28 Dywizja Strzelecka (ZSRR)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 28 Dywizji Strzeleckiej Armii Czerwonej. Zobacz też: inne dywizje piechoty noszące numer 28.
28 Dywizja Strzelecka
ilustracja
Historia
Państwo  ZSRR
Sformowanie 1918
1941
Rozformowanie 1941
?
Nazwa wyróżniająca Carycyńska Czerwonego Sztandaru
Newelska Czerwonego Sztandaru
Patron Władimir Azin, Sergo Ordżonikidze
Działania zbrojne
wojna domowa w Rosji, front wschodni (II wojna światowa)
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk piechota

28 Dywizja Strzelecka (28 DS) – związek taktyczny piechoty Armii Czerwonej.

Pierwsze sformowanie (1918-1941)[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utworzona 17 września 1918 r. z wojsk Prawobrzeżnej Grupy 2. Armii pod nazwą 2 Zbiorczej Dywizji Strzeleckiej. 8 grudnia 1918 została przemianowana na 28 Dywizję Strzelecką. Podczas wojny domowej w 1918 roku brała udział w operacji kazańskiej przeciwko Ludowej Armii Komucza oraz w tłumieniu powstania iżewsko-wotkińskiego.

W 1919 r. dywizja uczestniczyła w kontrofensywie Frontu Wschodniego, zajmując Jełabugę, Iżewsk, Krasnoufimsk i Jekaterynburg (operacja jekaterynburska). W sierpniu tego samego roku została przeniesiona w skład Frontu Południowego, gdzie walczyła w rejonie Kamyszyna i Carycyna (obrona Carycyna). W grudniu 1921 r. nadano jej nazwę wyróżniającą "Carycyńska".

W 1920 r. 28 DS brała udział w operacjach prowadzonych nad Donem i na północnym Kaukazie przeciwko białogwardyjskim wojskom Antona Denikina (Siły Zbrojne Południa Rosji).

Potem stacjonowała w Derbencie (kwiecień 1920), Baku (od maja 1920) i Lenkoranie (od października 1920), gdzie do października 1921 prowadziła walkę z bandytyzmem (przeciwnikami władzy radzieckiej[1]). Podobne działania przeciwko zbrojnej irredencie narodów Kaukazu 28 Górska Dywizja Strzelecka prowadziła także w późniejszych latach na terenie Czeczenii i Dagestanu w ramach manewrów.

W kwietniu 1920 roku do 28 DS wcielono część Zbiorczej Dywizji Strzeleckiej z 11. Armii, a w maju 1921 - żołnierzy rozformowanej 32 Dywizji Strzelców. 15 marca 1922 zmieniono nazwę jednostki na 28 Górska Dywizja Strzelecka im. Władimira Azina (pierwszego dowódcy 28 DS).

W latach 30. 28 Dywizja Strzelecka została przemianowana – 28 września 1936 zmieniono nazwę jednostki na 28 Górska Dywizja Strzelecka im. Sergo Ordżonikidze, zaś 16 lipca 1940 – 28 Dywizja Górska Czerwonego Sztandaru im . Sergo Ordżonikidze.

W dniu 22 czerwca 1941 r. dywizja stacjonowała w rejonie Soczi[2].

12 lipca dywizja, przybywszy do Rzyszczowa, w rejon Kijowa, została włączona do Frontu Południowo-Zachodniego gen. Kirponosa w ramach 27. Korpusu Strzeleckiego i rozpoczęła koncentrację w pobliżu wsi Stracholesie w obecnym rejonie iwankowskim. Jej zadaniem było przygotowanie i obrona rubieży Rosocha-Przyborsk[3].

Otrzymawszy 13 lipca rozkaz przystąpienia do ataku, 28 GDM wraz z 171 DS dotarła 15 lipca do linii kolejowej KijówKorosteń w rejonie stacji Teterew i wsi Mikulicze. Następnego dnia główne siły dywizji osiągnęły Huciszcze 20 km na północny wschód od Radomyśla. 17 lipca, nie napotykając żadnego oporu, dotarła na rubież Komarówka–Taburiszcze, ale już 19 lipca związana ciężkimi walkami na południowym skraju lasu w pobliżu wsi Rajówka i Borówka[4].

20 lipca dywizja prowadziła walkę z Niemcami w okolicach Rakowicz. 24 lipca pod naporem przeciwnika wycofała się w okolice Zabujania. 26 lipca 27. Korpus Strzelecki został zaatakowany przez czołgi i piechotę atakujące od strony Kodry na styku 87 DS i 28 GDS.

31 lipca prowadziła działania obronne w okolicach wsi Michałki - Drużni - most kolejowy w Borodziance. W wyniku ostrzału artyleryjskiego na dywizja straciła 7 oficerów i 340 szeregowych[5]. 1 sierpnia dywizja prowadziła walki w okolicy Michałków.

W sierpniu 28 GDS nadal walczyła na obrzeżach Kijowa. 25 sierpnia zajmowała rubież Borki- rzeka Irpień-Kapitanówka.

19 września 1941 r. dywizję ponownie przemianowano na 28 Dywizję Strzelecką.

W połowie września Niemcy zamknęli pierścień wokół Kijowa, tworząc kocioł. W toku dalszych działań wojennych 28 DS została zniszczona. Jej oficjalne rozformowanie nastąpiło w grudniu 1941 roku.

