Sojusz Lewicy Demokratycznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z SLD)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sojusz Lewicy Demokratycznej
Logo SLD.jpg
Skrót SLD
Lider Leszek Miller
Data założenia 15 kwietnia 1999
Adres siedziby ul. Złota 9 lok. 4,
00-019 Warszawa[1]
Deklarowana
ideologia polityczna		 socjaldemokracja, socjalliberalizm
Deklarowane
poglądy gospodarcze		 społeczna gospodarka rynkowa, flexicurity
Liczba członków ok. 36 tys. (2012)[2]
Członkostwo
międzynarodowe		 Międzynarodówka Socjalistyczna,
Partia Europejskich Socjalistów
Europejska Grupa
Parlamentarna		 Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim
Młodzieżówka Federacja Młodych Socjaldemokratów
Barwy      czerwony
Obecni posłowie
25 / 460
[3]
Obecni senatorowie
0 / 100
Obecni eurodeputowani
5 / 754
strona oficjalna
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
System prawny
Władza ustawodawcza
Władza wykonawcza
Władza sądownicza
Samorząd terytorialny
Partie polityczne
Wybory
Polityka zagraniczna

Wikiprojekt Polityka
Dawna siedziba Sojuszu Lewicy Demokratycznej przy ul. Rozbrat w Warszawie
Obecna siedziba Sojuszu Lewicy Demokratycznej przy ul. Złotej w Warszawie

Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD) – polska lewicowa partia polityczna, założona 15 kwietnia 1999 (zarejestrowana sądownie 17 maja 1999) przez działaczy większości organizacji wchodzących w skład koalicji SLD. W latach 2001–2005 partia tworząca rząd (do 2003 większościowy, koalicyjny z Polskim Stronnictwem Ludowym i Unią Pracy; od 2003 mniejszościowy wraz z niektórymi ugrupowaniami lewicowymi). Premierami z ramienia partii byli Leszek Miller (2001–2004) i Marek Belka (2004–2005). Od 2005 partia znajduje się w opozycji parlamentarnej. Sojusz Lewicy Demokratycznej jest członkiem Międzynarodówki Socjalistycznej. W Parlamencie Europejskim należy do Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów. Ideologia partii wywodzi się z nurtu socjaldemokratycznego.

Spis treści

Historia SLD[edytuj]

Geneza[edytuj]

Członkowie Sojuszu Lewicy Demokratycznej wywodzili się w przeszłości głównie ze środowisk związanych z Socjaldemokracją Rzeczypospolitej Polskiej oraz Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą. W latach 1991–1999 SLD funkcjonował jako koalicja partii skupiona wokół SdRP. Pierwszym politykiem, który zaproponował przekształcenie koalicji SLD w partię polityczną, był Marek Borowski. Podczas kongresów SdRP w 1998 i 1999 pojawiły się postulaty przekształcenia SLD w partię polityczną. Doszło do tego w maju 1999, a w grudniu tego samego roku pod hasłem "Nowy wiek – nowy Sojusz Lewicy Demokratycznej. Socjaldemokratyczny program dla Polski" odbył się I kongres ugrupowania[4]. W latach 2000–2001 poparcie dla SLD razem z Unią Pracy kształtowało się na poziomie 40–50%[5][6].

Koalicja Sojusz Lewicy Demokratycznej[edytuj]

Włodzimierz Cimoszewicz – premier z ramienia SLD w latach 1996–1997
Józef Oleksy – premier z ramienia SLD w latach 1995–1996

Po samorozwiązaniu PZPR część działaczy podjęła decyzję o założeniu dwóch nowych partii socjaldemokratycznych. Główną spośród nich była założona w styczniu 1990 Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej. 9 lipca 1991 podczas spotkania organizacji młodzieżowych z Aleksandrem Kwaśniewskim i Włodzimierzem Cimoszewiczem podjęto decyzję o utworzeniu koalicji wyborczej[7]. 16 lipca do porozumienia wyborczego przystąpiły Polska Partia Socjalistyczna (PPS), Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej (SdRP), Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ), Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP), Demokratyczna Unia Kobiet, Komitet Obrony Bezrobotnych i organizacje lokalne. Pod koniec lipca został zarejestrowany blok wyborczy. Hasło wyborcze Sojuszu brzmiało:

Quote-alpha.png
Tak dalej być nie może

W wyniku wyborów partia zdobyła 11,98% poparcia, uzyskując 60 mandatów i drugi po Unii Demokratycznej wynik wyborczy. W parlamencie pełnił funkcję partii antysystemowej[7]. 7 lipca 1993 została zawarta koalicja przez 29 sygnatariuszy. Hasło wyborcze kampanii brzmiało:

Quote-alpha.png
Tak dalej być nie musi

Koalicja wygrała wybory, zdobywając 20,4% głosów i 171 mandatów. Po wygranych wyborach Sojusz Lewicy Demokratycznej utworzył rząd z Polskim Stronnictwem Ludowym, który na początku kadencji miał większość 303 z 460 mandatów[7]. Premierem został kandydat koalicyjnego PSL Waldemar Pawlak. Do opozycji należały w tamtej kadencji Sejmu: Unia Pracy, Unia Wolności, Bezpartyjny Blok Wspierania Reform, Konfederacja Polski Niepodległej, Mniejszość Niemiecka, Koło Nowa Demokracja oraz Polska Partia Socjalistyczna.

