Zamek w Tustaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Tustaniu
Тустань
Zamek w Tustaniu
Zamek w Tustaniu
Państwo  Ukraina
Miejscowość Urycz
Typ budynku zamek
Ukończenie budowy 1340 r.
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Zamek w Tustaniu
Zamek w Tustaniu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Tustaniu
Zamek w Tustaniu
Ziemia49°10′55″N 23°24′20″E/49,181944 23,405556
Tustań tablica.JPG

Zamek w Tustaniu – pozostałości zamku wybudowanego przez króla Polski Kazimierza III Wielkiego w 1340 r.[1] w formacjach skalnych z piaskowca.

Położenie[edytuj]

Zamek położony jest na północny wschód 1,5 km od wsi Urycz w rejonie skolskim obwodu lwowskiego Ukrainy. Obecnie państwowy rezerwat historyczno-kulturalny Tustań. Pomiędzy czterema grupami skał mieściła się dawna warownia, leżąca na szlaku handlowym na Węgry a także strzegąca granicy księstwa halicko-wołyńskiego. W owym czasie wielkim zagrożeniem tych ziem były ordy tatarskie. Zamek był także miejscem pobierania opłat (tzw. myta) oraz udzielał schronienia kupcom. Stąd jego nazwa tu stań[2].

Geologia[edytuj]

Skały ostańce zbudowane są z twardego piaskowca jamneńskiego. Występują tu cztery grupy skał: Kamień, Mała Skała, Ostry Kamień i Żołob (lub Orzeł)[2]. W skałach wykuto otwory, które były punktem oparcia dla drewnianych konstrukcji, tzw. kaszycowych.

Historia[edytuj]

W 1241 r. gród został przypuszczalnie zniszczony podczas najazdu Tatarów. Pierwsza wzmianka o Tustaniu pochodzi z kroniki Jana Długosza, który opisał wyprawę króla Kazimierza Wielkiego w 1340 roku: W dzień Narodzenia św. Jana Chrzciciela prowadzi wojsko zebrane ze wszystkich ziem na Ruś i zdobywa zagarnia pod swoje panowanie, szczególnie, że niektórzy dobrowolnie się poddawali – zamki i miasta zarówno w Przemyślu, jak Haliczu, Łucku, Włodzimierzu, Sanoku, Lubaczowie, Trembowli i Tustaniu i pozostałe warownie. O rozbudowaniu zamku w Tustaniu przez króla Kazimierza wspomina Kronika katedralna krakowska: Tak tedy król ten ponad wszystkich monarchów polskich dzielnie rządził rzeczą pospolitą, albowiem jak drugi Salomon podniósł do wielkości dzieła swoje – murował miasta, zamki, (..)a mianowicie: (...) zamki Lubaczów, Trembowlę, Halicz, Tustań (...) na ozdobę narodowi, na schronienie i opiekę Królestwa Polskiego. Wtedy też zamek stał się centrum administracyjnym oraz osłoną Solnego Gościńca. Przy zamku istniało duże podgrodzie, o czym świadczy istnienie w pobliżu miejscowości Pidhorodcy. Zamek został wzmiankowany ostatni raz w lustracji żupnika drohobyckiego z 1565 r. Potem prawdopodobnie w XVI w. został opuszczony.

Architektura[edytuj]

Zamek wśród skał zbudowany był z drewna, którego konstrukcja przymocowana była do skał. Do dzisiaj oglądać możemy wykute w skałach otwory i wyżłobienia, które stanowiły oparcie dla belek wypełniających przestrzeń pomiędzy skałami. Główny dziedziniec znajdował się na wysokości 51 m, przy skałach zwanych Kamień. Wjazd do zamku prowadził od strony wschodniej. Również przy grupie skał Mała Skała i Ostry Kamień widoczne są ślady po belkowaniach, a także cysterna na wodę[2].

Przypisy

  1. Sulimierski, Chlebowski i Walewski 1892 ↓, s. 671-72.
  2. a b c Tturzysk. [dostęp 11.9.13].

Bibliografia[edytuj]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. XII. Warszawa: 1892.

Linki zewnętrzne[edytuj]