Zamek w Świrzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Świrzu
Ilustracja
Zamek, front
Państwo  Ukraina
Miejscowość Świrz
Typ budynku zamek
Architekt Paweł Grodziski
Inwestor Świrscy
Ukończenie budowy XV wieku
Ważniejsze przebudowy XX wieku
Zniszczono 1648 r., 1914 r., 1939-1945
Pierwszy właściciel Świrscy
Kolejni właściciele Aleksander Cetner, Tadeusz Komorowski
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Zamek w Świrzu
Zamek w Świrzu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Świrzu
Zamek w Świrzu
Ziemia49°39′09″N 24°25′55″E/49,652500 24,431944
Zamek w Świrzu
Zamek, front
Zamek, dziedziniec
Zamek, drugi dziedziniec
Zamek, wieża
Zamek, bok
Zamek, tył
Zamek, brama
Zamek, ściana frontowa
Zamek, fragment elewacji

Zamek w Świrzu – wznieśli w XV wieku Świrscy herbu Szaława z Romanowa[1] [2].

W 1427 roku w Świrzu przebywał król Władysław Jagiełło. Z 1530 roku pochodzi pierwsza wzmianka o zamku.

W 1648 r. podczas Powstania Chmielnickiego warownię zdobyli Kozacy. W 1649 roku zginął w bitwie pod Zborowem ostatni z rodu rotmistrz Paweł Świrski, w związku z czym zamek przeszedł w ręce kasztelana halickiego i chorążego podolskiego Aleksandra Cetnera herbu Przerowa[3]. Nowy właściciel rozbudował zamek. W 1672 r. zamek zdobyli Turcy, jednak powtórne ich oblężenie w 1675 roku było dla nich niepomyślne, bo wzmocniona warownia się obroniła wzmocniona o załogę zamku w Pomorzanach. W latach 20. XIX wieku właścicielami przestała być rodzina Cetnerów i zamek często zmieniał właścicieli. W 1907 roku zamek kupiła Irena z Wolańskich Pinińska, która następnie wyszła za generała Roberta Lamezana-Salinsa (oboje zostali pochowani w krypcie kaplicy zamkowej w Świrzu). Zamek po remoncie udostępniono zwiedzającym. Podczas I Wojny światowej zamek w 1914 roku został spalony przez wycofujących się Rosjan i następnie niszczał jako ruina bez sklepień i dachów. Gruntowną odbudowę przeprowadził gen. Lamezan-Salins w latach 1920-1926. Córka generała wyszła za mąż za Tadeusza Bór Komorowskiego herbu Korczak, który zamieszkał w zamku w 1930 roku. W czasie II wojny światowej zamek ponownie zdewastowano. Po 1945 roku mieściła się w nim szkoła traktorzystów i internat dla uczniów.

W 1975 r. obiekt poddano pracom remontowo-konserwatorskim[1]. Nie jest oficjalnie udostępniony do zwiedzania.

Zamek zbudowano na wzgórzu na planie nieregularnego czworoboku. W obrębie zabudowań znajdują się dwa dziedzińce, gospodarczy i reprezentacyjny. Oba posiadające osobne wjazdy dziedzińce położone są na różnych poziomach i łączą je schody. Wjazd główny mieścił się w wieży bramnej na osi skrzydła zamykającego od południa dziedziniec reprezentacyjny. Nad bramą dawniej znajdowały się dwa herby: Cetnerów i Zamoyskich. Brama do której prowadzi most nad fosą flankowana jest dwoma czworobocznymi basztami.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Tokarski J.,: Lwów i okolice. Bielsko-Biała: Wyd. Pascal, 2007, s. 317. ISBN 978-83-7304-776-1.
  2. K. Niesiecki - Herbarz Polski, tom VIII, s. 584-587
  3. Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej . Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław, Warszawa: 1995, s. 577-584.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]