet i 9 mężczyzn)[2].
W latach 40. XX wieku kobiety po raz pierwszy objęły funkcję szefów państw. Najwcześniej po stanowisko głowy państwa (de facto lub de iure), sięgnęły kobiety w państwach socjalistycznych. Pierwszą z nich była Chertek Ancimaa-Toka. W latach 1940-1944 zajmowała stanowisko przewodniczącej Małego Churału (parlamentu) Tuwińskiej Republiki Ludowej, a w związku z tym również stanowisko szefa państwa[6]. Następnie, w latach 1953-1954 Sühbaataryn Yanjmaa pełniła funkcję tymczasowego prezydenta Mongolii[7], a Song Qingling od 1968 do 1972 była jednym z dwóch tymczasowych przewodniczących Chińskiej Republiki Ludowej[8]. W lipcu 1970 Isabel Perón jako wiceprezydent Argentyny, po śmierci swego męża Juan Peróna, objęła urząd prezydenta, zostając pierwszą – nie tymczasową prezydent[9]. W sierpniu 1980 Vigdís Finnbogadóttir została pierwszą prezydent, wybraną w wyborach powszechnych[10].
Czasy obecne [edytuj]
Aktualnie[1] funkcję szefa państwa lub rządu sprawuje 18 kobiet. Wśród nich są 3 monarchinie: królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II (od 6 lutego 1952), królowa Danii Małgorzata II (od 14 stycznia 1972) oraz królowa Holandii Beatrix (od 30 kwietnia 1980). Królowa brytyjska pełni funkcję głowy państwa również w 16 państwach Wspólnoty Narodów, zwanych Commonwealth realm, w których jest reprezentowana przez gubernatora generalnego. Obecnie funkcję gubernatora generalnego pełnią 3 kobiety: Pearlette Louisy w Saint Lucia (od 1997), Louise Lake-Tack w Antigui i Barbudzie (od 2007) oraz Quentin Bryce w Australii (od 2008)[2].
Stanowisko prezydenta zajmuje obecnie[1] 7 kobiet: Ellen Johnson-Sirleaf w Liberii (od 2006), Cristina Fernández de Kirchner w Argentynie (od 2007), Dalia Grybauskaitė na Litwie (od 2009), Laura Chinchilla w Kostaryce (od 2010), Dilma Rousseff (od 2011), Atifete Jahjaga w Kosowie (od 2011) oraz Joyce Banda w Malawi (od 2012). Dodatkowo 3 kobiety wchodzą w skład Szwajcarskiej Rady Federalnej, która funkcjonuje jako kolegialna głowa państwa. Są to mianowicie: Doris Leuthard (od 2006), Eveline Widmer-Schlumpf (od 2008) oraz Simonetta Sommaruga (od 2010).
Na stanowisku szefa rządu zasiada współcześnie[1] także 8 kobiet: Angela Merkel w Niemczech (od 2005), Sheikh Hasina Wajed w Bangladeszu (od 2009), Jóhanna Sigurðardóttir w Islandii (od 2009), Kamla Persad-Bissessar na Trynidadzie i Tobago (od 2010), Julia Gillard w Australii (od 2010), Yingluck Shinawatra w Tajlandii (od 2011), Helle Thorning-Schmidt w Danii (od 2011) oraz Portia Simpson-Miller na Jamajce (od 2012)[2][11]. Jóhanna Sigurðardóttir została pierwszą osobą otwarcie homoseksualną, która zasiada na stanowisku szefa rządu[12]. Australia jest obecnie[1] państwem, w którym najwyższe stanowiska państwowe zajmują wyłącznie kobiety (królowa, gubernator generalna i premier).
