Wikiprojekt:Rocznice/przegląd/styczeń
Rocznice
1 stycznia 2019
1 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Eufrozyna, Mieszko i Odyseusz; Nowy Rok; dzień niepodległości Brunei i Haiti
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1919 – urodził się amerykański pisarz Jerome David Salinger, autor m.in. powieści Buszujący w zbożu
- 1929 – urodził się pisarz i dziennikarz Zbigniew Nienacki, autor m.in. serii książek o przygodach Pana Samochodzika
- 1944 – ukonstytuowała się Krajowa Rada Narodowa, której dekretem tego samego dnia sformowana została Armia Ludowa
- 1959 – rewolucja kubańska: rewolucjoniści pod wodzą Fidela Castro (na fotografii) obalili dyktatora Fulgencia Batistę
- 1969 – wyemitowano pierwszy odcinek radzieckiego serialu animowanego Wilk i Zając (kadr na znaczku pocztowym)
- 1994 – wszedł w życie Północnoamerykański Układ Wolnego Handlu (NAFTA) pomiędzy USA, Kanadą i Meksykiem
- 1999 – zmarł polski kompozytor i dyrygent Stanisław Hadyna, założyciel i wieloletni kierownik artystyczny Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”
3 stycznia 2019
3 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Danuta, Genowefa i Zdzisława
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1779 – urodził się jezuita Franciszek Dzierożyński, wykładowca Akademii Połockiej, następnie superior misji w USA, twórca amerykańskiego szkolnictwa jezuickiego
- 1919 – podpisano krótkotrwałe porozumienie arabsko-żydowskie
- 1929 – urodził się włoski reżyser Sergio Leone, twórca i przedstawiciel spaghetti westernu w tym popularnej trylogii dolarowej (Za garść dolarów, Za kilka dolarów więcej i Dobry, zły i brzydki)
- 1959 – Alaska została pełnoprawnym (49.) stanem Unii (na mapie)
- 1969 – urodził się niemiecki kierowca wyścigowy Michael Schumacher, niekwestionowany mistrz Formuły 1
- 1999 – rozpoczęła się misja bezzałogowej sondy Mars Polar Lander, nieudana z powodu utraty komunikacji w czasie lądowania na Marsie
- 2009 – z Buenos Aires wystartował Rajd Dakar 2009 odbywający się po raz pierwszy poza Europą i Afryką
5 stycznia 2019
5 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Amelia, Edward i Szymon
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1889 – zmarł Konstanty Schmidt-Ciążyński, kolekcjoner i znawca sztuki, ofiarodawca dużego zbioru dla Muzeum Narodowego w Krakowie
- 1919 – w Monachium Anton Drexler założył Deutsche Arbeiterpartei, przemianowaną później na NSDAP
- 1924 – zmarł ksiądz Kazimierz Lutosławski (na portrecie autorstwa Stanisława Lentza), działacz endecki, poseł na Sejm Ustawodawczy i Sejm I kadencji, projektant polskiej odznaki skautowej która stała się pierwowzorem krzyża harcerskiego
- 1949 – urodził się rysownik satyryczny Andrzej Mleczko
- 1954 – dokonano oblotu samolotu MiG-19 (na fotografii)
- 1969 – z kosmodromu Bajkonur wystrzelona została radziecka sonda kosmiczna Wenera 5, przeznaczona do badania Wenus
- 2009 – zmarł polski uczony Andrzej Seyfried – lekarz, specjalizujący się w dziedzinie rehabilitacji
7 stycznia 2019
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1789 – odbyły się pierwsze wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Zwyciężył w nich Jerzy Waszyngton
- 1839 – na zebraniu Francuskiej Akademii Nauk został zaprezentowany wynalazek dagerotypii
- 1949 – I wojna izraelsko-arabska: zakończyła się izraelska operacja wojskowa Horew mająca na celu wyparcie sił egipskich z Palestyny
