Zamek w Białym Kamieniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Białym Kamieniu
Pozostałości zamku
Pozostałości zamku
Państwo  Ukraina
Miejscowość Biały Kamień
Typ budynku zamek
Inwestor Jerzy Wiśniowiecki
Ukończenie budowy 1611
Kolejni właściciele Jeremi Wiśniowiecki
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Położenie na mapie Ukrainy
Ziemia49°53′45″N 24°51′00″E/49,895833 24,850000

Zamek w Białym Kamieniu – nieistniejący zamek wybudowany w 1611 r. na równinie w pobliżu Bugu przez księcia Jerzego Wiśniowieckiego[1], kasztelana kijowskiego, syna Michała.

Tu urodził się król Michał Korybut Wiśniowiecki. W zamku gościli królowie Polski: Władysław IV Waza w 1646 r., Jan Kazimierz w 1649 r. i Jan III Sobieski w 1667 r.[2]

Historia[edytuj]

Po śmierci Jerzego Wiśniowieckiego obiekt wraz z miastem przeszedł w posiadanie jego bratanka księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, jednego z najbogatszych ludzi na Ukrainie. Książę Jeremi i jego żona Gryzelda Zamoyska przebudowali zamek w jeden z najlepszych w prowincji. W 1648 roku zamek został zdobyty przez wojska kozackie Bohdana Chmielnickiego. Również w roku następnym połączone siły kozackie i tatarskie oblegały go a zdobywszy zabili wszystkich znajdujących się w nim ludzi[2]. Podczas najazdów tatarskich czy tureckich w 1672 i 1675 r. zamek był niszczony lecz później następowała jego odbudowa. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich: w XVIII w. w ruinach niegdyś obronnego zamku mieszkała Teresa Rzewuska, żona księcia Karola St. Radziwiłła Panie Kochanku, ordynata na Nieświeżu, Ołtyce i wojewody wileńskiego; księstwo Radziwiłłowie nie żyli ze sobą, księżna mieszkała w Białym Kamieniu i tu umarła; do niedawna żyli tu ludzie, którzy ją pamiętali[3]. Po jej śmierci zamek zaczyna chylić się ku upadkowi. W 1814 r. z zamku pozostały jeszcze mury, dwie bramy i baszty lecz ich dachy były zawalone, brakowało okien i drzwi a podłogi zgniły[2]. W XIX w. warownia została pozbawiona funkcji obronnych. Resztki budynków spłonęły w 1848 r. Popadający w ruinę zamek zostaje częściowo rozebrany. Z uzyskanego materiału zbudowano dwór i budynki gospodarcze. Pozostaje tylko ośmioboczna baszta, brama wjazdowa, fragmenty murów obronnych[2]. Pod koniec XIX w. pozostałości murów jeszcze wznosiły się kilka metrów nad ziemią. Ruiny były systematycznie niszczone w czasach sowieckich. Tak więc ostatecznie w miejscu zamku powstało boisko do piłki nożnej.

Architektura[edytuj]

Herb Białego Kamienia z 1682 r.

Warownia w kształcie kwadratu była długa na 58 m i szeroka na 54 m. W rogach znajdowały się cztery ośmioboczne wieże - baszty. Zamek posiadał dwie bramy, wjazdową od strony południowej, z których jedna miała portal i dwie kolumny korynckie. Skrzydła zachodnie i południowe były to dwukondygnacyjne budynki mieszkalne, posiadające od strony dziedzińca krużganki. Znajdowały się w nich dwie duże sale oraz 30 komnat. Zamek otoczony był wałami a znajdujące się tam bagna i moczary mocno utrudniały swobodny do niego dostęp[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Jerzy Wiśniowiecki. www.genealogia.grocholski.pl. [dostęp 15.11.2014].
  2. a b c d e Biały Kamień. www.ruinyizamki.pl. [dostęp 6.8.13].
  3. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I. Warszawa: 1880–1902, s. 198.

Bibliografia[edytuj]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, Warszawa, 1880–1902, s. 198-99
  • Ю. Юречко, Білий Камінь: відгомін віків, Złoczów, 2006
  • Орест Мацюк , Замки і фортеці Західної України, Lwów, 2005
  • В. П. Пшик Укріплені міста, замки, оборонні двори, та інкастельовані сакральні споруди Львівщини XIII-XVIII ст., Lwów, 2008

Linki zewnętrzne[edytuj]