Pierwszym premierem koalicji SLD-PSL był Waldemar Pawlak[8]. Za jego rządów przyjęto w czerwcu 1994 dokument „Strategia dla Polski”. Przed wyborami prezydenckimi w 1995 28 przedstawicieli partii i stowarzyszeń poparło kandydaturę lidera SLD na prezydenta Polski[9].

W wyniku zmian w ustaleniach koalicyjnych 7 marca 1995 premierem został Józef Oleksy[10], który – po oskarżeniu przez członka własnego rządu, ministra spraw wewnętrznych Andrzeja Milczanowskiego o szpiegostwo – zrezygnował 26 stycznia 1996 z pełnionego urzędu[11]. Józefa Oleksego na tym stanowisku zastąpił Włodzimierz Cimoszewicz, który pełnił tę funkcję do 17 października 1997[12].

W lipcu 1997 podczas powodzi premier Włodzimierz Cimoszewicz skrytykował pomoc ofiarom powodzi, mówiąc:

Quote-alpha.png
Potwierdza się, że trzeba być przezornym i trzeba się ubezpieczać, a ta prawda jest ciągle mało powszechna.

Lista sygnatariuszy koalicji SLD w wyborach w 1997 (pełna lista; kolejność według kolejności podpisów na umowie koalicyjnej):

Przewodniczący Krajowego Komitetu Wyborczego SLD: Włodzimierz Cimoszewicz

W związku z wejściem w życie nowej Konstytucji RP, która prawo do zgłaszania kandydatów na posłów i na senatorów przyznała partiom politycznym i wyborcom, wykluczając organizacje społeczne, w dniu 15 kwietnia 1999 SLD przekształcił się w partię polityczną. Część partii składowych koalicji (m.in. PPS, RLP, "Proletariat") odmówiło przystąpienia do nowej partii.

Partia Sojusz Lewicy Demokratycznej[edytuj]

Spotkanie prounijne SLD (2003), m.in. Andrzej Szejna, Leszek Miller, Józef Oleksy, Marek Dyduch

Zapowiedź przekształcenia SLD w partię polityczną padła 7 kwietnia 1999 na spotkaniu parlamentarzystów lewicy Leszek Miller powiedział:

Quote-alpha.png
Chcemy być silniejsi skuteczniejsi i otwarci. Chcemy rewizji programowej. to są Główne przesłanki naszych działań, a w ich tle jest konieczność dostosowania się do wymogów konstytucyjnych.

15 kwietnia 1999 29 osób będących podmiotami SLD (27 z 32 wchodzących w skład starej koalicji z wyjątkiem: PPS; Ruchu Ludzi Pracy; Krajowego Przedstawicielstwa Emerytów, Rencistów i Inwalidów; Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę; Towarzystwa Nauk Społecznych)[13] podpisało deklarację założycielską partii. Jedenaście dni później sąd zarejestrował SLD jako nową partię polityczną. 17 maja 1999 decyzja sądu się uprawomocniła[14]. Do dnia 22 czerwca członkami KP SLD zostało 179 ze 192 posłów ugrupowania[15].

W dniach 18–19 grudnia 1999 odbył się I kongres SLD. Hasłem kongresu było:

Quote-alpha.png
Nowy wiek, nowy SLD, socjaldemokratyczny program dla Polski

Przewodniczącym partii został Leszek Miller, a sekretarzem generalnym Krzysztof Janik[16].

Powrót do władzy[edytuj]

Były premier i obecny przewodniczący SLD Leszek Miller

W 2001 koalicja SLD-UP pod hasłem: Przywrócmy normalność, wygrajmy przyszłość wygrała wybory parlamentarne z wynikiem 41,04%[17]. Premierem został wtedy Leszek Miller, który pełnił urząd do 2 maja 2004[18]. Partia zawarła koalicję rządową z Polskim Stronnictwem Ludowym i Unią Pracy. Rządy SLD przyczyniły się do ukończenia negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską (szczyt w Kopenhadze 13 grudnia 2002) i do wzrostu gospodarczego przy jednoczesnym znaczącym wzroście zadłużenia państwa i powiększeniu deficytu handlowego. Do dziś niewyjaśniona została sprawa dostaw gazu do Polski, kiedy to rząd Leszka Millera zerwał negocjacje w sprawie dostaw gazu z Norwegii na rzecz pogłębienia monopolu rosyjskiego. 1 marca 2003 Leszek Miller wykluczył PSL z koalicji rządowej. Od tego momentu do końca kadencji SLD tworzył rząd mniejszościowy wspólnie z innymi lewicowymi partiami (do 2004 z UP, od 2004 z Unią Lewicy III RP – przedstawiciele tych partii zajmowali stanowisko wicepremiera; ponadto działacz powstałej w 2004 SDPL Marek Balicki pozostał do końca kadencji na stanowisku ministra zdrowia). W 2004 na stanowisku premiera Leszka Millera zastąpił Marek Belka.