- 1949 – w niewyjaśnionych okolicznościach, podczas śledztwa prowadzonego przez MBP, zginął Jan Rodowicz ps. „Anoda” (na ilustracji) – polski harcerz, żołnierz Szarych Szeregów, pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski
- 1979 – wojska wietnamskie wkroczyły do stolicy Kambodży Phnom Penh; nastąpiło obalenie rządów Czerwonych Khmerów
- 1989 – zmarł Hirohito, cesarz Japonii od roku 1926. Był najdłużej panującym cesarzem w historii kraju: zasiadał na tronie 63 lata. W czasie II wojny światowej traktowany był jako jeden ze zbrodniarzy wojennych, ale nie został postawiony przed sądem ze względu na boskość cesarza. Tego samego dnia na cesarski tron wstąpił jego syn Akihito
9 stycznia 2019
9 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Adrian, Alicja i Marcjanna
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1849 – urodził się John Hartley, brytyjski tenisista, pierwszy w historii mistrz Wimbledonu, który obronił tytuł zwyciężając w 1879 i 1880
- 1854 – zmarł polski agronom Michał Oczapowski, prekursor rozwoju nowoczesnego rolnictwa na ziemiach polskich
- 1864 – urodził się japoński wynalazca Isaburō Yamada, pionier japońskiego baloniarstwa i konsruktor pierwszego japońskiego sterowca
- 1924 – urodził się radziecki reżyser filmowy ormiańskiego pochodzenia Siergiej Paradżanow
- 1944 – urodził się brytyjski muzyk Jimmy Page (na fotografii), współzałożyciel i gitarzysta zespołu Led Zeppelin; tegoż dnia na emigracji w USA zmarł Antanas Smetona (na fotografii), litewski działacz społeczny i polityk, wieloletni prezydent Republiki Litewskiej
- 2009 – Sejm RP uchwalił ustawę, w której pobór przestał oznaczać obowiązkowe powołanie do odbycia służby wojskowej osób z kategorią A
11 stycznia 2019
11 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Honorata, Hortensja i Krzesimir
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1494 – zmarł włoski malarz epoki quattrocenta Domenico Ghirlandaio, przedstawiciel szkoły florenckiej
- 1859 – urodził się George Curzon (na fotografii), wicekról Indii, minister spraw zagranicznych Imperium Brytyjskiego; jego imieniem została nazwana, zaproponowana przez brytyjską dyplomację, linia demarkacyjna wojsk polskich i bolszewickich
- 1864 – na placu Łukiskim w Wilnie został z rozkazu Murawjowa rozstrzelany przez Moskali działacz powstańczy Tytus Dalewski (na fotografii), jesienią 1863 r. kierujący pracami rządu cywilnego na Litwie
- 1914 – premiera stworzonego przez Towarzystwo Strażnica religijnego filmu Fotodrama stworzenia – pierwszej prezentacji zawierającej ruchomy obraz i kolorowane przezrocza zsynchronizowane z akompaniamentem muzycznym i nagranymi komentarzami
- 1944 – wykonano, wydany przez trybunał marionetkowej Republiki Salò, wyrok śmierci na 5 członkach Wielkiej Rady Faszystowskiej, którzy w lipcu 1943 r. głosowali za usunięciem Benito Mussoliniego; straceni zostali m.in.: zięć Duce Galeazzo Ciano, były minister spraw zagranicznych Italii, oraz marszałek Emilio De Bono
- 1949 – urodził się polski polityk Bogdan Borusewicz, działacz opozycji w latacj PRL; tegoż dnia na mocy ustawy obszar Wolnego Miasta Gdańska został scalony z nową polską administracją państwową
13 stycznia 2019
13 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Hilary, Remigiusz i Weronika
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1859 – urodził się grecki poeta Kostis Palamas, znany jako autor słów hymnu olimpijskiego
