Zamek w Humaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek w Humaniu
Państwo  Ukraina
Miejscowość Humań
Typ budynku zamek
Ukończenie budowy XV w.
Pierwszy właściciel Walenty Aleksander Kalinowski
Kolejni właściciele Feliks Kazimierz Potocki, Stanisław Potocki,
Położenie na mapie obwodu czerkaskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu czerkaskiego
Zamek w Humaniu
Zamek w Humaniu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Humaniu
Zamek w Humaniu
Ziemia48°45′N 30°13′E/48,750000 30,216667

Zamek w Humaniu – zbudowany w XVII w. przez Walentego Aleksandra Kalinowskiego, starostę bracławskiego i winnickiego w Humaniu[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1609 roku Humań przez Sejm Rzeczypospolitej został ofiarowany Walentemu Aleksandrowi Kalinowskiemu, staroście bracławskiemu i winnickiemu[1]. W 1648 r. Kozacy pod dowództwem pułkownika Krzywonosa i Gandzy opanowali zamek i stacjonowali w nim przez kilka lat[1]. W 1654 r. Polacy pod dowództwem[2] Stanisława Rewery Potockiego, hetmana wielkiego koronnego[1] przystąpili do szturmu zamku, bronionego przez Iwana Bohuna[1], ale odstąpiło od oblężenia. 20 stycznia 1655 r. Stanisław Rewera Potocki z Tatarami drugi raz próbował zdobyć Humań[1], ale odstąpił od oblężenia na wieść, że Chmielnicki podąża z odsieczą[1]. Feliks Kazimierz Potocki, podstoli koronny, wojewoda sieradzki i krakowski, hetman polny i wielki koronny, właściciel Humania, Podhajec i Krystynopola, zmarł w 1702 roku[1]. Nowym właścicielem zamku został jego syn – Stanisław Potocki, wojewoda bełski, który odrestaurował zamek[1]. Po jego bezdzietnej śmierci w 1732 r. majątek przeszedł na jego bratanka Franciszka Salezego Potockiego, krajczego koronnego, właściciela Krystynopola[1], który rządy nad zamkiem powierzył Rafałowi Deszpot Mładanowiczowi[1]. Deszpot zamek wzmocnił i uzbroił wały w 22 armaty[1]. W 1768 roku w czasie koliszczyzny, na skutek zdrady milicjanta Gonty, całą załogę warowni wymordowali zbuntowani chłopi pod dowództwem Żeleźniaka[1].

 Osobny artykuł: rzeź humańska.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

W XV wieku obronny zamek był budowlą drewnianą z wieloma basztami, wałami i otoczona fosą, która dawała gwarancję bezpieczeństwa dla mieszkańców. Warownia obok zamków w Haliczu i w Jazłowcu była najlepiej ufortyfikowaną budowlą na szlakach tatarskim[2]. Kozacy po zdobyciu zamku w 1648 r. jeszcze bardziej go umocnili. Zamek był budowlą imponującą, niezdobytą warownią podobną do zamku w Bredzie. Na rogach miał cztery baszty. Ze wszystkich stron otaczały go potrójne mury, wały i suche fosy[1]. W tym czasie Humań nazywano Ukraińską Bredą[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III. Warszawa: 1880–1902, s. 208–217.
  2. a b c Humań. [dostęp 29.9.13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]