Zamek w Świrzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Świrzu
Zamek, front
Zamek, front
Państwo  Ukraina
Miejscowość Świrz
Typ budynku zamek
Architekt Paweł Grodziski
Inwestor Świrscy
Ukończenie budowy XV wieku
Ważniejsze przebudowy XX wieku
Zniszczono 1648 r., 1914 r., 1939-1945
Pierwszy właściciel Świrscy
Kolejni właściciele Aleksander Cetner, Tadeusz Komorowski
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Zamek w Świrzu
Zamek w Świrzu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Świrzu
Zamek w Świrzu
Ziemia49°39′09″N 24°25′55″E/49,652500 24,431944
Zamek w Świrzu
Zamek, front
Zamek, dziedziniec
Zamek, drugi dziedziniec
Zamek, wieża
Zamek, bok
Zamek, tył
Zamek, brama
Zamek, ściana frontowa
Zamek, fragment elewacji

Zamek w Świrzu – wznieśli w XV wieku Świrscy herbu Szaława z Romanowa[1] [2].

W 1427 roku w Świrzu przebywał król Władysław Jagiełło. Z 1530 roku pochodzi pierwsza wzmianka o zamku.

W 1648 r. podczas Powstania Chmielnickiego warownię zdobyli Kozacy. W 1649 roku zginął w bitwie pod Zborowem ostatni z rodu rotmistrz Paweł Świrski, w związku z czym zamek przeszedł w ręce kasztelana halickiego i chorążego podolskiego Aleksandra Cetnera herbu Przerowa[3]. Nowy właściciel rozbudował zamek. W 1672 r. zamek zdobyli Turcy, jednak powtórne ich oblężenie w 1675 roku było dla nich niepomyślne, bo wzmocniona warownia się obroniła wzmocniona o załogę zamku w Pomorzanach. W latach 20. XIX wieku właścicielami przestała być rodzina Cetnerów i zamek często zmieniał właścicieli. W 1907 roku zamek kupiła Irena z Wolańskich Pinińska, która następnie wyszła za generała Roberta Lamezana-Salinsa. Zamek po remoncie udostępniono zwiedzającym. Podczas I Wojny światowej zamek w 1914 roku został spalony przez wycofujących się Rosjan i następnie niszczał jako ruina bez sklepień i dachów. Gruntowną odbudowę przeprowadził gen. Lamezan-Salins w latach 1920-1926. Córka generała wyszła za mąż za Tadeusza Bór Komorowskiego herbu Korczak, który zamieszkał w zamku w 1930 roku. W czasie II wojny światowej zamek ponownie zdewastowano. Po 1945 roku mieściła się w nim szkoła traktorzystów i internat dla uczniów.

W 1975 r. obiekt poddano pracom remontowo-konserwatorskim[1]. Nie jest oficjalnie udostępniony do zwiedzania.

Zamek zbudowano na wzgórzu na planie nieregularnego czworoboku. W obrębie zabudowań znajdują się dwa dziedzińce, gospodarczy i reprezentacyjny. Oba posiadające osobne wjazdy dziedzińce położone są na różnych poziomach i łączą je schody. Wjazd główny mieścił się w wieży bramnej na osi skrzydła zamykającego od południa dziedziniec reprezentacyjny. Nad bramą dawniej znajdowały się dwa herby: Cetnerów i Zamoyskich. Brama do której prowadzi most nad fosą flankowana jest dwoma czworobocznymi basztami.

Przypisy

  1. a b Tokarski J.,: Lwów i okolice. Bielsko-Biała: Wyd. Pascal, 2007, s. 317. ISBN 978-83-7304-776-1.
  2. K. Niesiecki - Herbarz Polski, tom VIII, s. 584-587
  3. Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej . Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław, Warszawa: 1995, s. 577-584.

Bibliografia[edytuj]