- 1899 – urodził się radziecki reżyser filmowy Lew Kuleszow, pionier nurtu szkoły montażu, autor eksperymentu nazwanego jego imieniem
- 1909 – urodził się holenderski komunista Marinus van der Lubbe, oskarżony i skazany za podpalenie gmachu Reichstagu
- 1939 – urodził się polski piłkarz, trener i działacz sportowy Jacek Gmoch (na fotografii)
- 1944 – w ZSRR powołano Komisję Burdenki, której celem było udowodnienie, że zbrodnia katyńska na polskich oficerach dokonana wiosną 1940 roku przez NKWD, została popełniona przez Niemców w 1941 roku
- 1979 – zmarł polski malarz Eugeniusz Geppert, przedstawiciel kapizmu, organizator Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, od 2008 roku noszącej jego imię
15 stycznia 2019
15 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Eligiusz, Ida i Paweł
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1559 – koronacja ostatniej z rodu Tudorów Elżbiety na królową Anglii
- 1759 – otwarto dla zwiedzających Muzeum Brytyjskie, jedno z największych na świecie muzeów historii starożytnej, mieszczące się w Londynie
- 1809 – urodził się francuski polityk, socjolog i dziennikarz Pierre-Joseph Proudhon, uważany za ojca anarchizmu
- 1869 – urodził się wszechstronny polski artysta Stanisław Wyspiański, dramatopisarz i poeta, malarz, grafik i architekt
- 1919 – działacze ruchu robotniczego Róża Luksemburg i Karl Liebknecht (na znaczku pocztowym) zostali w Berlinie zamordowani przez żołnierzy Freikorpsu
- 1929 – urodził się pastor baptystyczny, działacz na rzecz zniesienia dyskryminacji rasowej Martin Luther King (na fotografii), laureat Pokojowej Nagrody Nobla, autor uznawanego za najlepszą mowę publiczną XX wieku przemówienia – I Have a Dream
17 stycznia 2019
17 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Antoni, Rosława i Rościsław
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1504 – urodził się dominikanin Michele Ghislieri, późniejszy papież Pius V
- 1649 – miała miejsce koronacja Jana Kazimierza (ilustracja)
- 1734 – biskup krakowski Jan Aleksander Lipski koronował księcia Saksonii Augusta na króla Polski; była to ostatnia koronacja w katedrze wawelskiej – Stanisław August został koronowany w kolegiacie św. Jana w Warszawie, a Mikołaj na tamtejszym Zamku Królewskim
- 1874 – zmarli bracia Chang i Eng Bunker (na fotografii); urodzili się złączeni tkanką chrzęstną w okolicy mostka, że zaś pochodzili z Królestwa Syjamu przyjęło się określenie tej wady rozwojowej mianem „bliźnięta syjamskie”
- 1899 – urodził się Al Capone, amerykański gangster włoskiego pochodzenia; pod koniec lat 20. XX wieku przejął kontrolę nad światkiem przestępczym Chicago. Skazany został na 11 lata więzienia za nadużycia podatkowe
- 1969 – zmarła polska kompozytorka i skrzypaczka Grażyna Bacewicz
- 2004 – zmarł polski piosenkarz i kompozytor Czesław Niemen, jedna z największych indywidualności polskiej sceny rockowej
19 stycznia 2019
19 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Germana, Henryk i Mariusz; Objawienie Pańskie w Kościołach wschodnich
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1789 – Sejm Czteroletni zniósł Radę Nieustającą
- 1809 – urodził się amerykański poeta i nowelista Edgar Allan Poe, autor m.in. poematu Kruk i noweli Studnia i wahadło
- 1839 – urodził się francuski malarz postimpresjonista Paul Cézanne (na autoportrecie)
- 1969 – zmarł Jan Palach – czeski student, który trzy dni wcześniej dokonał samospalenia w proteście przeciw inwazji radzieckiej na Czechosłowację
