Lotnisko Chopina w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Port lotniczy Warszawa-Okęcie)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lotnisko Chopina w Warszawie
Lotnisko Chopina – Terminal A (po lewej starsza część terminalu A przed przebudową)
Lotnisko Chopina – Terminal A (po lewej starsza część terminalu A przed przebudową)
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa (Okęcie)
Typ cywilne
Właściciel Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” (PPL)
Rok otwarcia 1934
Kod IATA WAW
Kod ICAO EPWA
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 110 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2015)
Liczba pasażerów 11 186 688 (2015)[1]
Cargo 58 282,4 (2015)[2] t
Liczba operacji 124 691 (2015)[1]
Drogi startowe
Kierunek 15/33: Asfaltobeton, 3690 × 60 m
Kierunek 11/29: Asfaltobeton, 2800 × 50 m
Częstotliwości radiowe
Wieża: OKECIE TOWER
118,300 MHz
Ruch naziemny: OKECIE GROUND
121,900 MHz
Wydawanie zgody: OKECIE CLEARANCE DELIVERY
121,600 MHz
Zbliżanie: WARSAW APPROACH
128,800 MHz
125,050 MHz
ATIS: 120,450 MHz
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
WAW
WAW
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
WAW
WAW
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
WAW
WAW
Ziemia 52°09′57″N 20°58′02″E/52,165833 20,967222
Strona internetowa
Samoloty w porcie lotniczym Warszawa-Okęcie, początek lat 50.
Wnętrze Terminala A
Wyjścia do samolotów w Terminalu A
Hala odbioru bagażu w Terminalu A
Wprowadzony w 2015 system kolorowych linii kierujących podróżnych do stacji kolejowej Warszawa Lotnisko Chopina, przystanków autobusowych i postojów taksówek
Kaplica w strefie tranzytowej
Starsza część terminala A, przebudowana w latach 2012–2015
Terminal CARGO z lotu ptaka
Terminal Wojskowego Portu Lotniczego
Wraki samolotu An-24 w barwach PLL LOT i dawnego warszawskiego Ikarusa 260 jako obiekty ćwiczeń strażackich przy Terminalu Cargo
Rządowy Tu-154 i śmigłowiec PZL W-3 Sokół na płycie postojowej samolotów Wojskowego Portu Lotniczego
Widok lotniska z lotu ptaka w kwietniu 2012
Zdjęcie satelitarne

Lotnisko Chopina w Warszawie (ang.: Warsaw Chopin Airport, kod IATA: WAW, kod ICAO: EPWA) – największy port lotniczy w Polsce. W 2015 obsłużył ok. 36% wszystkich pasażerów w krajowym i międzynarodowym ruchu lotniczym.

Jest położony w warszawskiej dzielnicy Włochy (osiedle Okęcie), w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum miasta. Zajmuje powierzchnię ponad 500 ha.

Historia[edytuj]

Po 1918 zapadła decyzja o likwidacji Lotniska Mokotowskiego, położonego w granicach szybko rozwijającego się miasta, i budowie zamiast niego trzech nowych: wojskowego na Okęciu, cywilnego na Gocławiu oraz sportowego na Bielanach[3].

W planie regulacyjnym Warszawy z 1926 na lotnisko przeznaczono tereny na Okęciu i Paluchu o powierzchni 285 ha[4].

W 1934 na lotnisku wojskowym na Okęciu uruchomiono terminal pasażerski. Miała to być lokalizacja tymczasowa do czasu wybudowania lotniska na Gocławiu[3]. Latem tego samego roku oddano do użytku szeroką ul. Żwirki i Wigury, łączącą port lotniczy z ul. Wawelską i centrum miasta, obsadzoną zachowanymi do dzisiaj lipami[5][6].

Był to największy cywilno-wojskowy port lotniczy w II RP[7]. Wokół lotniska powstał klaster firm i instytucji związanych z lotnictwem m.in. należąca do Państwowych Zakładów Lotniczych Wytwórnia Płatowców, Polskie Zakłady Skody (późniejsza Wytwórnia Silników PZL), Doświadczalne Warsztaty Lotnicze i Instytut Techniczny Lotnictwa[7].

Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 od pierwszych godzin wojny lotnisko było celem ataków Luftwaffe[7]. Zbombardowano m.in. pas startowy, hangary i składy paliwa, przerwane zostały sieci: wodociągowa i elektryczna[7]. 8 września 1939 lotnisko zostało zajęte przez wojska niemieckie[7]. Zostało ono prowizorycznie naprawione, uporządkowano także zalegające polskie samoloty w celu umożliwienia wykonywania operacji lotniczych przez Luftwaffe[7]. 5 października 1939 na Okęciu wylądował samolot z Adolfem Hitlerem, który przyleciał do Warszawy w celu przyjęcia defilady zwycięstwa w Alejach Ujazdowskich[8].

W okresie okupacji niemieckiej lotnisko było wykorzystywane jako lotnisko transportowe[7]. Zbudowano m.in. betonową drogę startową na kierunku 300 stopni wraz z pomocniczymi drogami kołowania[7]. Stacjonowała tam część 1. Dywizji Lotniczej 6. Floty Powietrznej Roberta von Greima wyposażona w bombowce Junkers Ju 87 B[7]. W 1944, przed wybuchem powstania warszawskiego, na lotnisku znajdowało się 56 dział przeciwlotniczych[9]. W przejętych zakładach przemysłowych zatrudniano jeńców wojennych i Żydów[7].

1 sierpnia 1944, w godzinę „W”, lotnisko zostało zaatakowane przez żołnierzy 7 Pułku Piechoty AK „Garłuch” do których nie dotarła informacja o odwołaniu tego rozkazu. Atak zakończył się niepowodzeniem. Poległo ponad 120 powstańców, w tym wszyscy dowódcy[10].

W październiku 1944 Niemcy rozpoczęli stopniowe niszczenie infrastruktury lotniska. Przed wycofaniem się z Warszawy uszkodzili pas startowy i drogi kołowania[7].

Cywilną komunikację lotniczą z Okęcia wznowiono w marcu 1945[11].

Po wojnie zrezygnowano z planów budowy lotniska pasażerskiego na Gocławiu (do lat 70. działało tam lotnisko sportowe, na którego miejscu zbudowano osiedle mieszkaniowe Gocław-Lotnisko)[12][13]. W 1962 podjęto decyzję o rozbudowie Centralnego Portu Lotniczego Warszawa-Okęcie. Prace, podzielone na trzy etapy, zakończono w 1969[14][15].