Marek Belka – premier z ramienia SLD w latach 2004–2005

W 2003 odbył się II kongres partii, na którym na przewodniczącego ponownie wybrano Leszka Millera otrzymał 625 na 777 głosów delegatów[19] oraz nowe władze partii, przedstawiono strategię warszawską oraz poruszono zagadnienia strategii ekologicznej dla Polski, skutecznego i bezpiecznego państwa obywatelskiego, równego statusu kobiet i mężczyzn oraz integracji europejskiej[20]. Na konwencji w 2004 zmieniono prezydium SLD. Nowym szefem został Krzysztof Janik[16], a wiceszefami Katarzyna Piekarska i Grzegorz Napieralski.

Pod wpływem narastających konfliktów w łonie partii, 26 marca 2004 grupa działaczy SLD z marszałkiem Sejmu Markiem Borowskim na czele założyła nową partię pod nazwą Socjaldemokracja Polska (SDPL)[21]. Kontynuacją konfliktu wewnątrz SLD było odejście kolejnych działaczy i posłów do nowo utworzonej Partii Demokratycznej. Skutkiem III kongresu było utworzenie przez Socjaldemokrację Polską i Unię Pracy porozumienia wyborczego[14].

III kongres SLD odbył się w dniach 18–19 grudnia 2004. Na funkcję przewodniczącego wybrany został Józef Oleksy. Pokonał on przewodniczącego Krzysztofa Janika stosunkiem głosów 485:383. Na kongresie podjęto uchwałę dotyczącą referendum w sprawie traktatu konstytucyjnego[22] i statusu polskich wojsk w Iraku[23].

21 maja 2005 kierownictwo SLD (przewodniczący, wiceprzewodniczący oraz przewodniczący klubu parlamentarnego) podało się do dymisji. Na konwencji partii 29 maja 2005 członkowie wybrali nowe władze z dotychczasowym ministrem rolnictwa w rządzie Marka Belki, Wojciechem Olejniczakiem na czele[24].

Ponownie w opozycji[edytuj]

W wyborach parlamentarnych, przeprowadzonych 25 września 2005, Sojusz Lewicy Demokratycznej zdobył 55 mandatów. Przed wyborami samorządowymi w 2006 SLD wszedł wraz z UP, PD oraz SDPL w skład koalicyjnego porozumienia Lewica i Demokraci. Współpracę kontynuowano po wyborach, Wojciech Olejniczak został jednym z przewodniczących powołanego 18 stycznia 2007 Komitetu Porozumiewawczego koalicji. W marcu 2007 były przewodniczący partii Józef Oleksy odszedł z partii po ujawnieniu przez "Dziennik" tzw. taśm Oleksego – podsłuchanej rozmowy polityka z biznesmenem Aleksandrem Gudzowatym[25]. We wrześniu tego samego roku partię opuścili kolejny jej były przewodniczący Leszek Miller i były sekretarz generalny Marek Dyduch[26].

Po wyborach parlamentarnych w 2007 posłowie SLD stanowili większość w klubie poselskim LiD (40 z 53). 29 marca 2008 zakończyła się współpraca wszystkich czterech partii w ramach LiD, po czym posłowie PD, a następnie SDPL, opuścili klub. 22 kwietnia 2008 powstał w Sejmie nowy klub poselski o nazwie "Lewica"[27], który utworzyło dotychczasowych 40 posłów SLD oraz 2 dotychczasowych posłów Socjaldemokracji Polskiej. W późniejszym okresie do klubu dołączyli kolejni byli działacze SDPL.

IV kongres ugrupowania miał miejsce w dniach 31 maja–1 czerwca 2008. Pierwszego dnia kongresu nowym przewodniczącym Sojuszu został Grzegorz Napieralski[28], pokonał w głosowaniu dotychczasowego szefa partii Wojciecha Olejniczaka. Otrzymał 231 na 450 oddanych ważnych głosów, a Wojciech Olejniczak 210 głosów[29]. Na początku 2010 byli premierzy i byli przewodniczący partii Leszek Miller oraz Józef Oleksy powrócili do SLD[30]. Pod koniec września tego samego roku Klub Poselski Lewica przyjął nazwę KP SLD, a w jego skład wszedł kolejny były polityk SDPL Marek Balicki. Przed końcem kadencji do klubu dołączyli kolejni byli lub ówcześni członkowie SDPL (niektórzy opuścili klub jeszcze przed końcem kadencji). Pod koniec kadencji w klubie SLD zasiadało po dwoje członków Unii Pracy i SDPL.

W wyborach parlamentarnych w 2011 SLD uzyskał 27 mandatów w Sejmie i ponownie znalazł się w opozycji wobec rządu (od momentu wyborów 2 posłów SLD przeszło do Ruchu Palikota). 10 grudnia tego samego roku Grzegorz Napieralski zrezygnował z funkcji przewodniczącego partii, a na jego następcę został wybrany Leszek Miller, który zdobył 320 głosów delegatów. Jego kontrkandydaci uzyskali: Marek Balt 50 głosów, Joanna Senyszyn 28 głosów i Artur Hebda 17 głosów[31].