Council of Women World Leaders [edytuj]
W 1997 szefowe państw i rządów powołały do życia organizację Council of Women World Leaders (Rada Kobiet Przywódczyń Świata), zrzeszającą urzędujące oraz byłe szefowe państw i rządów. Misją organizacji jest mobilizacja światowych decydentek w celu podejmowania wspólnych działań w sprawach szczególnie ważnych dla kobiet[13]. W skład Rady wchodzi obecnie[1] 36 osób, a stanowisko przewodniczącej od 2000 zajmuje prezydent Finlandii Tarja Halonen[14].
Częściami Rady są Inicjatywy Ministerialne, które tworzą obecne oraz byłe kobiety – członkinie rządów. Celem Inicjatyw Ministerialnych, zapoczątkowanych w 1998, jest promocja wymiany myśli i doświadczeń na temat spraw globalnych na poziomie ministerialnym, określenie i odpowiedź na wyzwania jakie stoją przed kobietami ministrami oraz generalnie upowszechnianie pozytywnego wizerunku kobiety ministra[13]. W ramach istniejących czterech Inicjatyw Ministerialnych: ds. środowiska, ds. zdrowia, ds. kultury oraz ds. edukacji, organizowane są spotkania odpowiednich ministrów[15].
Kobiety – szefowie państw i rządów wg kontynentów [edytuj]
- Poniższa tabela przedstawia pierwsze kobiety szefów państw i rzadów, pełniące urząd na każdym z sześciu kontynentów.
| Kontynent | Pierwsza prezydent | Pierwsza wybrana prezydent¹ | Pierwsza premier |
|---|---|---|---|
| Europa | 1980 |
1980 |
1917 1979 |
| Azja | 1940 |
1986 |
1960 |
| Ameryka Południowa | 1974 |
1999 |
2003 |
| Ameryka Północna | 1990 |
1990 |
1980 |
| Afryka | 1984 |
2006 |
1975 |
| Australia i Oceania | brak | brak | 1997 |
¹ Pierwsza kobieta prezydent, wybrana w wyborach powszechnych
² Jewhenija Bosz nie została oficjalnie mianowana szefem rządu, lecz de facto pełniła tę funkcję
Opracowano na postawie: CHRONOLOGICAL LIST OF FEMALE PRESIDENTS, Guide for Women Leaders oraz WOMAN PRIME MINISTERS, Guide for Women Leaders.
Obecne monarchinie i lista kobiet gubernatorów generalnych [edytuj]
- Obecnie funkcję szefa państwa pełnią dwie monarchinie.
| Osoba | Zdjęcie | Pańswto | Urząd | Początek panowania | Dynastia | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Elżbieta II | Królowa | 6 lutego 1952 | Windsor | [16] | ||
| Małgorzata II | Królowa | 14 stycznia 1972 | Glücksburg | [17] |
- W 16 państwach Wspólnoty Narodów, zwanych Królestwami Commonwealthu, Elżbieta II pełni funkcję nominalnej głowy państwa. Jest ona reprezentowana przez gubernatora generalnego. Lista kobiet pełniących funkcję gubernatora generalnego (obecnie pełniące urząd na niebiesko).
Lista kobiet – szefów państw [edytuj]
- Lista kobiet pełniących funkcję szefa państwa w republikańskim systemie rządów (obecnie pełniące urząd na niebiesko).
Lista kobiet – szefów rządów [edytuj]
- Lista kobiet, pełniących funkcję szefa rządu (obecnie pełniące urząd na niebiesko).
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Stan na 03.09.2012
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 WORLDWIDE GUIDE TO WOMEN IN LEADERSHIP, Guide for Women Leaders.
- ↑ FEMALE RULERS AND WOMEN IN OTHER POSITIONS OF POLITICAL AUTHORITY, Guide for Women Leaders.
- ↑ FIRST FEMALE MINISTERS, Guide for Women Leaders.
- ↑ Biografia na stronie rządu Ukrainy.
- ↑ "Khertek Anchimaa-Toka: the world's first female head of state", Times Online, 2 grudnia 2008.
- ↑ Biografia, Kobiety w polityce.
- ↑ Biografia, Kobiety w polityce.