Nazwa[edytuj]

Od momentu swojego otwarcia w 1934 lotnisko nosiło nazwy: Port Lotniczy Warszawa-Okęcie[16] i Centralny Port Lotniczy Warszawa-Okęcie[17].

W 2001 lotnisku nadano imię Fryderyka Chopina. W styczniu 2010 zarejestrowano w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego nową, obowiązującą obecnie formalnie nazwę, Lotnisko Chopina. Zmiana ta jest przedmiotem kontrowersji, i jak wskazuje wiele doniesień medialnych, nie zmieniła dominującej wśród mieszkańców miasta konwencji nazywania lotniska „Okęciem”[18][19]. Zmianę nazwy lotniska uzasadniano m.in. tym, iż nazwa Okęcie „jest nazwą zwyczajową znaną głównie Polakom, która z niczym szczególnym się nie kojarzy. Natomiast Lotnisko Chopina jest marką niosącą określone wartości, na bazie której znacznie łatwiej budować pozycję i rozpoznawalność portu w Polsce i na świecie”[20]. Wśród wspomnianych wartości władze lotniska wymieniały „klasę”, „wysoką kulturę”, „romantyzm” i „polskość”. Władze lotniska zadeklarowały jednocześnie, że nie jest ich zamiarem „zmiana normy językowej i całkowite wytępienie nazwy Okęcie z języka polskiego“[21].

Tradycyjna nazwa „Okecie” (bez polskiego „ę”) jest także wciąż używana jako identyfikator lotniska w systemach radiowej i elektronicznej łączności lotniczej. Nazwę „Warszawa-Okęcie“ nosi także Placówka Straży Granicznej na lotnisku[22], obsługiwane przez nią przejście graniczne oraz zlokalizowany na lotnisku Wojskowy Port Lotniczy.

Kalendarium[edytuj]

  • 1933 – Kosztem ponad 10 mln złotych ukończono budowę lotniska obejmującego trzy hangary, warsztaty, garaże, kotłownię oraz budynek dworca lotniczego wraz z betonową płytą postojową dla samolotów.
  • 1934 – 29 kwietnia – uroczyste otwarcie lotniska przez prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Przenosiny lotów z Lotniska Mokotowskiego. W pierwszym roku działalności lotnisko obsłużyło 10750 pasażerów.
  • 1937 – Zainstalowano wyposażenie radionawigacyjne w postaci radiolatarni Lorentz – do lądowania w trudniejszych warunkach atmosferycznych.
  • 1939 – Do września z lotniska utrzymywane były regularne połączenia lotnicze z 6 krajowymi oraz 17 zagranicznymi lotniskami.
  • 1939–1945 – W czasie okupacji niemieckiej na terenie lotniska znajdowały się dwie szkoły lotnicze oraz zakład naprawczy Luftwaffe. Lotniskiem zarządzała firma Junkers utrzymując na nim swój ośrodek badawczy. W okresie tym wybudowano na lotnisku pierwszą betonową drogę startową.
  • 1945 – styczeń – Zniszczenie lotniska przez wycofujące się wojska niemieckie.
  • 1969 – 27 kwietnia – Uroczyste oddanie do użytku Międzynarodowego Dworca Lotniczego (MDL, użytkowany do 1992).
  • 1975 – Oddanie do użytku Krajowego Dworca Lotniczego (KDL) przy ul. 17 Stycznia (obecnie Terminal General Aviation).
  • 1979 – Oddanie do użytku nowej hali przylotów MDL (użytkowanej do 1992, po przebudowie zamieniona na terminal „Etiuda”).
  • 1992 – 1 lipca – Oddanie do użytku Terminalu 1 (obecnie stara część Terminalu A, architektonicznie i funkcjonalnie zintegrowana z nową częścią w latach 2012–2015).
  • 2004 – Otwarcie terminalu „Etiuda” dla tanich linii lotniczych.
  • 2005 – Otwarcie Terminalu VIP Aviation (obecnie pod nazwą Terminal General Aviation) w zmodernizowanym budynku d. Krajowego Dworca Lotniczego przy ul. 17 Stycznia.
  • 2006 – 1 grudnia – Oddanie do użytku części przylotowej Terminalu 2.
  • 2008 – 7 marca – Oddanie do użytku części odlotowej Terminalu 2.
  • 2008 – 30 marca – Wprowadzenie przepisów Schengen.
  • 2009 – Zamknięcie terminalu „Etiuda”.
  • 2010 – Przemianowanie terminali 1 i 2 w Terminal A.
  • 2011 – 8 sierpnia – Oddanie do użytku pirsu centralnego i południowego Terminalu A.
  • 2012 – 1 czerwca – Uruchomienie stacji kolejowej Warszawa Lotnisko Chopina.
  • 2012 – 13 września – Rozpoczęcie modernizacji starej części Terminala A.
  • 2014 – Wybudowanie nowej płyty postojowej dla samolotów cargo i dwóch dróg odlodzeniowych oraz dwóch nowych dróg kołowania[23].
  • 2015 – 22 maja – Otwarcie zmodernizowanej części Terminala A w tym. m.in. bezpośredniego połączenia hali przylotów ze stacją kolejową Warszawa Lotnisko Chopina. Na dachu zmodernizowanej części terminala umieszczono elektrownię słoneczną[24]. Modernizacja terminala kosztowała ok. 400 mln zł netto i była częściowo finansowana ze środków UE (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007–2013)[25].

Ruch pasażerski[edytuj]

Tabela ruchu pasażerskiego na Lotnisku Chopina[edytuj]

Rok Liczba obsłużonych

pasażerów

Liczba operacji lotniczych
2005 7 071 667[26] 120 271[26]
2006 8 101 827[26] 126 534[26]
2007 9 193 223[26] 133 116[26]
2008 9 436 958[26] 129 728[26]
2009 8 278 747[26] 115 934[26]
2010 8 666 552[27] 116 691[27]
2011 9 322 485[27] 119 399[27]
2012 9 567 063[28] 118 320[28]
2013 10 669 879[28] 123 981[28]
2014 10 574 539[28] 121 913[28]
2015 11 186 688[1] 124 691[1]

W 2015 lotnisko obsłużyło ok. 36% pasażerów w ruchu lotniczym w Polsce[1]. Do najczęściej wybieranych kierunków podróży z/do Lotniska Chopina należą: Londyn, Paryż, Frankfurt nad Menem, Amsterdam i Gdańsk[25].

Lotnisko jest główną bazą Polskich Linii Lotniczych LOT. W 2015 polski przewoźnik otworzył na nim swoje centrum przesiadkowe[29]. W 2014 najwięcej pasażerów obsłużyli: LOT (4,55 mln), Wizz Air (1,2 mln), Lufthansa (475 tys.), Enter Air (466 tys.) oraz Travel Service (342 tys.)[25].