V kongres ugrupowania miał miejsce 28 kwietnia 2012. W wyniku ogłoszonych wówczas rezultatów głosowania, do którego upoważnieni byli wszyscy członkowie partii, przewodniczącym Sojuszu pozostał Leszek Miller (jedyny kandydat na to stanowisko)[32].

7 grudnia 2012 SLD opuścił eurodeputowany Marek Siwiec[33], który podjął potem współpracę z Ruchem Palikota. 22 lutego 2013 natomiast poseł Adam Kępiński przeszedł z Ruchu Palikota do klubu SLD[34]. 8 kwietnia tego samego roku został wykluczony z partii jeden z jej założycieli Ryszard Kalisz[35].

Katastrofa lotnicza w 2010[edytuj]
Information icon.svg Osobny artykuł: Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

Wśród osób lecących 10 kwietnia wraz z prezydentem Lechem Kaczyńskim do Katynia znaleźli się również m.in. działacze Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Zginęło wówczas troje posłów klubu Lewica: dwoje wiceprzewodniczących SLD – Jolanta Szymanek-Deresz i ogłoszony jako kandydat partii w wyborach prezydenckich w 2010 wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński, a także współpracująca z SLD bezpartyjna posłanka klubu Izabela Jaruga-Nowacka[36].

Wybory prezydenckie[edytuj]

2000[edytuj]

W wyborach prezydenckich w 2000 SLD nie wystawił kandydata, ale poparł Aleksandra Kwaśniewskiego, którego w 1995 wysunęła SdRP. Aleksander Kwaśniewski wygrał w I turze, uzyskując 53,9% głosów[37].

2005[edytuj]

W wyborach prezydenckich SLD poparł kandydaturę Włodzimierza Cimoszewicza, który ostatecznie wycofał się przed głosowaniem[38]. Ostatecznie, pomimo krytyki, Sojusz poparł kandydaturę Marka Borowskiego z SDPL[39]. W drugiej turze formalnie SLD nie poparł żadnego z kandydatów.

2010[edytuj]

Kandydat SLD w wyborach prezydenckich w 2010 został ogłoszony na konwencji programowej 19 grudnia 2009. Został nim Jerzy Szmajdziński. 10 kwietnia 2010 zginął on w katastrofie lotniczej w Smoleńsku. 12 dni później zarząd partii zdecydował, że kandydatem partii będzie jej przewodniczący Grzegorz Napieralski. W wyborach, które odbyły się 20 czerwca, uzyskał on 13,68% i zajął 3. miejsce spośród 10 kandydatów[40]. W drugiej turze partia nie poparła oficjalnie żadnego z kandydatów.

Wybory parlamentarne[edytuj]

Poparcie SLD w wyborach parlamentarnych

2001[edytuj]

W wyborach parlamentarnych 26 września 2001, podczas których SLD uczestniczyło w koalicji z Unią Pracy (SLD-UP), partia uzyskała 201 (koalicja ogółem 216) mandatów poselskich i 75 senackich[41]. Wraz PSL i UP współtworzyła rząd pod przewodnictwem Leszka Millera[42].

Najlepszy wynik do Sejmu koalicja (SLD-UP) uzyskała w okręgu wyborczym Sosnowiec (65,18%)[43].

2005[edytuj]

Przed wyborami do Sejmu i Senatu, które odbyły się 25 września 2005, SLD podpisał porozumienie wyborcze z OPZZ, Unią Lewicy III RP, w wyniku czego kandydaci na posłów i senatorów z tych organizacji i partii kandydowali z listy wyborczej SLD w całym kraju. W wyborach do Sejmu na Sojusz zagłosowało 1 335 257 ludzi co stanowi 11,31% osób biorących udział w wyborach. Pozwoliło to zdobycie 55 miejsc w niższej izbie parlamentu i zajęcie tam 4. miejsca.

W wyborach do Senatu SLD nie zdobył ani jednego mandatu. Najlepszy wynik do Sejmu Sojusz Lewicy Demokratycznej uzyskał w okręgu wyborczym Sosnowiec (20%). Swojego przedstawiciela w Senacie Sojusz uzyskał jednak w wyborach uzupełniających 28 stycznia 2007 w okręgu elbląskim (został nim Władysław Mańkut startujący z komitetu koalicyjnego LiD)[44].

2007[edytuj]

W wyborach 21 października 2007 SLD brał udział w ramach koalicji Lewica i Demokraci, która uzyskała łącznie 13,2% głosów – 53 mandaty w Sejmie. Kandydatom Sojuszu przypadło 40 miejsc w izbie (w tym 3 osobom bezpartyjnym). Do Senatu LiD nie wprowadził żadnego kandydata. Mandat w tej izbie uzyskał natomiast startujący z własnego komitetu członek SLD Włodzimierz Cimoszewicz (w trakcie kadencji został on skreślony z listy członków partii).