- 1999 – weszła w życie ustawa powołująca Instytut Pamięci Narodowej
- 2009 – w Moskwie, po konferencji prasowej, zostali zastrzeleni: prawnik i obrońca praw człowieka Stanisław Markiełow (na fotografii) oraz towarzysząca mu dziennikarka Anastasija Baburowa
21 stycznia 2019
21 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Agnieszka, Jarosław i Jarosława; Dzień Babci w Polsce, Brazylii i Bułgarii
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1874 – urodził się Wincenty Witos (na fotografii), polski polityk i działacz ruchu ludowego, czterokrotny premier Polski
- 1919 – urodziła się pisarka, poetka, publicystka i dramatopisarka Stanisława Fleszarowa-Muskat, autorka ponad 700 utworów: powieści, dramatów, słuchowisk radiowych, sztuk telewizyjnych
- 1949 – z funkcji prezydenta Republiki Chińskiej zrezygnował Czang Kaj-szek
- 1954 – zwodowany został USS Nautilus (na fotografii), pierwszy okręt podwodny o napędzie atomowym
- 1959 – zmarł polski poeta Stanisław Młodożeniec, współtwórca futuryzmu
- 1969 – poważna awaria w elektrowni jądrowej koło Lucens
- 1989 – na plebanii w Warszawie odnaleziono ciało zamordowanego (przez „nieznanych sprawców”) kapelana Rodziny Katyńskiej, łącznika AK ks. Stefana Niedzielaka
23 stycznia 2019
23 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Emerencja, Ildefons i Uniemir
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1744 – zmarł włoski filozof Giambattista Vico
- 1889 – zmarł mineralog, geolog i inżynier Ignacy Domeyko (na fotografii), badacz Ameryki Południowej, rektor Uniwersytetu Chilijskiego w Santiago de Chile
- 1909 – po kolizji RMS Republic z SS Florida po raz pierwszy wysłano telegrafem bezprzewodowym wołanie o pomoc – dzięki temu w katastrofie zginęło tylko 6 osób
- 1924 – weszło w życie rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej w przedmiocie systemu monetarnego, ustanawiające jednostką monetarną złotego (o wartości 9/31 g czystego złota); złoty od tej pory dzieli się na 100 (wcześniej było to 30, a jeszcze wcześniej 14) groszy
- 1929 – uchwałą Sejmu Śląskiego powołane do życia zostało Muzeum Śląskie w Katowicach
- 1944 – urodził się holenderski aktor Rutger Hauer, pamiętany z filmów Łowca androidów i Autostopowicz
- 1989 – zmarł hiszpański malarz, przedstawiciel surrealizmu Salvador Dalí (na fotografii), jeden z najciekawszych artystów XX wieku
25 stycznia 2019
25 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Emanuela, Miłosz i Paweł
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1759 – urodził się narodowy szkocki poeta Robert Burns (na portrecie pędzla Alexandra Nasmitha), prekursor romantyzmu, autor m.in. słów popularnej pieśni Auld Lang Syne
- 1844 – urodziła się rosyjska rewolucjonistka Jekatierina Brieszko-Brieszkowska, działaczka Narodnej Woli i partii eserowców
- 1874 – urodził się William Somerset Maugham (na fotografii), angielski powieściopisarz i dramaturg, fundator nagrody nazwanej jego imieniem
- 1924 – we francuskim Chamonix rozpoczęły się I Zimowe Igrzyska Olimpijskie
- 1949 – w Moskwie powołano do życia Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej
- 1954 – urodził się izraelski pisarz Dawid Grossman
- 2004 – zmarła holenderska lekkoatletka Fanny Blankers-Koen, wielokrotna medalistka olimpijska; na jej cześć rozgrywany jest od 1981 roku mityng lekkoatletyczny w Hengelo
27 stycznia 2019
27 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Elwira, Jerzy i Przybysław; Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1859 – urodził się Wilhelm II (na fotografii), ostatni cesarz Niemiec i król Prus