Przesyłki cargo[edytuj]

  • 2013 – 48 219,1 ton[30]
  • 2014 – 53 474,6 ton[30]
  • 2015 – 58 282,4 ton[2]

Terminale[edytuj]

W 2010 roku w celu ujednolicenia nazewnictwa budynków zlokalizowanych w Porcie Lotniczym im Fryderyka Chopina w Warszawie zarządzono, że dotychczasowe budynki „Terminal 1" i „Terminal 2" otrzymają wspólną nazwę Terminal A. Druga zmiana dotyczyła przemianowania byłego Terminala VIP Aviation na Terminal General Aviation.

  • Terminal A przy ul. Żwirki i Wigury:
    • d. Terminal 1 – starsza część pasażerskiego Terminalu A lotniska im. Fryderyka Chopina została oddana do użytku 1 lipca 1992. Jego początkowa przepustowość to około 3,5 mln pasażerów rocznie, powiększona w wyniku przebudowy dworca do ok. 5,5 mln pasażerów. Liczba stanowisk odprawy w tej części terminalu wynosiła 46 (numeracja nr 101-146), a pierwotna liczba bramek – 12. Była nazywana, ze względu na kolor dachu, filarów i ścian, „buraczkową”[31]. We wrześniu 2012 rozpoczęła się przebudowa terminala, której celem było architektoniczne i funkcjonalne zintegrowanie budynku z nową częścią oraz wybudowanie przejścia podziemnego łączącego bezpośrednio halę przylotów z nową stacją kolejową[32][33]. Zmodernizowana część terminala, oddana do użytku w maju 2015, ma siedem kondygnacji o powierzchni 60 tys. m², 48 stanowisk odprawy biletowo-bagażowej i 6 stanowisk samoobsługowych[34]. Na dachu umieszczono także elektrownię słoneczną. Panele z ogniwami fotowoltaicznymi pokrywają 80% powierzchni dachu (7 tys. m²), co ma pozwolić na wyprodukowanie ok. 575 MWh energii elektrycznej rocznie (ok. 20% dziennego zapotrzebowania terminala przy idealnych warunkach pogodowych)[24].
    • d. Terminal 2 – nowsza część Terminalu A przystosowana jest do obsługi 6,5 mln pasażerów rocznie. Liczba stanowisk odprawy biletowo-bagażowej wynosi 70 (nr 201-282). Hala przylotów została oddana do użytku 1 grudnia 2006. Strefa odlotów w ówczesnym Terminalu 2 dostała pozwolenie na użytkowanie 7 marca 2008. 12 marca 2008 otworzono terminal i rozpoczęto odprawy pasażerów lotów czarterowych[35], a 18 marca pozostałych lotów rozkładowych[36];
    • pirs centralny i południowy – w ramach dalszej rozbudowy Terminalu A do istniejącego pirsu północnego dobudowano pirs centralny oraz dokończono prace przy pirsie południowym (otwarcie 8 sierpnia 2011); dzięki dokończeniu inwestycji pasażerowie oczekujący na wejście do samolotu mają do dyspozycji jednolitą, przestronną halę, której długość wynosi 725 m.; linie lotnicze i pasażerowie zyskały 11 nowych rękawów, zlokalizowanych w pirsie południowym i centralnym; łączna liczba bramek wynosi 45, a rękawów – 27[37][38].

Od sierpnia 2014 roku wszystkie osoby znajdujące się w Terminalu A mogą korzystać z bezpłatnego i nielimitowanego dostępu do Internetu[39].

Na terenie terminala znajdują się dwie kaplice: w części ogólnodostępnej w hali odlotów oraz otwarta w 2015 kaplica w strefie tranzytowej w pobliżu wyjścia nr 37 wraz z osobnym pokojem modlitwy dla pasażerów różnych religii.

  • Terminal General Aviation (d. Terminal VIP Aviation) przy ul. 17 stycznia. Został otwarty 8 lipca 2005. Służy odprawie pasażerów korzystających z prywatnych lub korporacyjnych samolotów lotnictwa ogólnego (ang. general aviation). Zlokalizowany jest w zmodernizowanym budynku byłego krajowego dworca lotniczego z 1975. W 2014 w ruchu General Aviation zostało obsłużonych 11,2 tys. pasażerów (6,6 tys. operacji)[25].

Na terenie lotniska wdrożono zintegrowany system ratowania życia w przypadkach nagłego zatrzymania krążenia, na który w 2016 składało się m.in. 49 defibrylatorów[40].

Nieczynne terminale[edytuj]

  • Terminal Etiuda – dawny terminal tanich linii lotniczych, działający w latach 2004–2009. W latach 1979–1992 była to hala przylotów, zwana „fińską”, do której przeniesiono całość odpraw podróżnych do Warszawy. Obecnie siedziba Welcome Airport Services;
  • Krajowy Dworzec Lotniczy przy ul. Żwirki i Wigury – od 8 maja 2008 przestał pełnić swoją funkcję ze względu na budowę pirsu centralnego i południowego.

Specjalistyczne dworce lotnicze[edytuj]

  • Dworzec Towarowy CARGO – zlokalizowany w południowej części lotniska przy ul. Wirażowej.
  • Wojskowy Port Lotniczy Warszawa-Okęcie – zlokalizowany przy ul. Żwirki i Wigury przed wjazdem do cywilnego portu lotniczego. Port był obsługiwany przez flotę samolotów 36 Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego (rozformowany w sierpniu 2011). Terminal Wojskowego Portu Lotniczego (Terminal WPL) obsługiwany przez 1 Bazę Lotniczą[41] służy w szczególności do obsługi transportu członków najwyższych władz państwowych, przyjmowania rządowych delegacji zagranicznych i innych zadań związanych z obsługą administracji państwowej.

Obsługa lotniska[edytuj]

Widok ogólny lotniska
Widok ogólny lotniska

Obsługą samolotów na lotnisku, w szczególności załadunkiem i rozładunkiem bagażu, wyważaniem samolotów, transportem pasażerów po płycie lotniska, wypychaniem i holowaniem zajmują się wyspecjalizowane firmy:

Posiłki do samolotów dostarczają firmy:

Paliwo lotnicze do samolotów dostarczają firmy:

  • Petrolot
  • LOTOS
  • Baltic Ground Services.

Według raportu OAG Punctuality Report z 2015, lotnisko należy pod względem punktualności do światowej czołówki. Blisko 90% lotów odbywa się w wyznaczonym czasie[42].

