Sylwester II

Sylwester II Silvester Secundus
Gerbert d'Aurillac
Papież
Data i miejsce urodzenia	ok. 945 Owernia
Data i miejsce śmierci	12 maja 1003 Rzym
Wyznanie	chrześcijaństwo
Kościół	rzymskokatolicki
Pontyfikat	2 kwietnia 999
Multimedia w Wikimedia Commons

Sylwester II (łac. Silvester II), wcześniej znany jako Gerbert z Aurillac (ur. między 945 a 950 r. w Owernii en Auvergne – zm. 12 maja 1003 w Rzymie) - wybitny uczony, matematyk, filozof, wychowawca królewskich synów - późniejszego króla Francji Roberta II Pobożnego i cesarza Ottona III. 2 kwietnia 999 wybrany został z poparcia cesarza Ottona III na papieża, funkcję sprawował do śmierci 12 maja 1003.

Urodził się w miejscowości Belliac, w prowincji Owernia, położonej w w południowo-centralnej Francji. W wieku 12 lat wstąpił do benedyktyńskiego klasztoru św. Geralda w Aurillac. Pobierał tam pierwsze nauki, które kontynuował u boku biskupa Hatto z Vich, na obszarze Marchii Hiszpańskiej, prawdopodobnie także w katalońskim klasztorze Santa María de Ripoll. Poznał tam dziedziny nauki nieznane w północnej Europie, a studiowane w arabskiej Hiszpanii - matematykę, astronomię i mechanikę.

W latach 972-981 sprawował funkcję nauczyciela szkoły katedralnej w Reims. W 981 roku przybył do Italii, gdzie w Pawii dołączył do dworu Ottona II. Między innymi w tym czasie wziął udział w wygranej dyspucie z Oktrykiem, scholastykiem szkoły katedralnej w Magdeburgu, uważanym za najwybitniejszy umysł ówczesnych Niemiec. W roku następnym cesarz mianował go opatem klasztoru w Bobbio, nie sprawdził się jednak na tym stanowisku. Po śmierci cesarza Ottona II (983) udał się do Reims, gdzie został doradcą arcybiskupa Adalberona, który umierając w 989 roku wyznaczył Gerberta na swego następcę. Ten objął to stanowisko dopiero w 991 roku, po buncie kandydata królewskiego Arnulfa. Papież Jan XV zablokował jednak jego wybór, wobec tego Gerbert udał się na dwór cesarski i został wychowawcą młodocianego Ottona III. Cesarz po wyborze na tron papieski jego kuzyna Grzegorza V wsparł w 998 roku kandydaturę Gerberta na arcybiskupa Rawenny. W niecały rok później, również wspierany przez cesarza, został wybrany papieżem jako Sylwester II, był pierwszą osobą na tym stanowisku pochodzącą z Francji.

Wspierał i zapewne inicjował dążenia Ottona III do odrodzenia pod jego berłem cesarstwa rzymskiego jako uniwersalnej monarchii chrześcijańskiej. Wspierał chrystianizację młodych państw, m.in. poprzez utworzenie arcybiskupstwa i pięciu biskupstw w Polsce, a także metropolii na Węgrzech.

Uznawany za najwybitniejszego matematyka X wieku, rozpowszechnił w chrześcijańskiej Europie cyfry arabskie oraz system dziesiętny. Charles Seife twierdzi, że Sylwester II poznał cyfry arabskie w czasie podróży do Hiszpanii, ale była to wersja bez zera. Jako jeden z pierwszych uczonych europejskich zajmował się logiką formalną. Skonstruował abak Gerberta, a także pierwszy zegar mechaniczny i kilka instrumentów astronomicznych. Skonstruował również kilka instrumentów muzycznych, w tym organy. Jest autorem traktatu De rationali et de ratione uti, w którym rozważa m.in. kwestię klasyfikacji nauk. Był też słynnym kolekcjonerem manuskryptów.

Ze względu na swoją rozległą matematyczną wiedzę, podejrzewany bywał o kontakty z siłami piekielnymi. Potrafił i posługiwał się tzw. notami tyrońskimi oraz abakusem, co u niewykształconych ludzi wywoływało kontrowersje.

Zginął w Rzymie, w tajemniczych okolicznościach, co stało się podstawą dla różnych legend o jego śmierci. Miał być według nich porwany przez diabły.

Został pochowany w bazylice św. Jana na Lateranie.

Przypisy

Poprzednik Arnulf z Reims

Arcybiskup Reims 991 - 999

Następca Arnulf z Reims

Poprzednik Grzegorz V

Papież 999 - 1003

Następca Jan XVII