2011[edytuj]

Na wybory parlamentarne zaplanowane na 9 października 2011 SLD powołał samodzielny komitet wyborczy, na którego listach znaleźli się także działacze Krajowej Partii Emerytów i Rencistów, Unii Pracy, Partii Kobiet, Zielonych 2004, częściowo Socjaldemokracji Polskiej i Partii Demokratycznej, a ponadto kilka osób z Partii Regionów, Polskiej Partii Socjalistycznej, Ruchu Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka, Komunistycznej Partii Polski, Samoobrony RP oraz RACJI PL. Hasło wyborcze SLD brzmiało

Quote-alpha.png
Jutro bez obaw[45].

W wyborach do Sejmu SLD uzyskał 8,24% głosów, co było 5. wynikiem spośród wszystkich komitetów i pozwoliło na uzyskanie 27 mandatów[46]. W Senacie partia nie uzyskała żadnego mandatu.

Wybory samorządowe[edytuj]

2002[edytuj]

W wyborach samorządowych 27 października 2002 koalicja SLD-UP uzyskała 24,65% głosów i 189 miejsc w sejmikach wojewódzkich[47].

2006[edytuj]

5 lutego 2006 Sojusz Lewicy Demokratycznej i Unia Pracy podpisały porozumienie wyborcze zakładające wspólny start w wyborach samorządowych w 2006. 6 kwietnia 2006 podobne porozumienie z SLD podpisały następujące organizacje i partie:

3 września 2006 Sojusz Lewicy Demokratycznej wraz z Partią Demokratyczną – demokraci.pl, Socjaldemokracją Polską i Unią Pracy oficjalnie wszedł w skład koalicji samorządowej Porozumienie Lewicy i Demokratów – Wspólna Polska.

2010[edytuj]

Przed wyborami samorządowymi w 2010 SLD podpisał porozumienie z wieloma organizacjami, m.in. OPZZ oraz partiami (jak Unia Pracy, Partia Kobiet, Zieloni 2004 czy Partia Regionów), których przedstawiciele znaleźli się na listach wyborczych Sojuszu. W wyborach do sejmików województw komitet SLD uzyskał 15,20% głosów, co było 4. wynikiem spośród wszystkich komitetów. Najwyższy wynik Sojusz uzyskał w województwie lubuskim (26,09% głosów)[48]. W województwach dolnośląskim, opolskim i podkarpackim SLD wszedł w koalicję rządzącą z PO i PSL. Kandydaci komitetu SLD wygrali wybory na prezydentów m.in. Częstochowy, Sosnowca, Dąbrowy Górniczej, Zielonej Góry, Włocławka i Konina. Członkowie SLD zostali również prezydentami m.in. w Rzeszowie, Legnicy i Słupsku.

Wybory do Parlamentu Europejskiego[edytuj]

2004[edytuj]

W wyborach do Parlamentu Europejskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej również znajdował się w koalicji z Unią Pracy. Koalicja zdobyła 561 311 głosów, czyli 9,3%, co pozwoliło to na uzyskanie 5 mandatów (w tym 4 dla SLD)[49].

2009[edytuj]

W wyborach w 2009 SLD odrzucił ofertę współpracy z Porozumieniem dla Przyszłości Dariusza Rosatiego i zdecydował się reaktywować koalicję Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy, z listy której oprócz SLD i UP startowali również kandydaci Krajowej Partii Emerytów i Rencistów. Komitet SLD-UP uzyskał 908 765 głosów (12,34%), zajmując 3. miejsce i wprowadzając do PE 7 deputowanych (w tym 6 z SLD)[50].

Program[edytuj]

Program Sojuszu Lewicy Demokratycznej zawarty jest w dokumencie programowym "Socjaldemokratyczny Program dla Polski". Zapisane jest w nim zbudowanie solidarnego społeczeństwa obywatelskiego, silnego i sprawnego państwa oraz rozwój efektywnej gospodarki, zdolnej do zaspokojenia rosnących potrzeb społecznych, we współpracy ze związkami zawodowymi. W programie Sojuszu jest także zrównanie poziomu życia w Polsce z najbardziej rozwiniętymi krajami Unii Europejskiej oraz modernizacja państwa i społeczeństwa polskiego przy pomocy demokracji opartej na stałym dialogu i poszukiwaniu porozumienia. Zgodnie z deklaracją programową Polska ma być państwem gwarantującym prawa i wolności obywatelskie, w tym zgodnie ze standardami Unii Europejskiej równouprawnienie i neutralność światopoglądową państwa. SLD chce zapewnić obywatelom równy dostęp do służby zdrowia i edukacji[51].

Zagadnienia ustrojowe[edytuj]

W kwestii ustroju Sojusz Lewicy Demokratycznej opowiada się za jednoizbowym parlamentem oraz premierem wybieranym przez parlament. Prezydent z kolei ma pełnić rolę gwaranta ciągłości władzy państwowej, który aktywnie uczestniczy w sprawowaniu władzy w roli arbitra sporów politycznych[52]. W przeszłości SLD opowiadało się również za bezpośrednimi wyborami wójtów, burmistrzów i prezydentów miast[53], postulat ten został zrealizowany.