Kierunki lotów i linie lotnicze[edytuj]

Kierunki rozkładowe[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Adria Airways
  1. Słowenia Lublana
Aegean Airlines
  1. Grecja Ateny
Aer Lingus
  1. Irlandia Dublin
Aerofłot
  1. Rosja Moskwa-Szeremietiewo
Air Baltic
  1. Słowacja Poprad-Tatry (sezonowo)[43]
  2. Łotwa Ryga
Air Berlin
  1. Niemcy Berlin-Tegel
Air Canada Rouge
  1. Kanada Toronto-Pearson[44]
Air China
  1. Chińska Republika Ludowa Pekin[45]
Air France
  1. Francja Paryż-Charles de Gaulle
Air Serbia
  1. Serbia Belgrad [zawieszone od 28 października 2016 do 27 marca 2017][46]
Alitalia
  1. Włochy Rzym-Fiumicino
Austrian Airlines
  1. Austria Wiedeń
Belavia
  1. Białoruś Mińsk
British Airways
  1. Wielka Brytania Londyn-Heathrow
Brussels Airlines
  1. Belgia Bruksela
Czech Airlines
  1. Czechosłowacja Praga
El Al Israel Airlines
  1. Izrael Tel Awiw
Ellinair
  1. Grecja Heraklion
  2. Grecja Saloniki-Macedonia
Emirates
  1. Zjednoczone Emiraty Arabskie Dubaj
Finnair
  1. Finlandia Helsinki
Germanwings
(obsługiwane przez Eurowings)
  1. Niemcy Düsseldorf
  2. Niemcy Kolonia/Bonn
KLM
  1. Holandia Amsterdam
LOT
  1. Holandia Amsterdam
  2. Grecja Ateny
  3. Hiszpania Barcelona-El Prat
  4. Liban Bejrut (sezonowo)
  5. Serbia Belgrad
  6. Belgia Bruksela
  7. Rumunia Bukareszt
  8. Węgry Budapeszt
  9. Ukraina Charków-Osnowa[47]
  10. Stany Zjednoczone Chicago-O’Hare
  11. Niemcy Düsseldorf
  12. Armenia Erywań
  13. Niemcy Frankfurt
  14. Szwajcaria Genewa
  15. Polska Gdańsk
  16. Niemcy Hamburg
  17. Polska Katowice
  18. Ukraina Kijów-Boryspol
  19. Mołdawia Kiszyniów
  20. Rumunia Kluż-Napoka
  21. Dania Kopenhaga
  22. Słowacja Koszyce[47]
  23. Polska Kraków
  24. Cypr Larnaka
  25. Wielka Brytania Londyn-Heathrow
  26. Słowenia Lublana
  27. Luksemburg Luksemburg[48]
  28. Ukraina Lwów
  29. Hiszpania Madryt-Barajas
  30. Włochy Mediolan-Malpensa
  31. Białoruś Mińsk
  32. Rosja Moskwa-Szeremietiewo
  33. Niemcy Monachium
  34. Stany Zjednoczone Newark-Liberty [od końca marca 2017][49]
  35. Stany Zjednoczone Nowy Jork-John F. Kennedy
  36. Francja Nicea-Lazurowe Wybrzeże
  37. Ukraina Odessa
  38. Polska Olsztyn-Mazury (sezonowo)[50]
  39. Francja Paryż-Charles de Gaulle
  40. Litwa Połąga[51]
  41. Chińska Republika Ludowa Pekin
  42. Polska Poznań
  43. Czechosłowacja Praga
  44. Łotwa Ryga
  45. Polska Rzeszów
  46. Rosja Sankt Petersburg
  47. Korea Południowa Seul-Incheon (od 17 października 2016)[52]
  48. Bułgaria Sofia
  49. Chorwacja Split (sezonowo) [53]
  50. Turcja Stambuł-Atatürk
  51. Niemcy Stuttgart
  52. Polska Szczecin
  53. Szwecja Sztokholm-Arlanda
  54. Estonia Tallinn
  55. Gruzja Tbilisi
  56. Izrael Tel Awiw
  57. Japonia Tokio-Narita[54][55]
  58. Kanada Toronto-Pearson
  59. Włochy Wenecja
  60. Litwa Wilno
  61. Austria Wiedeń
  62. Polska Wrocław
  63. Chorwacja Zadar (sezonowo) [53]
  64. Chorwacja Zagrzeb[56]
  65. Szwajcaria Zurych
Lufthansa
  1. Niemcy Frankfurt
Lufthansa
(obsługiwane przez Lufthansa CityLine)
  1. Niemcy Monachium
Norwegian
  1. Hiszpania Barcelona-El Prat
  2. Wielka Brytania Londyn-Gatwick
  3. Hiszpania Madryt
  4. Hiszpania Malaga
  5. Norwegia Oslo-Gardermoen
  6. Norwegia Stavanger
Qatar Airways
  1. Katar Doha
Ryanair
  1. Polska Gdańsk (od 4 października 2016)[57]
  2. Polska Szczecin (od 26 marca 2017)[58]
  3. Polska Wrocław (od 4 października 2016)[57]
SAS
  1. Dania Kopenhaga
Sprint Air
  1. Polska Zielona Góra
Swiss International Air Lines
  1. Szwajcaria Zurych
Swiss International Air Lines
(obsługiwane przez Helvetic Airways)
  1. Szwajcaria Zurych
TAP Portugal
  1. Portugalia Lizbona
Turkish Airlines
  1. Turcja Stambuł-Atatürk
Ukraine International Airlines
  1. Ukraina Kijów-Boryspol
  2. Ukraina Winnica
Vueling Airlines
  1. Hiszpania Barcelona-El Prat
Wizz Air
  1. Islandia Reykjavík-Keflavík (sezonowo)[59]
  2. Wielka Brytania Aberdeen[59]
  3. Wielka Brytania Glasgow-International
  4. Wielka Brytania Doncaster/Sheffield
  5. Wielka Brytania Liverpool
  6. Wielka Brytania Birmingham
  7. Wielka Brytania Bristol[59]
  8. Wielka Brytania Londyn-Luton
  9. Szwecja Göteborg-Landvetter
  10. Szwecja Malmö-Sturup
  11. Szwecja Sztokholm-Skavsta
  12. Norwegia Bergen
  13. Norwegia Oslo-Torp
  14. Gruzja Kutaisi
  15. Bułgaria Burgas (sezonowo)
  16. Cypr Larnaka
  17. Izrael Tel Awiw
  18. Niemcy Dortmund
  19. Holandia Eindhoven
  20. Belgia Bruksela-Charleroi
  21. Francja Paryż-Beauvais
  22. SzwajcariaFrancjaNiemcy Bazylea/Miluza/Fryburg
  23. Francja Grenoble (sezonowo)
  24. Włochy Werona (sezonowo)
  25. Włochy Mediolan-Bergamo
  26. Włochy Turyn (sezonowo)
  27. Włochy Alghero (sezonowo)[60]
  28. Włochy Bari[59]
  29. Włochy Neapol[61]
  30. Włochy Rzym-Fiumicino
  31. Włochy Katania (sezonowo)
  32. Malta Malta (sezonowo)
  33. Grecja Korfu (sezonowo)
  34. Chorwacja Split (sezonowo)[62]
  35. Węgry Budapeszt
  36. Hiszpania Alicante (sezonowo)
  37. Hiszpania Barcelona-El Prat
  38. Portugalia Lizbona
  39. Portugalia Porto[63]
WOW air
  1. Islandia Reykjavík-Keflavík