- ↑ "1974: First female president for Argentina", BBC News.
- ↑ Biografia, Guide for Women Leaders.
- ↑ FEMALE HEADS OF STATE AND GOVERNMENT CURRENTLY IN OFFICE, Guide for Women Leaders.
- ↑ Anna Przybyll: Lesbijka pokieruje Islandią (pol.). polskathetimes.pl, 2009-01-30. [dostęp 2009-05-16].
- ↑ 13,0 13,1 About the Council and Its Mission, Coucil of Women World Leaders.
- ↑ Council Members, Council of Women World Leaders.
- ↑ Ministerial Overview, Council of Women World Leaders.
- ↑ Her Majesty The Queen (ang.). The official website of The British Monarchy. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ H.M. Dronningen (niderl.). Kongehuset. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Worldwide Guide to Women in Leadership. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ WOMEN IN POWER 1970-2000 (ang.). Guide for Women Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ The Right Honourable Jeanne Mathilde Sauvé (ang.). Governor General of Canada. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. National-Louis University. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Dame Ruth Nita Barrow, Ex-Barbados Governor General, 79 (ang.). The New York Times. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Dame Nita Barrow (ang.). National-Louis University. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ The Hon Dame Catherine Anne Tizard, GCMG, GCVO, DBE, QSO (ang.). Governor-General of New Zealand. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. saintlucia.gov.lc. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ CV OF CALLIOPA PEARLETTE LOUISY, GCSL (ang.). Government House of Saint Lucia. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ The Right Honourable Adrienne Clarkson (ang.). Governor General of Canada. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. United Nations Assistance to Khmer Rouge Trials. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ The Hon Dame Silvia Cartwright, PCNZM, DBE, QSO (ang.). Governor-General of New Zealand. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. The Commonwealth of The Bahamas. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ HER EXCELLENCY DAME IVY DUMONT, DCMG (ang.). The Government of the Bahamas. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Worldwide Guide to Women in Leadership. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Monica Jessie Dacon (ang.). The Official Website of of the Government of Saint Vincent and Grenadines. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Her Excellency the Right Honourable Michaëlle Jean, C.C., C.M.M., C.O.M., C.D., Governor General and Commander-in-Chief of Canada (ang.). Governor General of Canada. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. anguillalife.com. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Meet the Presidents and Governors General of Dominica, Trynidad & Tobago, Antigua & Barbuda and Belize (ang.). Angilla Life.com. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Their Excellencies Ms Quentin Bryce AC and Mr Michael Bryce AM AE (ang.). Governor-General of Australia. [dostęp 2010-06-24].
- ↑ Justice Sandra Mason acting GG (ang.). nationnews.com, 30 maja 2012. [dostęp 2012-09-02].
- ↑ Zdjęcie. smolec.pl – Kobiety w polityce. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Khertek Anchimaa-Toka: the world's first female head of state (ang.). Times Online. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Chertek Amyrbitowna Ancimaa-Toka (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Leaders of Mongolia (ang.). Political Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Jandżima Nemendijn Suchbaataryn (1894-1962) (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Soong Ching Ling and China Soong Ching Ling Foundation (ang.). China Soong Ching Ling Foundation. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Song Qingling (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ 1974: First female president for Argentina (ang.). BBC News. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. info-regenten.de. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Lydia Gueiler Tejada (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Vigdís Finnbogadóttir (ang.). The President of Iceland. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Worldwide Guide to Women in Leadership. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ 51,0 51,1 51,2 51,3 51,4 51,5 51,6 51,7 The Most Serene Republic of San Marino/Serenissima Repubblica di San Marino (ang.). Guide for Women Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Maria Lea Pedini Angelini (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ MISS AGATHA BARBARA: PRESIDENT OF MALTA (1982 – 1987) (ang.). Departament of Information – Malta. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Guide for Women Leaders. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Gloriana Rancocchini (1957-) (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. africaresource.com. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Women In Power 1940-1979 (ang.). Guide for Women Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Elisabeth Kopp (ang.). Website of the Swiss Federal Council. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Corazon C. Aquino (ang.). Office of the President. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. haiticulture.ch. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Profli d'Ertha Pascal-Trouillot (fr.). Haiti-Reference. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Dr. Sabine Bergmann-Pohl (niem.). Deutscher Bundestag. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Violetta Chamorro (hiszp.). Biografias y Vidas. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Małgorzata Tryc-Ostrowska: Nikaragua: koniec epoki sandinistów (pol.). Rzeczpospolita. [dostęp 20 maja 2009].