Program gospodarczy[edytuj]

Partia opowiada się za ingerencją w życie gospodarcze w charakterze inwestora w kapitał społeczny oraz jako regulator społecznej gospodarki rynkowej, stróża prawa i porządku ekonomicznego oraz stratega gospodarczego[54]. Partia opowiada się za progresywnym podatkiem od dochodów osobistych. Mniejsze podatki przysługiwałyby przedsiębiorcom więcej inwestujacym w gospodarkę. W swoim programie gospodarczym partia proponuje również, aby celem nadrzędnym państwa było realne dobro społeczne i realne dobro jednostki mechanizmy rynku i państwa. W konfliktach na linii pracownik-pracodawca partia staje po stronie pracownika, gdyż "praca ma być zabezpieczeniem bytu socjalnego, a nie upokorzeniem człowieka"[55].

Polityka zagraniczna[edytuj]

Na pierwszym kongresie partii polityce zagranicznej poświęcono rozdział Polska w Świecie i integrującej się partnerskiej Europie. Głównym celem SLD było zapewnienie Polsce silnej i stabilnej pozycji w międzynarodowym układzie sił, a zwłaszcza w partnerskiej i integrującej się Europie[54].

Do podstawowych zadań państwa polskiego powinno należeć wg SLD umacnianie niepodległości i suwerenności państwa oraz wykorzystanie współpracy międzynarodowej dla rozwoju gospodarczego kraju, wykorzystanie Polski do zbliżenia kulturowego i cywilizacyjnego narodów, eliminację zagrożeń zewnętrznych oraz uczestnictwo w rozwiązywaniu problemów globalnych. SLD zwraca także uwagę na ochronę praw mniejszości polskiej poza granicami i podtrzymanie więzi Polonii z Polską[54].

Po zwycięstwie w wyborach parlamentarnych jesienią 2001 partia promowała integrację europejską oraz zaangażowała się w kampanię referendalną na rzecz wejścia Polski do Unii Europejskiej.

Kwestie społeczne[edytuj]

W kwestiach społecznych partia opowiada się za zrównoważeniem statusu kobiet i mężczyzn w społeczeństwie m.in. poprzez wprowadzenie do szkół edukacji seksualnej, powszechne wdrożenie programów profilaktyki i ochrony zdrowia kobiet oraz dostępu do antykoncepcji i zabiegów in vitro[56] oraz możliwością dokonania aborcji z ważnych przyczyn społecznych[51]. Domaga się również wprowadzenia w życie krajowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, a także powołania na szczeblu województw i powiatów pełnomocników ds. równego statusu kobiet i mężczyzn[51].

Platformy programowe SLD[edytuj]

  • Rada Ekologiczna SLD "Środowisko i Rozwój"
  • Platforma "Porozumienie dla Zdrowia"
  • Forum Równych Szans i Praw Kobiet
  • Forum Dialogu Światopoglądowego
  • Platforma Programowa ds. Wsi i Rolnictwa
  • Forum "Rozwój i Praca"
  • Platforma Socjalistyczna SLD
  • Platforma samorządowa
  • Platforma Międzynarodowa
  • Platforma Programowa "Nowoczesna Lewica"
  • Platforma Programowa SLD "Socjaldemokratyczna Przyszłość"
  • Platforma Programowa "Prawo – Demokracja – Solidarność"

Symbolika[edytuj]

Symbolem SLD jest uproszczony zarys konturowej mapy Polski w kolorach flagi narodowej. Nazwa, skrót nazwy i symbol graficzny SLD korzystają z ochrony prawnej, przewidzianej dla dóbr osobistych[57].

Struktura i działacze[edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Struktura i działacze Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Zarząd Krajowy[edytuj]

Przewodniczący:

Wiceprzewodniczący:

Sekretarz generalny:

  • Krzysztof Gawkowski

Rzecznik prasowy:

Pozostali członkowie:

Źródło: Skład Zarządu Krajowego na stronie SLD

Skarbnikiem partii jest Kazimierz Karolczak. Organizacja młodzieżowa SLD to Federacja Młodych Socjaldemokratów.

Przewodniczący SLD[edytuj]

Przewodniczący klubu parlamentarnego[edytuj]


Information icon.svg Zobacz też kategorię: Politycy SdRP i SLD.

Poparcie[edytuj]

Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty (Sejm) Zmiana Mandaty (Senat) Zmiana
1991 11,91% - 60 - 4 -
1993 20,41% Green Arrow Up Darker.svg 8,50 171 Green Arrow Up Darker.svg 111 37 Green Arrow Up Darker.svg 33
1997 27,13% Green Arrow Up Darker.svg 6,72 164 Red Arrow Down.svg 7 28 Red Arrow Down.svg 9
2001[58] 41,04% Green Arrow Up Darker.svg 13,91 216[59] Green Arrow Up Darker.svg 55 75[60] Green Arrow Up Darker.svg 47
2005 11,31% Red Arrow Down.svg 29,73 55 Red Arrow Down.svg 162 0 Red Arrow Down.svg 75
2007[61] 13,15% Green Arrow Up Darker.svg 1,84 53[62] Red Arrow Down.svg 2 1[63] Green Arrow Up Darker.svg 1
2011 8,24% Red Arrow Down.svg 4,91 27 Red Arrow Down.svg 26 0 Red Arrow Down.svg 1
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego (wspólnie z UP)
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana L. miejsc dla Polski
2004 9,3% - 5[64] - 54
2009 12,34% Green Arrow Up Darker.svg 3,04 7[65] Green Arrow Up Darker.svg 2 51 (50)
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Uwagi
1995
 Aleksander Kwaśniewski I tura 35,11% Przejście do II tury
II tura 51,72% Wygrana z Lechem Wałęsą
2000
 Aleksander Kwaśniewski I tura 53,90% Wygrana w I turze
2005
 Włodzimierz Cimoszewicz - - Kandydat wycofał się
2010
 Grzegorz Napieralski I tura 13,68% Kandydat nie przeszedł do II tury