Kierunki czarterowe[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Aegean Airlines
  1. Grecja Korfu
Air Malta
  1. Malta Malta
Arkefly[64]
  1. Dominikana Punta Cana
  2. Meksyk Cancún
  3. Mauritius Mauritius
Arkia Israel Airlines
  1. Izrael Tel Awiw
Enter Air
  1. Maroko Agadir
  2. Grecja Ateny
  3. Tajlandia Bangkok
  4. Turcja Bodrum
  5. Bułgaria Burgas
  6. Włochy Katania
  7. Grecja Chania
  8. Sri Lanka Kolombo
  9. Grecja Korfu
  10. Turcja Dalaman
  11. Tunezja Dżerba
  12. Chorwacja Dubrownik
  13. Izrael Eljat/Ovda
  14. Tunezja Enfidha
  15. Portugalia Faro
  16. Hiszpania Fuerteventura
  17. Hiszpania Barcelona
  18. Grecja Heraklion
  19. Bułgaria Burgas
  20. Egipt Hurghada
  21. Turcja Izmir
  22. Grecja Kos
  23. Włochy Lamezia Terme
  24. Hiszpania Malaga
  25. Egipt Marsa Alam
  26. Tunezja Monastyr
  27. Włochy Olbia
  28. Hiszpania Palma de Mallorca
  29. Cypr Pafos
  30. Grecja Patras/Araxos
  31. Tajlandia Phuket
  32. Grecja Rodos
  33. Hiszpania Sewilla
  34. Egipt Szarm el-Szejk
  35. Chorwacja Split
  36. Izrael Tel Awiw
  37. Grecja Saloniki
  38. Bułgaria Warna
  39. Włochy Werona
  40. Grecja Zakintos
  41. Kenia Mombasa
LOT[65]
  1. Tajlandia Bangkok
  2. Meksyk Cancún
  3. Wietnam Ho Chi Minh
  4. Kuba Holguin
  5. Sri Lanka Kolombo
  6. Tajlandia Krabi
  7. Dominikana La Romana
  8. Wenezuela Porlamar
  9. Kuba Santa Clara
  10. Kuba Varadero
  11. Zanzibar (autonomia) Zanzibar
Nouvelair
  1. Tunezja Monastyr
  2. Tunezja Enfidha
Small Planet Airlines
  1. Turcja Antalya
  2. Bułgaria Burgas
  3. Grecja Heraklion
  4. Hiszpania Palma de Mallorca
  5. Bułgaria Warna
SunExpress
  1. Turcja Antalya
Travel Service Polska
  1. Turcja Bodrum
  2. Bułgaria Burgas
  3. Portugalia Madera
  4. Grecja Heraklion
  5. Cypr Larnaka
  6. Włochy Palermo
  7. Hiszpania Palma de Mallorca
  8. Izrael Tel Awiw
  9. Bułgaria Warna
  10. Dominikana Punta Cana
  11. Hiszpania Fuerteventura
  12. Hiszpania Gran Canaria
  13. Hiszpania Teneryfa
TACV
  1. Republika Zielonego Przylądka Sal

Kierunki towarowe[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Air Contractors
  1. Francja Paryż-Charles de Gaulle
DHL
  1. Niemcy Lipsk
FedEx
  1. Francja Paryż-Charles de Gaulle
Genex
  1. Białoruś Mińsk
LOT Cargo (obsługiwane przez Cargojet Airways)
  1. Kanada Hamilton
  2. Stany Zjednoczone Nowy Jork-John F. Kennedy
Sprint Air
  1. Polska Bydgoszcz
  2. Polska Gdańsk
  3. Polska Katowice
  4. Ukraina Kijów
  5. Polska Poznań
  6. Polska Wrocław
TNT
  1. Belgia Liège
UPS
  1. Kazachstan Ałmaty
  2. Hongkong Hongkong
  3. Niemcy Kolonia
  4. Chińska Republika Ludowa Szanghaj

Mapy z kierunkami lotów[edytuj]

