Stężyca (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stężyca
Gotycki kościół pw. Św. Marcina
Gotycki kościół pw. Św. Marcina
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat rycki
Gmina Stężyca
Liczba ludności 1900
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 08-540
Tablice rejestracyjne LRY
SIMC 0391638
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Stężyca
Stężyca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stężyca
Stężyca
Ziemia 51°34′49,74″N 21°46′13,40″E/51,580483 21,770389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Stężycawieś gminna w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca. Liczba mieszkańców: ok. 1,9 tys. (1998). O miejscowości Stężyca pierwszy raz wspomniano w wieku XIV. Funkcjonawała wówczas jako ośrodek ziemi stężyckiej i posiadała wówczas prawa miejskie (1330–1869). Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[1].Od 1975 roku miejscowość należy do województwa lubelskiego.

Stężyca zlokalizowana jest przy drodze wojewódzkiej nr 801 (Puławy – Dęblin – Warszawa). Znajduje się w odległości 79 km od Lublina, 99 km od Warszawy oraz 7 km od Dęblina.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pojawia się w średniowiecznych i późniejszych zapiskach jako Stanzitia (13251327), Stazicza (1365), Stanzicza (1441), Sthęzicza (1569). Zatem pierwotna nazwa brzmiała tak samo jak współczesna. Wszystkie miejscowości o nazwie Stężyca, leżą w pobliżu jezior lub rzek, jest tak ponieważ nazwa ta była pierwotnie związana z wodą[2]. Według źródeł miejscowość ta powstała wokół umocnień grodu warownego, chroniącego przeprawę na Wiśle. Nazwa Stężyca może pochodzić więc od słowa stężyć, czyli wzmocnić, umocnić (patrz stężenie) lub tęgi, czyli duży i mocny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wzmiankowana od XIV wieku. Prawa miejskie w latach 13301869. Stężyca była niegdyś ośrodkiem ziemi stężyckiej, będącej częścią województwa sandomierskiego. W okresie przedłużającego się bezkrólewia po ucieczce z kraju króla Henryka Walezego od 12 maja do 4 czerwca 1575 r. miasto było głównym miejscem obrad Sejmu Stężyckiego (w różnych źródłach wydarzenie to określane jest także jako Zjazd Stężycki). Dnia 24 grudnia 1869 r. miejscowość utraciła prawa miejskie[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się najstarszy budynek ziemi stężyckiej – gotycki kościół pw. św. Marcina z 1434, przebudowywany w XVI, XVIII i XIX wieku. Do zabytków należy także kościół filialny pw. Przemienienia Pańskiego z przełomu XVIII i XIX wieku.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Stężycy funkcjonuje klub piłkarski LKS Mazowsze Stężyca, obecnie występujący w klasie A, w II grupie lubelskiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Feliks Kiryk, Urbanizacja Małopolski : województwo sandomierskie : XIII-XVI wiek, Kilece 1994, s. 20.
  2. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 229. ISBN 83-04-02436-5.
  3. Postanowienie Komitetu Urządzającego w Królestwie Polskim z dnia 12 (24) grudnia 1869 r. o przemianowaniu na osady niektórych miast w gubernji siedleckiej (Dz. pr. t. 69, s. 461)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]