Zobacz też[edytuj]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Sojuszu Lewicy Demokratycznej
Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Sojusz Lewicy Demokratycznej
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Sojusz Lewicy Demokratycznej

Przypisy

  1. ↑ Pozycja 9075. Monitor Sądowy i Gospodarczy nr 128/2012.
  2. ↑ Tomasz Skory: Polskie partie to fikcja. rmf24.pl, 11 grudnia 2012. [dostęp 11 grudnia 2012].
  3. ↑ Kluby i Koła. sejm.gov.pl. [dostęp 12 marca 2012].
  4. ↑ Łukasz Tomczak: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Toruń: Dom wydawniczy DUET, 2006. ISBN 83-87906-84-9.
  5. ↑ Sondaże przedwyborcze – SLD nadal prowadzi. interia.pl, 18 maja 2001. [dostęp 29 grudnia 2010].
  6. ↑ OBW: SLD/UP prowadzi z poparciem 48%. bankier.pl, 27 sierpnia 2001. [dostęp 29 grudnia 2010].
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Krystyna Paszkiewicz: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2000, s. 240. ISBN 8322920512.
  8. ↑ Rząd Waldemara Pawlaka. premier.gov.pl. [dostęp 30 października 2010].
  9. ↑ Krystyna Paszkiewicz: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2000, s. 243. ISBN 8322920512.
  10. ↑ Rząd Józefa Oleksego. premier.gov.pl. [dostęp 30 października 2010].
  11. ↑ Jak rosyjski szpieg wprowadził Polaków w błąd. wyborcza.pl. [dostęp 4 listopada 2010].
  12. ↑ Rząd Włodzimierza Cimoszewicza. premier.gov.pl. [dostęp 30 października 2010].
  13. ↑ Krystyna Paszkiewicz: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 162. ISBN 83-229-2493-3.
  14. ↑ 14,0 14,1 Łukasz Tomczak: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Toruń: Dom wydawniczy DUET, 2006, s. 59–60. ISBN 83-87906-84-9.
  15. ↑ Polska Scena Polityczna Vademmecum Partii i Ugrupowań Politycznych Fakty-Wydarzenia-Opinie. , s. 30, III/VI 1999. 
  16. ↑ 16,0 16,1 Krzysztof Janik w serwisie "Ludzie Wprost"
  17. ↑ Krystyna Paszkiewicz: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 164. ISBN 83-229-2493-3.
  18. ↑ Leszek Miller: Biografia. Strona Leszka Millera. [dostęp 19 września 2012].
  19. ↑ Łukasz Tomczak: Partie i Ugrupowania Parlamentarne III RP. Toruń: Dom Wydawniczy DUET, 2006, s. 65. ISBN 8389706849.
  20. ↑ II Kongres 2003. sld.org.pl. [dostęp 30 grudnia 2010].
  21. ↑ Życiorys. marekborowski.pl. [dostęp 19 września 2012].
  22. ↑ Uchwała w sprawie Traktatu Konstytucyjnego. sld.org.pl, 19 grudnia 2004. [dostęp 30 grudnia 2010].
  23. ↑ Stanowisko SLD w sprawie obecności polskiego kontyngentu wojskowego w Iraku. sld.org.pl, 19 grudnia 2004. [dostęp 30 grudnia 2010].
  24. ↑ Olejniczak szefem SLD. wyborcza.pl, 29 maja 2005. [dostęp 30 października 2010].
  25. ↑ Taśmy Oleksego: Czy to koniec lewicy?. money.pl, 22 marca 2007. [dostęp 30 października 2010].
  26. ↑ Miller i Dyduch odchodzą z SLD. gazeta.pl, 15 września 2007. [dostęp 5 marca 2013].
  27. ↑ Powstał Klub Poselski Lewicy. wprost.pl, 22 kwietnia 2008. [dostęp 31 października 2010].
  28. ↑ Grzegorz Napieralski został szefem SLD. rp.pl, 31 maja 2008. [dostęp 30 października 2010].
  29. ↑ SLD ma nowego Przewodniczącego. kongressld.pl. [dostęp 30 grudnia 2010].
  30. ↑ Józef Oleksy oficjalnie powrócił w szeregi SLD. www.polskieradio.pl, 1 lutego 2010. [dostęp 30 października 2010].
  31. ↑ Leszek Miller nowym szefem SLD. gazeta.pl, 10 grudnia 2011. [dostęp 10 grudnia 2011].
  32. ↑ Wyniki wyborów na przewodniczącego SLD – prezentacja multimedialna. sld.org.pl, 30 kwietnia 2012. [dostęp 8 maja 2012].
  33. ↑ Marek Siwiec odchodzi z SLD. wp.pl, 7 grudnia 2012. [dostęp 12 lutego 2013].