Mapa lokalizacyjna Europy
Warszawa-Lotnisko Chopina
Warszawa-Lotnisko Chopina
Ateny
Ateny
Turyn
Turyn
Werona
Werona
Malta
Malta
Alicante
Alicante
Katania
Katania
Dortmund
Dortmund
Zagrzeb
Zagrzeb
Dublin
Dublin
Moskwa-Szeremietiewo
Moskwa-Szeremietiewo
Ryga
Ryga
Berlin-Tegel
Berlin-Tegel
Paryż-Charles de Gaulle
Paryż-Charles de Gaulle
Wenecja
Wenecja
Rzym-Fiumicino
Rzym-Fiumicino
Wiedeń
Wiedeń
Mińsk
Mińsk
Londyn-Heathrow
Londyn-Heathrow
Praga
Praga
Helsinki
Helsinki
Reykjavik-Keflavik
Reykjavik-Keflavik
Amsterdam
Amsterdam
Tel Awiw
Tel Awiw
Barcelona
Barcelona
Bejrut
Bejrut
Belgrad
Belgrad
Birmingham
Birmingham
Bruksela
Bruksela
Bukareszt
Bukareszt
Budapeszt
Budapeszt
Düsseldorf
Düsseldorf
Erywań
Erywań
Frankfurt
Frankfurt
Genewa
Genewa
Hamburg
Hamburg
Kijów-Boryspol
Kijów-Boryspol
Kopenhaga
Kopenhaga
Larnaka
Larnaka
Madryt
Madryt
Mediolan-Malp.
Mediolan-Malp.
Monachium
Monachium
Nicea
Nicea
Odessa
Odessa
Sankt Petersburg
Sankt Petersburg
Sofia
Sofia
Stambuł-Atatürk
Stambuł-Atatürk
Stuttgart
Stuttgart
Sztokholm-Arlanda
Sztokholm-Arlanda
Tallinn
Tallinn
Tbilisi
Tbilisi
Zurych
Zurych
Gdańsk
Gdańsk
Katowice
Katowice
Kraków
Kraków
Lwów
Lwów
Poznań
Poznań
Rzeszów
Rzeszów
Szczecin
Szczecin
Wilno
Wilno
Wrocław
Wrocław
Bergen
Bergen
Oslo-Gardermoen
Oslo-Gardermoen
Stavanger
Stavanger
Zielona Góra
Zielona Góra
Bruksela-Charleroi
Bruksela-Charleroi
Eindhoven
Eindhoven
Liverpool
Liverpool
Mediolan-Berg.
Mediolan-Berg.
Paryż-Beauvais
Paryż-Beauvais
Sztokholm-Skavsta
Sztokholm-Skavsta
Lizbona
Lizbona
Doncaster/Sheffield
Doncaster/Sheffield
Glasgow
Glasgow
Göteborg-City
Göteborg-City
Londyn-Luton
Londyn-Luton
Mediolan-Lin.
Mediolan-Lin.
Malmö
Malmö
Oslo-Torp
Oslo-Torp
Burgas
Burgas
Grenoble
Grenoble
Kutaisi
Kutaisi
Malaga
Malaga
Kolonia/Bonn
Kolonia/Bonn
Lublana
Lublana
Heraklion
Heraklion
Korfu
Korfu
Londyn-Gatwick
Londyn-Gatwick
Kiszyniów
Kiszyniów
Bazylea
Bazylea
Poprad-Tatry
Poprad-Tatry
Kluż-Napoka
Kluż-Napoka
Bari
Bari
Bristol
Bristol
Aberdeen
Aberdeen
Połąga
Połąga
Charków
Charków
Koszyce
Koszyce
Luksemburg
Luksemburg
Zadar
Zadar
Split
Split
Saloniki
Saloniki
Alghero
Alghero
Porto
Porto
Neapol
Neapol
Winnica
Winnica
Olsztyn-Mazury
Olsztyn-Mazury
Ibiza
Ibiza
Geographylogo.svg
Kierunki lotów regularnych do Europy z lotniska Chopina w Warszawie
Mapa lokalizacyjna świata
Warszawa-Lotnisko Chopina
Warszawa-Lotnisko Chopina
Dubaj
Dubaj
Chicago-O’Hare
Chicago-O’Hare
Nowy Jork-JFK
Nowy Jork-JFK
Newark-Liberty
Newark-Liberty
Pekin
Pekin
Toronto
Toronto
Tokio-Narita
Tokio-Narita
Ad-Dauha
Ad-Dauha
Gran Canaria
Gran Canaria
Teneryfa
Teneryfa
Seul
Seul
Geographylogo.svg
Kierunki lotów regularnych pozaeuropejskich z Lotniska Chopina w Warszawie
Mapa lokalizacyjna Europy
Warszawa-Lotnisko Chopina
Warszawa-Lotnisko Chopina
Korfu
Korfu
Malta
Malta
Tel Awiw
Tel Awiw
Antalya
Antalya
Burgas
Burgas
Enfidha
Enfidha
Heraklion
Heraklion
Palma de Mallorca
Palma de Mallorca
Rodos
Rodos
Ateny
Ateny
Bodrum
Bodrum
Katania
Katania
Chania
Chania
Dalaman
Dalaman
Dubrownik
Dubrownik
Faro
Faro
Barcelona
Barcelona
Izmir
Izmir
Kos
Kos
Lamezia Terme
Lamezia Terme
Málaga
Málaga
Monastyr
Monastyr
Olbia
Olbia
Pafos
Pafos
Araxos
Araxos
Sewilla
Sewilla
Split
Split
Saloniki
Saloniki
Warna
Warna
Werona
Werona
Zakintos
Zakintos
Larnaka
Larnaka
Palermo
Palermo
Geographylogo.svg
Kierunki lotów czarterowych do Europy z Lotniska Chopina w Warszawie
Mapa lokalizacyjna świata
Warszawa-Lotnisko Chopina
Warszawa-Lotnisko Chopina
Hurghada
Hurghada
Szarm el-Szejk
Szarm el-Szejk
Teneryfa
Teneryfa
Agadir
Agadir
Bangkok
Bangkok
Kolombo
Kolombo
Dżerba
Dżerba
Fuerteventura
Fuerteventura
Marsa Alam
Marsa Alam
Phuket
Phuket
Sal
Sal
Gran Canaria
Gran Canaria
Punta Cana
Punta Cana
Madera
Madera
Porlamar
Porlamar
La Romana
La Romana
Varadero
Varadero
Cancun
Cancun
Mauritius
Mauritius
Geographylogo.svg
Kierunki lotów czarterowych pozaeuropejskich z Lotniska Chopina w Warszawie
Mapa lokalizacyjna Europy
Warszawa-Lotnisko Chopina
Warszawa-Lotnisko Chopina
Lipsk/Halle
Lipsk/Halle
Mińsk
Mińsk
Paryż-Charles de Gaulle
Paryż-Charles de Gaulle
Bydgoszcz
Bydgoszcz
Gdańsk
Gdańsk
Katowice
Katowice
Kijów
Kijów
Poznań
Poznań
Wrocław
Wrocław
Liège
Liège
Kolonia/Bonn
Kolonia/Bonn
Geographylogo.svg
Kierunki lotów towarowych do Europy z Lotniska Chopina w Warszawie
Mapa lokalizacyjna świata
Warszawa-Lotnisko Chopina
Warszawa-Lotnisko Chopina
Hamilton
Hamilton
Nowy Jork-JFK
Nowy Jork-JFK
Ałmaty
Ałmaty
Szanghaj
Szanghaj
Hongkong
Hongkong
Geographylogo.svg
Kierunki lotów towarowych pozaeuropejskich z Lotniska Chopina w Warszawie

Odciążenie portu[edytuj]

Drogi startowe i operacje lotnicze[edytuj]

Operacje lotnicze wykonywane są z dwóch asfaltobetonowych dróg startowych:

  • na kierunku 15/33, 3690 × 60 m, o nośności PCN 88 F/C/X/T;
  • na kierunku 11/29, 2800 × 50 m, o nośności PCN 77 R/A/W/T (do początku października 2014 zamknięta z powodu budowy nowej drogi kołowania).

Samoloty poruszają się po 21 drogach kołowania. W ciągu godziny na lotnisku im. Fryderyka Chopina w Warszawie może być wykonanych 35 operacji lotniczych.

