Zamek w Winnicy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek w Winnicy
ilustracja
Państwo  Ukraina
Miejscowość Winnica
Typ budynku zamek
Ukończenie budowy XIV wiek
Zniszczono 1580 r.
Pierwszy właściciel Koriatowicze
Kolejni właściciele Bohusz Korecki, Aleksander Walenty Kalinowski
Położenie na mapie obwodu winnickiego
Mapa lokalizacyjna obwodu winnickiego
Zamek w Winnicy
Zamek w Winnicy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Winnicy
Zamek w Winnicy
Ziemia49°13′48″N 28°28′48″E/49,230000 28,480000

Zamek w Winnicy – pierwotny zamek zbudowany przez Koriatowiczów, synowców Olgierda, wielkiego księcia litewskiego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy zamek położony był w dzisiejszym starym mieście, za rzeką Boh. W 1571 roku Bohusz Korecki, starosta winnicki wybudował drugi zamek na wyspie, którego ślady przetrwały do końca XIX wieku. Zamek ten został spalony przez Tatarów w 1580 roku. Wzniesiono więc trzeci zamek, o którym mówi konstytucja z 1613 roku, zbudowany przez Aleksandra Walentego Kalinowskiego, generała podolskiego i starostę bracławskiego i winnickiego, jego własnym kosztem[1]. W 1750 roku hajdamacy napadli na Winnicę, zdobyli zamek i zniszczyli znajdujące się tam dokumenty[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Król Polski Zygmunt II August w 1545 roku wysłał do rewizji zamku swego sekretarza Lwa Patejewicza Tyszkowicza. Komisarz królewski znalazł zamek w bardzo złym stanie. Było w nim 30 horodni utrzymywanych przez ziemian i mieszczan i trzy wieże. Tak o wyglądzie tej warowni pisał Tyszkiewicz w tym zamku nie ma czego chwalić, cały opadł i zgnił. A przy tym jest mały z drzewa zbyt cienkiego zrobiony, a nadto ściany niezamczyste, prawie jedne dziury wszędzie i nie wiem gdzie by indziej tak prosto zamek był budowany jak ten właśnie, nie tylko ludziom w czasie ataku nieprzyjaciela nie ma gdzie zamknąć i skąd się bronić, ale i bydło niebezpiecznie zamykać, bo jakiem żyw, tak prostego a słabego zamku Ukrainy nie widziałem[1]. Postanowiono wtedy zamek przebudować i rozszerzyć, ale ziemianie i mieszczanie nie chcieli się zabrać do tego bez gospodarskiej pomocy, wymawiając się swym ubóstwem i brakiem rąk do pracy[1]. Lustracja z 1789 r. tak opisuje budowlę zamek postawiony za miastem na kępie, rzeką Bohem i jej odnogą jest oblany; przy moście brama drewniana, z dwiema po bokach komórkami na niewolników, a na górze izba na wieży dla obywateli; na dziedzińcu budynek duży z drzewa, dosyć wygodny, dalej budynek kuchenny i trzeci na aresztantów, na górze stajnia a pod górą wieża in fundo, darnem równo z ziemią pokryta, dalej magazyn, wał z ziemi usypany, znacznie zepsuty, na obszernym placu rozpoczęto budować kancelarię[1].

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Również w 1545 roku w bardzo opłakanym stanie było uzbrojenie zamku. Z dwóch niewielkich działek lanych jedno tylko było zdatne do użycia, hakownic żelaznych było 26 dobrych, nadto 4 kije staroświeckie, niepewne do strzału, rusznic ani jednej. Prochu około kamienia, saletry dwie niewielkie beczki, siarki około kamienia, ołowiu przeszło trzy kamienie, kul działowych kamiennych żelazem oblanych 19 a hakowniczych 40; prochownic nie było. Puszkarz był jeden, który nie umiał wyrabiać saletry. Zapasu żywności – naspiżowania żadnego nie było[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII. Warszawa: 1880-1902, s. 553-58.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII, Warszawa, 1880–1902, s. 553-58.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]