  34. ↑ Ruch Palikota ma jednego posła mniej. Kępiński znów w SLD. tvn24.pl, 22 lutego 2013. [dostęp 23 lutego 2013].
  35. ↑ Ryszard Kalisz wyrzucony z SLD. wprost.pl, 8 kwietnia 2013. [dostęp 9 kwietnia 2013].
  36. ↑ Katastrofa samolotu prezydenta w Smoleńsku – pełna oficjalna lista ofiar (MSZ). dziennikwschodni.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 4 listopada 2010].
  37. ↑ Biografia. kwasniewskialeksander.pl. [dostęp 30 października 2010].
  38. ↑ Cimoszewicz zrezygnował. polska.pl, 14 września 2005. [dostęp 30 października 2010].
  39. ↑ SLD: Kwaśne poparcie dla Borowskiego. wyborcza.pl, 29 września 2005. [dostęp 29 stycznia 2012].
  40. ↑ Serwis PKW – Wybory 2010. [dostęp 15 marca 2013].
  41. ↑ W Senacie SLD zdobyła 75 mandatów na 100. money.pl, 26 września 2001. [dostęp 30 października 2010].
  42. ↑ Łukasz Tomczak: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Toruń: Dom wydawniczy DUET, 2006, s. 62. ISBN 83-87906-84-9.
  43. ↑ Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 15 marca 2013].
  44. ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 29 stycznia 2007 r. o wynikach wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 28 stycznia 2007 r.. pkw.gov.pl. [dostęp 18 maja 2012].
  45. ↑ Sojusz zaprezentował swoje hasło wyborcze. onet.pl, 20 sierpnia 2011. [dostęp 20 sierpnia 2011].
  46. ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 października 2011 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r. (wyciąg). pkw.gov.pl. [dostęp 11 października 2011].
  47. ↑ Wybory do sejmików województw: wyniki głosowania i wyniki wyborów. pkw.gov.pl. [dostęp 18 maja 2012].
  48. ↑ Wyniki głosowania do sejmików województw według komitetów wyborczych i województw. pkw.gov.pl. [dostęp 18 grudnia 2010].
  49. ↑ Łukasz Tomczak: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Toruń: Dom wydawniczy DUET, 2006, s. 61. ISBN 83-87906-84-9.
  50. ↑ Serwis PKW – Wybory 2009. [dostęp 15 marca 2013].
  51. ↑ 51,0 51,1 51,2 Uchwała nr 3 IV Kongresu SLD – Jakiej Polski chcemy?. [dostęp 28 grudnia 2010].
  52. ↑ Łukasz Tomczak: Partie i ugrupowania parlamentarne III RP. Toruń: Dom Wydawniczy DUET, 2006, s. 72. ISBN 8389706849.
  53. ↑ Łukasz Tomczak: Partie i ugrupowania parlamentarne III RP. Toruń: Dom Wydawniczy DUET, 2006, s. 75. ISBN 8389706849.
  54. ↑ 54,0 54,1 54,2 Nowy wiek – nowy Sojusz Lewicy Demokratycznej. Socjaldemokratyczny program dla Polski. . s. 93. 
  55. ↑ Konstytucja Programowa SLD – 2007. [dostęp 23 grudnia 2010].
  56. ↑ Biuletyn programowy po konwencji SLD, 2007
  57. ↑ Zasady gospodarowania majątkiem i finansami partii oraz zaciągania zobowiązań majątkowych. sld.org.pl, 6 września 2008. [dostęp 1 stycznia 2011].
  58. ↑ koalicja SLD-UP
  59. ↑ sam SLD 196
  60. ↑ wraz z Unią Pracy
  61. ↑ koalicja Lewica i Demokraci
  62. ↑ sam SLD 40
  63. ↑ wybrany jako kandydat niezależny
  64. ↑ sam SLD 4
  65. ↑ sam SLD 6

Linki zewnętrzne[edytuj]

p • d • e
Polskie partie polityczne reprezentowane w parlamencie RP i Parlamencie Europejskim
(pogrubieniem wyróżniono partie obecne w koalicji rządowej)
Sejm RP
Platforma Obywatelska (206) • Prawo i Sprawiedliwość (137) • Ruch Palikota (38) • Polskie Stronnictwo Ludowe (29) • Sojusz Lewicy Demokratycznej (25) • Solidarna Polska (17) • RACJA Polskiej Lewicy (2)
Senat RP
Parlament Europejski
Platforma Obywatelska (25) • Prawo i Sprawiedliwość (6) • Sojusz Lewicy Demokratycznej (5) • Polskie Stronnictwo Ludowe (4) • Solidarna Polska (4) • Polska Jest Najważniejsza (3) • Ruch Palikota (1) • Unia Pracy (1)
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sojusz_Lewicy_Demokratycznej&oldid=36647710”