- ↑ Mary Robinson (ang.). The Offical Website of The President of Ireland. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Guide for Women Leaders. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Edda Ceccoli (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Ruth Dreifuss (ang.). The official website of the Swiss Federal Council. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Guide for Women Leaders. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Patricia Busignani (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ 71,0 71,1 71,2 Zdjęcie. allAfrica.com. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ FEMALE PRESIDENTS (ang.). Guide for Women Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Burundi. Historia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Chandrika Bandaranaike KUMARATUNGA Executive President of Sri Lanka [1994 – 2005] (ang.). President Chandrika Bandaranaike Kumaratunga. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ 75,0 75,1 75,2 Stanisław Grzymski: Wybory w huku bomb (ang.). Rzeczpospolita. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. World People's Blog. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Her Excellency Ruth Sando Perry (ang.). African Presidential Archives and Research Center at Boston University. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Rosalía Arteaga Serrano (ang.). [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Rosalia Arteaga Serrano de Fernández de Córdova (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Mary McAleese (ang.). The official website of the President of Ireland. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Profile of Janet Jagan, O.E. – First Woman President of Guyana (ang.). Cheddi Jagan Research Centre. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Ruth Metzler-Arnold. The official website of the Swiss Federal Council. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. planetrulers.com. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Rosa Zafferani (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biography of the President of the Republic of Latvia Dr. Vaira Vike-Freiberga (ang.). Chancery of the President of Latvia. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Mireya Moscoso de Arias (hiszp.). Fundacio CIDOB. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Halonen, Tarja Kaarina (ang.). The President of the Republic of Finland. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. info-regenten.de. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Partito Progressista Democratico Sammarinese (pol.). Partito Progressista Democratico Sammarinese. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ >Maria Domenica Michelotti (wł.). [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biography (ang.). Official Website of the President Gloria Macapagal-Arroyo. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Profile: Megawati Sukarnoputri (ang.). BBC News. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zwycięstwo w pierwszych od 44 lat demokratycznych wyborach parlamentarnych w Indonezji (pol.). Wprost. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. novine.ca. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Nataša Mićić (serb.). Liberalno Demokratska Partija. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Micheline Calmy-Rey (ang.). The official website of the Swiss Federal Council. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Repubblica di San Marino – Segretaria di Stato per gli Affari Interni. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Valeria Ciavatta (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ 99,0 99,1 Wybory parlamentarne w San Marino (pol.). Lewica.pl. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biography of Nino Burjanadze (ang.). Parliament of Georgia. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Guide for Women Leaders. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Fausta Morganti (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Profile:Liberia's 'Iron Lady' (ang.). BBC News. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Coraz więcej prezydentek (pol.). gazeta.pl. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biography – Michelle Bachelet Jeria (ang.). ChileanGovernment. [dostęp 2010-03-11].
- ↑ Billionaire Pinera takes power in quake-hit Chile (ang.). Reuters, 11 marca 2010. [dostęp 2010-03-11].
- ↑ Doris Leuthard (ang.). The official website of the Swiis Federal Council. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Dalia Itzik, MK (ang.). Israel Ministry of Foreign Affairs. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Smt. Pratibha Devisingh Patil (ang.). The official website of the President of India. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biografia Cristina Fernandez (hiszp.). Presidencia De La Nacion Argentina. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Federal Councillor Eveline Widmer-Schlumpf (ang.). The official website of the Swiss Federal Council. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. alleanzapopolare.net. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Assunta Meloni (pol.). Kobiety w polityce. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. senatgabon.net. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Gabon appoints interim president (ang.). BBC News, 9 czerwca 2009. [dostęp 9 czerwca 2009].