Pomoce nawigacyjne[edytuj]

RWY 11: światła Calvert kat. II (960 m), PAPI, ILS/DME kat. II

RWY 29: światła SALS (420 m), PAPI

RWY 15: światła SALS (420 m), PAPI

RWY 33: światła ALPA-ATA kat. II, PAPI, ILS/DME kat. II

Dla wszystkich podejść dostępna jest również radiolatarnia VOR/DME OKC 113,45 MHz

Preferencyjny system dróg startowych[edytuj]

Z uwagi na kierunki wiatrów najczęściej wiejących w Polsce, układ ruchu lotniczego w przestrzeni nad Warszawą, stosowane na Lotnisku Chopina przepisy dotyczące ograniczania hałasu, układ dróg startowych, kołowania i szybkiego zjazdu, jak i wyposażenie w pomoce nawigacyjne, obowiązuje następujący system preferencyjny dróg startowych:

Przyloty:

  1. RWY 33,
  2. RWY 11,
  3. RWY 15,
  4. RWY 29.

Odloty:

  1. RWY 29,
  2. RWY 15,
  3. RWY 33,
  4. RWY 11.

W godzinach od 20:00 do 04:00 (od 21:00 do 05:00 czasu zimowego), użytkowana jest wyłącznie droga startowa na kierunku 15/33, o ile pozwala na to pogoda i aktualne warunki techniczne.

Transport[edytuj]

Komunikację z portem lotniczym utrzymuje miejska komunikacja autobusowa (Czasy przejazdów podane według rozkładów ZTM[66]):

1 czerwca 2012 r. oddano do użytku podziemną stację kolejową zlokalizowaną pod terminalem[67]. Kontrakt warty 230 milionów złotych podpisano 27 października 2009[68].

Nierozwiązanym problemem portu lotniczego pozostają oszukujący pasażerów taksówkarze. Ich ofiarami padają głównie nieświadomi obcokrajowcy – cena kursu do centrum miasta może sięgnąć 150 zł lub więcej. Stało się to przedmiotem kampanii prasowej i tematem wielu publikacji „Gazety Stołecznej[69].

Częstotliwości radiowe[edytuj]

Airbus A380 na lotnisku Chopina
  • ATIS – 120,450 MHz
  • Okęcie Clearance Delivery – 121,600 MHz
  • Okęcie Ziemia (Okecie Ground) – 121,900 MHz
  • Okecie Wieża (Okecie Tower) – 118,300 MHz
  • Warszawa Zbliżanie (Warsaw Approach) – 128,800 MHz (Południe) oraz 125,050 MHz (Północ)
  • Warszawa Director (Warsaw Director) – 129,375 MHz

Obszar ograniczonego użytkowania wokół lotniska[edytuj]

20 czerwca 2011 r. Sejmik Województwa Mazowieckiego podjął uchwałę nr 76/11 w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie[70]. Uchwała weszła w życie 4 sierpnia – po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 128 poz. 4086).