- 1869 – wojna boshin: na wyspie Hokkaido zwolennicy rodu Tokugawów utworzyli separatystyczną Republikę Ezo
- 1874 – prapremiera pełnej wersji opery Borys Godunow, z librettem Modesta Musorgskiego na podstawie dramatu Aleksandra Puszkina
- 1939 – dokonano oblotu amerykańskiego dwukadłubowego myśliwca dalekiego zasięgu Lockheed P-38 Lightning
- 1944 – zakończyła się trwająca blisko 900 dni blokada Leningradu
- 1949 – urodził się Zbigniew Rybczyński, polski reżyser i operator filmowy, laureat Oscara za film Tango
- 1999 – zmarł Jerzy Turowicz (na fotografii), wieloletni redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego”
29 stycznia 2019
29 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Aniela, Bolesława i Zdzisław
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1904 – urodziła się Lidia Zamenhof (na fotografii), polska propagatorka esperanto, bahaizmu oraz idei homaranizmu
- 1929 – zwodowano bytyjski krążownik ciężki HMS Dorsetshire
- 1934 – zmarł niemiecki chemik Fritz Haber (na fotografii), wynalazca metody syntezy amoniaku, w czasie I wojny światowej organizator produkcji i zastosowania gazów bojowych (chloru i iperytu); w 1918 otrzymał Nagrodę Nobla
- 1954 – urodziła się afroamerykańska prezenterka telewizyjna Oprah Winfrey, jedna z najbardziej wpływowych kobiet Ameryki; tegoż dnia zmarł ksiądz Ansas Baltris, duchowny Kościoła ewangelicko-augsburskiego, litewski działacz społeczny i narodowy w pruskim Okręgu Kłajpedy
- 1959 – premiera filmu animowanego Śpiąca królewna
- 1979 – podpisano kontrakt na konstrukcję czwartego wahadłowca NASA Atlantis
31 stycznia 2019
31 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Emma, Jan i Ludwika; dzień niepodległości Nauru
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1909 – Mikołaj II Romanow wydał rozkaz w sprawie likwidacji Twierdzy Warszawa
- 1924 – urodził się gruziński reżyser i scenarzysta Tengiz Abuładze; jego najsłynniejszym dziełem jest Pokuta – studium stalinowskiej tyranii
- 1929 – zmarł ksiądz Jan Karafiát (na fotografii), kapłan Ewangelickiego Kościoła Czeskobraterskiego i pisarz, autor ponad osiemdziesięciokrotnie wznawianej i wystawianej w teatrach baśni Broučci (Świetliki)
- 1944 – wojna na Pacyfiku: rozpoczęły się walki o Wyspy Marshalla na Pacyfiku
- 1944 – zmarli: francuski powieściopisarz i autor sztuk teatralnych Jean Giraudoux oraz polska nauczycielka, lewicowa działaczka społeczna i pisarka Stefania Sempołowska; tegoż dnia do służby w US Navy wszedł okręt USS Proteus, baza dla okrętów podwodnych
2 stycznia 2019
2 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Bazyli, Stefania i Telesfor
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1729 – urodził się niemiecki astronom, fizyk i biolog Johann Daniel Titius
- 1909 – rozpoczęły się pierwsze zorganizowane oficjalnie zawody Elfstedentocht
- 1939 – zmarł polski polityk Roman Dmowski (na fotografii), współzałożyciel Narodowej Demokracji, minister spraw zagranicznych
- 1944 – urodził się szwedzki slawista Anders Bodegård, tłumacz literatury francuskiej i polskiej (m.in. Gombrowicza, Miłosza i Szymborskiej) na język szwedzki
- 1959 – wystrzelenie przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Łuny 1, pierwszej sondy, która osiągnęła II prędkość kosmiczną i pokonała przyciąganie Ziemi