- ↑ Bongo is sworn in following disputed presidential vote (ang.). France24, 16 października 2009. [dostęp 2009-10-16].
- ↑ Litwa. Dalia Grybauskaite – prezydent (pol.). wyborcza.pl, 12 lipca 2009. [dostęp 12 lipca 2009].
- ↑ Profile: Roza Otunbayeva (ang.). BBC News, 8 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-09].
- ↑ Laura Chinchilla voted first female president of Costa Rica (ang.). TimesOnline, 8 lutego 2010. [dostęp 2010-02-08].
- ↑ Federal Councillor Simonetta Sommaruga Head of the Federal Department of Justice and Police (ang.). ejpd.admin.ch. [dostęp 2010-11-03].
- ↑ Profile: Brazil's president-elect Dilma Rousseff (ang.). BBC News, 31 października 2010. [dostęp 2010-11-03].
- ↑ 122,0 122,1 122,2 Eletti i prossimi Capitani Reggenti di San Marino (wł.). sanmarinoworld.sm, 17 marca 2011. [dostęp 2011-03-29].
- ↑ Kosovo swears in top woman cop as president (ang.). France24, 7 kwietnia 2011. [dostęp 2011-04-15].
- ↑ Zdjęcie. info-regenten.de. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ BOSCH Evheniya Bohdanivna (ang.). Web-Portal of Ukrainian Government. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Sirimavo Bandaranaike: First woman premier (ang.). BBC News. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Indira Gandhi Biography (ang.). Indira Gandhi page. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Prime Minister Golada Meir (ang.). Prime Minister's Office. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. info-regenten.de. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Women Prime Ministers (ang.). Women World Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Who is Margaret Thatcher & what did she do? (ang.). Margaret Thatcher Foundation. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Universidade de Aveiro. sinbad.ua.pt. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Biografia Maria de Lurdes Ruivo da Silva Matos Pintasilgo (hiszp.). Centro de Documentação e de Publicações. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Dame Eugenia Charles (ang.). Guardian.co.uk. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biography of Dr Gro Harlem Brundtland (ang.). un.org. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Prime Ministers of Yugoslavia. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Prime Ministers (ang.). Arhiv Jugoslavije. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Profile of Benazir Bhutto (ang.). The official website of Benazir Bhutto. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Kazimira Danutė PRUNSKIENĖ (lit.). Lietuvos Respublikos Seimas. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Profile: Khaleda Zia (ang.). BBC News. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Edith CRESSON (ang.). Europa.eu. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Hanna Suchocka (pol.). Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ CAMPBELL, The Right Hon. A. Kim, P.C., C.C., Q.C., B.A., LL.B., LL.D. (ang.). Parliament of Canada. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Nablusi.com. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Prof. Dr. Tansu Çiller (tur.). Kim Kimdir. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ 146,0 146,1 AFRICAN WOMEN PRESIDENTS & PRIME MINISTERS (ang.). Guide for Women Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. orinfor.gov.rw. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Zamachy na przywódców (pol.). rp.pl. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ BIOGRAPHY Chandrika Bandaranaike KUMARATUNGA Executive President of Sri Lanka (ang.). President Chandrika Bandaranaike Kumaratunga. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Republic of Bulgaria – Council of Ministers. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Ренета Иванова Инджова (bułg.). OMDA. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. catholica.com.au. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Claudette Werleigh (ang.). Haiti Support Group. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Biography of Sheikh Hasina (ang.). Bangladesh Awami League. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Profile of Janet Jagan, O.E. – First Woman President of Guyana (ang.). Cheddi Jagan Research Centre. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Rt Hon Jenny Shipley (ang.). New Zealand Government. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Irena DEGUTIENĖ (lit.). Lietuvos Republikos Seimas. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. rulers.org. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ WOMEN IN POWER 1970-2000 (ang.). Guide for Women Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ HELEN ELIZABETH CLARK (ang.). New Zealand Government. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. daylife,com. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Mme Mame Madior Boye, ministre de la Justicedevient premier ministre en remplacement de M.Moustapha Niasse au Sénégal (fr.). Sangonet. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. rulers.org. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Chang Sang (ang.). rulers.org. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Guide for Women Leaders. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ 166,0 166,1 Council Members (ang.). Council of Women World Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ 167,0 167,1 Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy. Partie polityczne (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Anneli Jäätteenmäki Kansanedustajana 21.03.1987 – 20.03.2007 (fiń.). Eduskunta. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Organizacion Regional Aidesep Ucayali. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Luisa Diogo Biography (ang.). Notable Biogarphies. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Presidente Guebuza nomeia Aires Ali para chefiar Governo (port.). DN Globo, 16 stycznia 2010. [dostęp 2010-01-17].