Wypadki na lotnisku i w jego pobliżu[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e Liczba obsłużonych pasażerów oraz wykonanych operacji w ruchu krajowym i międzynarodowym regularnym i czarterowym w latach 2013-2015. W: Urząd Lotnictwa Cywilnego [on-line]. ulc.gov.pl. [dostęp 2016-05-31].
  2. a b Ilość obsłużonego cargo on board (w kg) w polskich portach lotniczych w ruchu krajowym i międzynarodowym w roku 2014-2015. W: Urząd Lotnictwa Cywilnego [on-line]. ulc.gov.pl. [dostęp 2016-05-31].
  3. a b Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 63. ISBN 978-83-61253-51-8.
  4. Jerzy Gromski: Ochota w latach 1916–1939 [w:] Dzieje Ochoty. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 128.
  5. Jan Bystroń: Warszawa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977, s. 311.
  6. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 1035. ISBN 83-01-08836-2.
  7. a b c d e f g h i j k Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Polska Walczy i Wydawnictwo Bellona, 2015, s. 552. ISBN 978-83-1113474-4.
  8. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Warszawa: Czytelnik, 2010, s. 21. ISBN 978-83-07-03239-9.
  9. Piotr Rozwadowski (red.): Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. Tom 1. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2005, s. 424. ISBN 83-11-09261-3.
  10. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej. Warszawa: Instytut wydawniczy PAX, 1969, s. 72–73.
  11. Bronisław Dostatni: Ochota ośrodkiem komunikacji lotniczej [w:] Dzieje Ochoty. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 188–189.
  12. Marcin Białas. Lotnisko na Gocławiu. „Stolica”, s. 53, kwiecień 2016. 
  13. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 926. ISBN 83-01-08836-2.
  14. Bronisław Dostatni: Ochota ośrodkiem komunikacji lotniczej [w:] Dzieje Ochoty. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 189.
  15. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 84.
  16. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 568, 671. ISBN 83-01-08836-2.
  17. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 83.
  18. Sebastian Lucinski: 10 lat „Lotniska Chopina”. Ale nazwa „Okęcie” wciąż popularniejsza. www.mmwarszawa.pl. [dostęp 2011-04-08].
  19. Am/PAP: Chopin zamiast Okęcia. Newsweek.pl. [dostęp 2011-04-08].
  20. Radosław Żuk, Dyrektor Biura Public Relations Lotniska Chopina: Od lat dziesięciu Chopin rządzi na Okęciu. old.lotnisko-chopina.pl. [dostęp 2016-01-31].
  21. Chopin lepszy niż Okęcie. [dostęp 2016-01-31].
  22. Placówka Straży Granicznej Warszawa – Okęcie. [dostęp 2015-04-08].
  23. Lotnisko Chopina. Nowy terminal – nowe możliwości. , s. 3, 2015. Dział Public Relations P.P. „Porty Lotnicze“. 
  24. a b Lotnisko Chopina. Nowy terminal – nowe możliwości. , s. 7, 2015. Dział Public Relations P.P. „Porty Lotnicze“. 
  25. a b c d Lotnisko Chopina. Nowy terminal – nowe możliwości. , s. 8, 2015. Dział Public Relations P.P. „Porty Lotnicze“. 
  26. a b c d e f g h i j Statystyki przewozów pasażerskich i operacji lotniczych w latach 1993 -2010. W: Urząd Lotnictwa Cywilnego [on-line]. ulc.gov.pl. [dostęp 2015-08-28]. s. 2–3.
  27. a b c d Liczba obsłużonych pasażerów oraz wykonanych operacji w ruchu krajowym i międzynarodowym - regularnym i czarterowym w latach 2010 - 2012. W: Urząd Lotnictwa Cywilnego [on-line]. ulc.gov.pl, marzec 2013. [dostęp 2015-08-28]. s. 1.
  28. a b c d e f Liczba obsłużonych pasażerów oraz wykonanych operacji w ruchu krajowym i międzynarodowym - regularnym i czarterowym w latach 2012-2014. W: Urząd Lotnictwa Cywilnego [on-line]. ulc.gov.pl, marzec 2015. [dostęp 2015-08-27]. s. 1.
  29. Jakub Panek. Szybka przesiadka na Lotnisku Chopina. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 5 listopada 2015. 
  30. a b Ilość obsłużonych przesyłek "on board" (w kg) w polskich portach lotniczych w ruchu krajowym i międzynarodowym w latach 2014 i 2013. W: Urząd Lotnictwa Cywilnego [on-line]. maj 2015. [dostęp 2015-08-28]. s. 1.
  31. Terminal na Okęciu prawie gotowy. Kiedy otwarcie?. warszawa.gazeta.pl. [dostęp 2016-05-22].
  32. Rusza przebudowa Terminalu A na Lotnisku Chopina. Gazeta.pl, 14.09.2012. [dostęp 2012-11-03].
  33. Lotnisko Chopina. Nowy terminal – nowe możliwości. , s. 4, 2015. Dział Public Relations P.P. „Porty Lotnicze“. 
  34. Nowy terminal na Lotnisku Chopina już działa. W: Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze“ [on-line]. lotnisko-chopina.pl. [dostęp 2015-08-17].
  35. Pierwsze loty czarterowe z ówczesnego Terminalu 2.
  36. Pierwsze loty rozkładowe z Terminalu 2
  37. PPL ogłasza przetarg na dokończenie Terminalu 2
  38. Konrad Majszyk: Inwestycje na lotnisku Chopina, fiasko w Modlinie. Życie Warszawy.pl. [dostęp 2010-05-13].
  39. Jakub Panek: Lotnisko daje darmowy internet. Wi-Fi dostępne na Okęciu. wyborcza.pl, 14 sierpnia 2014. [dostęp 2014-12-08].
  40. Danuta Walewska. Lotnisko jest dobrze zaopatrzone w defibrylatory. „Rzeczpospolita (dodatek Życie Mazowsza)”, s. J5, 30 marca 2016. 
  41. 1 Baza Lotnicza.
  42. Lotnisko Chopina w światowej czołówce punktualności (pol.). Lotnicza Polska. [dostęp 2015-02-04].
  43. Paweł Cybulak: airBaltic: Z Warszawy do Popradu (pol.). pasazer.com. [dostęp 24 maja 2015].
  44. Anna Żuchlińska: Air Canada Rouge: Z Warszawy do Toronto (pol.). pasazer.com. [dostęp 24 maja 2015].
  45. mb/gry: LOT traci monopol. Na trasie do Chin (pol.). tvn24bis.pl. [dostęp 18 sierpnia 2016].
  46. Air Serbia to terminate Warsaw service (ang.). EX-YU Aviation News. [dostęp 24 sierpnia 2016].
  47. a b Mariusz Piotrowski: Kolejne nowe trasy LOT. Z Warszawy polecimy do Koszyc i Charkowa (pol.). fly4free.pl. [dostęp 9 listopada 2015].
  48. Paweł Cybulak: LOT: Z Warszawy do Luksemburga (pol.). pasazer.com. [dostęp 24 listopada 2015].
  49. Dominik Sipiński: LOT: Więcej Dreamlinerów, wraca Newark (pol.). pasazer.com. [dostęp 8 września 2016].
  50. Dominik Sipiński: LOT poleci do Szyman (pol.). pasazer.com. [dostęp 13 czerwca 2016].
  51. Mariusz Piotrowski: Nowa trasa PLL LOT: Z Warszawy polecimy na Litwę do Połągi (pol.). fly4free.pl. [dostęp 6 listopada 2015].
  52. Dominik Sipiński: LOT leci do Seulu (pol.). pasazer.com. [dostęp 22 czerwca 2016].
  53. a b Jakub Panek: LOT uruchomi z Lotniska Chopina nowe połączenia do Chorwacji (pol.). warszawa.wyborcza.pl. [dostęp 22 grudnia 2015].
  54. Anna Żuchlińska: LOT: Z Warszawy polecimy do Tokio (pol.). pasazer.com. [dostęp 19 czerwca 2015].
  55. LOT poleci do Tokio (pol.). aeronews.pl. [dostęp 16 czerwca 2015].
  56. Mirosław Pachowicz: Eurolot do likwidacji. Na początek trasy własne (pol.). pasazer.com. [dostęp 8 lutego 2015].
  57. a b Justyna Urbaniak: Ryanair rozpocznie połączenia krajowe z Lotniska Chopina już 4 października (pol.). rynekinfrastruktury.pl. [dostęp 22 czerwca 2016].
  58. Dominik Sipiński: Nowa trasa krajowa Ryanaira! (pol.). pasazer.com. [dostęp 30 sierpnia 2016].
  59. a b c d Paweł Cybulak: Wizz Air: 6. samolot na Lotnisku Chopina. 4 nowe trasy (pol.). pasazer.com. [dostęp 17 września 2015].
  60. Anna Żuchlińska: http://www.pasazer.com/news/29100/wizz,air,poleci,z,polski,na,sardynie.html (pol.). pasazer.com. [dostęp 25 stycznia 2016].
  61. Anna Żuchlińska: Wizz Air: Z Warszawy do Neapolu (pol.). pasazer.com. [dostęp 14 marca 2016].
  62. Paweł Cybulak: Dwie nowe trasy Wizz Aira. Do Włoch i Chorwacji (pol.). pasazer.com. [dostęp 17 czerwca 2016].
  63. Paweł Cybulak: Wizz Air poleci z Warszawy do Portugalii! (pol.). pasazer.com. [dostęp 11 lutego 2016].
  64. http://www.pasazer.com/in-16600-tui,b767,arkefly,poleci,z,warszawy.php.
  65. http://www.pasazer.com/in-13715-lot,czartery,dla,rainbow,tours.php.
  66. ZTM Warszawa. [dostęp 2010-05-11].
  67. Z aktualności ZTM: Pociągi połączyły lotnisko z centrum. [dostęp 1 czerwca 2012].
  68. Pociągiem na lotnisko. ztm.waw.pl. [dostęp 2009-10-27].
  69. Taximafia bezkarna, bo lotnisko boi się ją przepędzić. Gazeta Wyborcza, sierpień 2012.
  70. Uchwała 76/11 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Samorząd Województwa Mazowieckiego. [dostęp 2011-07-30].

Linki zewnętrzne[edytuj]