40 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 40 rezerwowego pal z września 1939. Zobacz też: 40 Pułk Artylerii Lekkiej - stronę ujednoznaczniającą.
40 Pułk Artylerii Lekkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 24 Pułk Artylerii Lekkiej
Dowódcy
Pierwszy ppłk Paweł Bielecki
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 36 Dywizja Piechoty

40 Pułk Artylerii Lekkiej (40 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.

Pułk nie występował w organizacji pokojowej wojska. Według ówczesnej terminologii był oddziałem „rezerwowym”, mobilizowanym na wypadek wojny, jako organiczna jednostka artylerii 36 Dywizji Piechoty (Rezerwowej). Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” pułk miał zostać sformowany metodą mieszaną (częściowo w mobilizacji alarmowej i mobilizacji powszechnej).

Działania pułku w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

W garnizonie Jarosław 24 pułk artylerii lekkiej formował, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem czerwonym, dowództwo pułku i III dywizjon. W garnizonie Czortków dywizjon artylerii lekkiej KOP „Czortków” organizował, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym, I dywizjon. W garnizonie Przemyśl, w I rzucie mobilizacji powszechnej, 22 pułk artylerii lekkiej mobilizował II dywizjon. Wszystkie trzy dywizjony uzbrojone były w 75 mm armaty wzór 1897.

W trakcie kampanii wrześniowej 1939 pułk nie wystąpił jako zwarty oddział. W drugiej dekadzie września 1939 II dywizjon, w składzie dwóch baterii (4 i 6), podporządkowany został dowódcy Grupy Operacyjnej „Dubno”. W dniu 19 września 4 bateria 33 pułku artylerii lekkiej kpt. Janusza Heckera znalazła się w Szczurowicach i dołączyła do II dywizjonu. Dywizjon kapitulował pod Rawą Ruską 25 września 1939[1].

14 września 2. i 3. bateria 40 pal zostały włączone pod Aleksandrowem do II dywizjonu 6 pal, z którym uczestniczyły w dalszych walkach o Podsośninę i Narol. Kpt. Jordan został 15 września ranny i dowodzenie 3. baterią objął por. Rekman, a 16 września bateria ta (po stracie jednej armaty) została włączona do 6 baterii 6 pal (tworząc 7-działową baterię)[2].

Organizacja i obsada personalna pułku we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo

  • dowódca pułku - ppłk Paweł Bielecki
  • oficer zwiadowczy - kpt. Stefan Leon Anlauf († 1940 Charków)
  • oficer łączności - ppor. Piotr Sokołowski
  • pluton topograficzno - ogniowy - por. Marian Bachmatiuk

I dywizjon (12 armat 75 mm)

  • dowódca dywizjonu - ppłk Stanisław Stefan Ratajski
  • adiutant kpt. Wiktor Badowski
  • 1 bateria - kpt. Romuald Stępniewski
  • 2 bateria - kpt. Eugeniusz Kaszubski
  • 3 bateria - kpt. Kazimierz Jordan

II dywizjon (12 armat 75 mm)

  • dowódca dywizjonu - mjr Karol Szczepanowski († 1940 Charków)
  • dowódca - ppłk Jan Cudek († 16 X 1942 Oświęcim)
  • 4 bateria - por. Jerzy Łękawski
  • 5 bateria - ppor Władysław Stefan Morawski
  • 6 bateria - por. Kazimierz Bendzisz

III dywizjon (12 armat 75 mm)

  • dowódca dywizjonu - mjr Antoni Tomaszewski
  • 7 bateria - por. Julian Pniewski
  • 8 bateria - ppor. Jan Puch
  • 9 bateria - por. Władysław Jan Wojtowicz

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Galster 1975 ↓, s. 295.
  2. Jan Pabich, Niezapomniane karty. Z dziejów 6 Pułku Artylerii Lekkiej, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1982, ​ISBN 83-08-00402-4​, ss.323, 351-353

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Jaruga, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939. Organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1975
  • Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. Londyn: Nakładem Koła Oficerów Artylerii Polskiej na Obczyźnie, 1975.