- ↑ Women Prime Ministers (ang.). Women World Leaders. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Julia Tymoszenko (pol.). wprost.pl. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Zdjęcie. Democracia Liberal. [dostęp 2009-11-02].
- ↑ Angela Merkel (ang.). The Federal Chancellor. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ The Most Hon Portia Simpson Miller, M.P., Prime Minister of Jamaica. Government of Jamaica. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Han Myung-Sook, a Christian woman now prime minister. Asia News.it. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ ZINAIDA GRECEANII (ang.). The official website of Government of the Republic of Moldova. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Portrait de Michèle Duvivier Pierre-Louis (fr.). Bureau de presse du Premier Ministre. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Haiti ready for private investment, new PM says (ang.). Reuters, 11 listopada 2009. [dostęp 2009-11-12].
- ↑ Prime Minister of Iceland Jóhanna Sigurðardóttir (ang.). Prilme Minister's Office. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Nowy rząd Chorwacji zaprzysiężony (pol.). wp.pl, 23 grudnia 2011. [dostęp 29 grudnia 2011].
- ↑ Zdjęcie. La Verite. [dostęp 2009-12-20].
- ↑ President fires newly appointed prime minister (ang.). France 24, 18 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-20].
- ↑ Madagascar leader names colonel as prime minister (ang.). Reuters, 20 grudnia 2009. [dostęp 2009-12-20].
- ↑ The Honourable Kamla Persad-Bissessar, MP (ang.). Parliament of Trinidad and Tobago. [dostęp 2010-05-27].
- ↑ Ludzie Wprost – Mari Kiviniemi (pol.). wprost.pl. [dostęp 2010-06-22].
- ↑ Profile: Julia Gillard (ang.). BBC News, 2010-06-24. [dostęp 2010-06-24].
- ↑ Inauguracyjna sesja nowego rządu Słowacji (pol.). polskieradio.pl, 8 lipca 2010. [dostęp 2010-07-08].
- ↑ Rosario Fernandez is Peru's new prime minister (ang.). livinginperu.com, 20 marca 2011. [dostęp 2011-03-21].
- ↑ Mme Cissé Mariam Kaïdama Sidibé, nouveau Premier ministre (fr.). maliweb.net, 4 kwietnia 2011. [dostęp 2011-04-04].
- ↑ Mali's president names country's first woman PM (ang.). Reuters, 4 kwietnia 2011. [dostęp 2011-04-04].
- ↑ Profile: Yingluck Shinawatra (ang.). BBC News, 5 sierpnia 2011. [dostęp 2011-08-08].
- ↑ Martin Banks: Ex-MEP appointed Danish PM (ang.). theparliament.com, 3 października 2011. [dostęp 2011-10-03].
- ↑ Guinea Bissau names female interim PM (ang.). AFP, 10 lutego 2012. [dostęp 2012-02-17].


