Biłka Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biłka Górna
Верхня Білка
Ilustracja
Kościół
Państwo  Ukraina
Obwód lwowski
Rejon pustomycki
Wysokość 233 m n.p.m.
Nr kierunkowy 3230
Kod pocztowy 81141
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Biłka Górna
Biłka Górna
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Biłka Górna
Biłka Górna
Ziemia49°49′02″N 24°18′07″E/49,817222 24,301944
Portal Portal Ukraina

Biłka Górna, Biłka Szlachecka (ukr. Верхня Білка, Werchnia Biłka) – wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego, położona ok. 19 km na wschód od centrum Lwowa nad rzeczką Białką.

W okresie II Rzeczypospolitej w gminie Biłka Szlachecka w powiecie lwowskim ziemskim w województwie lwowskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o miejscowości w 1400 roku, położonej na trakcie gliniańskim z lwowskiego Łyczakowa do Glinian. Pierwsi właściciele to ród Włodków z Mazowsza herbu Sulima, w 1441 powstał tu pierwszy kościół spalony przez Tatarów. W 1620 miejscowość zniszczona przez najazd turecko-tatarski, w 1627 opustoszałą wieś ponownie spustoszyli Turcy, biorąc ludność w jasyr, a kościół przekształcili w stajnie. Po I rozbiorze Rzeczypospolitej w zaborze austriackim w składzie Galicji.

W 1883 roku odsłonięto tu pomnik Jana III Sobieskiego, który stał na wprost kościoła. W okresie walk polsko-ukraińskich i wycofywania się wojsk Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej spod Lwowa w 1918 roku, Ukraińcy podpalili wieś i zamordowali 28 jej polskich mieszkańców[1]. Miejscowy proboszcz rzymskokatolicki, ksiądz Adam Hentschel, został schwytany i zamordowany w Kurowicach 29 grudnia. Następnie Ukraińcy podrzucili ciało ks. Hentschela do Biłki. W 1938 roku, w dwudziestą rocznicę tych wydarzeń, stanął tu pomnik upamiętniający zamordowanych biłczan z listą zabitych i orłem, zburzony przez żołnierzy Armii Czerwonej w 1939.

W okresie II Rzeczypospolitej wieś zamieszkana była niemal wyłącznie przez Polaków[2]. W roku 1939 w Biłce rozbrojono kilka z oddziałów polskich. Od 1940 proboszczem tutejszej parafii był ks. Wincenty Urban, późniejszy biskup pomocniczy Wrocławia. W czasie okupacji sowieckiej w miejscowym klasztorze urządzono dom dziecka dla polskich dzieci ze Lwowa, Sowieci przy okazji zlikwidowali klasztor. Po wkroczeniu Niemców po ataku na ZSRR dzieci zostały częściowo przygarnięte przez mieszkańców wsi, częściowo wróciły do Lwowa.

W 1944 miejscowość znalazła się w Ukraińskiej SSR w ramach ZSRR, a polska ludność została przymusowo przesiedlona – głównie do województwa opolskiego. Od roku 1991 w niepodległej Ukrainie, wieś zamieszkują Ukraińcy przesiedleni z dawnych terenów polskich.

W 2009 roku Stowarzyszenie Nasz Grodziec odnowiło pomnik nagrobny księdza Adama Hentschela. W 2010 odnowiono następne pomniki. Ostatnie prace prowadzono w 2011 roku.

Dwór[edytuj | edytuj kod]

  • dwór przebudowany w 1880 r. przez Jana Sapiehę spalony w 1914 r. przez armię carską z częścią archiwum różańskiego gromadzonego od XIV w. Po 1918 r. obiekt otoczony sporym parkiem nie został odbudowany[3]

Urodzeni w Biłce[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Lewczak – polski malarz,
  • Eustachy Sapieha – polski polityk konserwatywny, minister spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej, poseł na sejm II RP,
  • Seweryn Uruski – polski szlachcic, heraldyk – prezes Heroldii Królestwa Polskiego, autor 15-tomowego Herbarza szlachty polskiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Florentyna Rzemieniuk, Unici Polscy 1596-1949, Siedlce 1998, s. 198.
  2. Marian Kałuski, Polski Lwów w ukraińskim morzu?
  3. Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 7: Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1995, s. 246-251, ISBN 83-04-04229-0, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]