Podporządkowanie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Znani żołnierze[edytuj | edytuj kod]

Skład[edytuj | edytuj kod]

Jako 28 Górska Dywizja Strzelecka[8] Jako 28 Dywizja Strzelecka[8]
88 Górski Pułk Strzelecki 88 Pułk Strzelecki
144 Górski Pułk Strzelecki 144 Pułk Strzelecki
235 Górski Pułk Strzelecki 235 Pułk Strzelecki
393 Górski Pułk Strzelecki 393 Pułk Strzelecki
112 Pułk Artylerii 112 Pułk Artylerii
382 Pułk Artylerii Haubic -
90 dywizjon przeciwpancerny 90 dywizjon przeciwpancerny
173 dywizjon artylerii przeciwlotniczej 173 dywizjon artylerii przeciwlotniczej
76 kompania przeciwlotniczych karabinów maszynowych 76 kompania przeciwlotniczych karabinów maszynowych
72 szwadron kawalerii 72 szwadron kawalerii
67 batalion saperów 67 batalion saperów
119 batalion łączności 119 batalion łączności
134 batalion medyczno-sanitarny 134 batalion medyczno-sanitarny
143 kompania transportowa 143 kompania transportowa
209 piekarnia polowa
198 poczta polowa
39 (224) kasa polowa 39 (224) kasa polowa

Drugie sformowanie (1941)[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz drugi 28 DS została sformowana 27 grudnia 1941 r. w Kotłasie. Znaczącą część stanu osobowego stanowili mieszkańcy Komijskiej ASRR (ponad 1/3 żołnierzy) oraz więźniowie Gułagu.

9 kwietnia 1942 dywizja rozpoczęła przemieszczanie w rejon Andrieapola i zajęła pozycje w drugiej linii. Aktywność bojową jednostka rozpoczęła 20 kwietnia 1942 r. Dywizja walczyła na przedpolach miasta Wielkie Łuki 23 sierpnia 1942. Następnie brała udział w operacji wielkołuckiej, operacji Mars[9] i newelsko-horodeckiej (Newel, Horodek).

7 października 1942 dywizja otrzymała nazwę wyróżniającą "Newelska".

28 DS uczestniczyła następnie w operacji madońskiej (Madona) i ryskiej. W trakcie działań wojenny brała udział w wyzwalaniu Wielkich Łuków, Newla[10], Połocka, Jēkabpils, Siebieża, Dyneburga, Rygi oraz w zdobyciu Tylży.

9 sierpnia 1944 r. dywizję nagrodzono Orderem Czerwonego Sztandaru.

16 kwietnia 1945 roku została przeniesiona pod Bukareszt, gdzie zakończyła szlak bojowy 22 kwietnia 1945 roku.

Podporządkowanie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

  • płk Grigorij Iwanowicz Szerstniew (27.12.1941 - 6.09.1942)
  • płk, od 27.01.1943 generał major Siergiej Aleksiejewicz Kniaźkow (7.09.1942 - 12.03.1943)
  • płk Michaił Fomicz Buksztynowicz (13.03.1943 - 21.11.1943)
  • generał major Michaił Fiodorowicz Andriuszenko (22.11.1943 - 4.03.1944)
  • ppłk. Nikołaj Wasiliewicz Gotowcew (5.03.1944 - 20.03.1944)
  • płk, od 2.11.1944 generał major Wasilij Pietrowicz Fiodorow (21.03.1944 - 17.11.1944)
  • płk Aleksandr Dmitijewicz Korniłow (18.11.1944 - 09.05.1945)

Skład[edytuj | edytuj kod]

  • 88 Pułk Strzelecki
  • 144 Pułk Strzelecki
  • 235 Pułk Strzelecki
  • 112 Pułk Artylerii
  • 414 batalion szkoleniowy
  • 56 dywizjon przeciwpancerny
  • 98 batalion moździerzy (do 18 X 1942)
  • 446 batalion karabinów maszynowych (do 06 V 1943)
  • 173 dywizjon artylerii przeciwlotniczej
  • 72 kompania rozpoznania
  • 67 batalion saperów
  • 577 (119) batalion łączności
  • 134 batalion medyczno-sanitarny
  • 500 kompania chemiczna
  • 143 kompania transportowa
  • 416 piekarnia polowa
  • 877 dywizyjny lazaret weterynaryjny
  • 1653 poczta polowa
  • 1061 kasa polowa

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Г. И. Хетагуров: На дальневосточных рубежах (ros.). W: Исполнение долга [on-line]. Militera.lib.ru. [dostęp 2014-01-19].
  2. А.В. Исаев: Путь к «Зеленой браме» (ros.). W: От Дубно до Ростова [on-line]. Militera.lib.ru. [dostęp 2014-01-19].
  3. Частный боевой приказ командующего войсками ЮЗФ от 12 июля 1941 г. (ros.). Tashv.nm.ru. [dostęp 2014-01-19].
  4. Оперативная сводка штаба ЮЗФ № 038 от 19 июля 1941 г. (ros.). Tashv.nm.ru. [dostęp 2014-01-19].
  5. Оперативная сводка штаба ЮЗФ № 062 от 31 июля 1941 г. (ros.). Tashv.nm.ru. [dostęp 2014-01-19].
  6. Принадлежность соединений и частей РККА (1941-1945) (ros.). Rkka.ru. [dostęp 2014-01-19].
  7. a b 28-я Горская Краснознаменная стрелковая дивизия им. В.М.Азина (ros.). Rkka.ru. [dostęp 2014-01-19].
  8. a b Перечню № 5. Стрелковые, горнострелковые, мотострелковые и моторизованные дивизии (ros.). tashv.nm.ru. [dostęp 2014-01-19].
  9. В. В. Бешанов: Операция «Марс» (ros.). W: Наступает ударная [on-line]. Militera.lib.ru, 1986. [dostęp 2014-01-19].
  10. Г. Г. Семенов: Успешный экзамен (ros.). W: Год 1942 — «учебный» [on-line]. Militera.lib.ru, 2003. [dostęp 2014-01-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]