- 1969 – urodziła się amerykańska supermodelka Christy Turlington (na fotografii), która razem z Naomi Campbell i Lindą Evangelistą były nazywane „Trójcą” i angażowane do tych samych pokazów
4 stycznia 2019
4 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Aniela, Benedykta i Dobromir; dzień niepodległości Mjanmy
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1669 – opublikowane zostały Listy portugalskie, co przyczyniło się do rozkwitu powieści epistolarnej
- 1809 – urodził się Louis Braille, twórca pisma dla niewidomych (na popiersiu)
- 1919 – wojna polsko-bolszewicka: pierwszy atak Armii Czerwonej na Wilno
- 1919 – pułkownik Marian Januszajtis-Żegota (na fotografii) próbował przeprowadzić zamach stanu, mający na celu obalenie rządu Jędrzeja Moraczewskiego
- 1979 – oficjalne rozpoczęcie obserwacji Jowisza przez bezzałogowaą sondę kosmiczną Voyager 1
- 1989 – zmarł polski aktor Kazimierz Brusikiewicz, działacz Związku Artystów Scen Polskich
6 stycznia 2019
6 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Baltazar, Kacper i Melchior; Wigilia Bożego Narodzenia w Kościołach wschodnich; Objawienie Pańskie w Kościele zachodnim; Irlandczycy obchodzą Małe Boże Narodzenie
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1449 – Konstantyn XI Dragazes Paleolog objął tron cesarski w Konstantynopolu
- 1579 – południowe prowincje Niderlandów: Artois, Hainaut oraz część Flandrii podpisały traktat arraski
- 1884 – zmarł austriacki zakonnik (augustianin) Grzegorz Mendel (na portrecie), prekursor genetyki, twórca praw nazwanych jego imieniem
- 1919 – powstanie wielkopolskie: bitwa o Ławicę
- 1919 – zmarł Theodore Roosevelt (na fotografii), dwudziesty szósty prezydent Stanów Zjednoczonych, laureat Pokojowej Nagrody Nobla za rok 1906
- 1924 – ukazał się pierwszy numer „Wiadomości Literackich”
- 1944 – urodził się szwajcarski immunolog Rolf Zinkernagel, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za prace dotyczące komórkowej odporności immunologicznej
8 stycznia 2019
8 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Heladia, Mścisław i Seweryn
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1324 – zmarł włoski podróżnik Marco Polo, autor podyktowanej w więzieniu (w dialekcie języka francuskiego) relacji z wyprawy do Chin, pobytu tamże i powrotu
- 1824 – urodził się angielski literat Wilkie Collins (na fotografii), autor powieści detektywistycznej Kamień Księżycowy
- 1859 – zakończyła się wystawa starożytności i zabytków sztuki w Krakowie
- 1884 – urodził się prozaik, poeta, publicysta, humorysta i krytyk teatralny Kornel Makuszyński (na karykaturze Kazimierza Sichulskiego), autor niezwykle popularnych utworów dla dzieci (O dwóch takich, co ukradli księżyc, Przygody Koziołka Matołka) i dla młodzieży (Szatan z siódmej klasy), honorowy obywatel Zakopanego
- 1894 – urodził się polski duchowny Maksymilian Maria Kolbe, męczennik i święty Kościoła katolickiego
- 1939 – zmarł Indianin Charles Alexander Eastman, dyplomowany lekarz medycyny, działacz społeczny i obrońca praw rdzennych Amerykanów
- 1959 – generał Charles de Gaulle po raz pierwszy objął urząd Prezydenta Republiki Francuskiej
10 stycznia 2019
10 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Anna, Dobrosław i Wilhelm
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1569 – na zamku królewskim w Lublinie rozpoczęły się obrady sejmu koronnego poprzedzające zawarcie unii polsko-litewskiej
- 1769 – urodził się Michel Ney, marszałek Francji, któremu po zwycięstwie pod Borodino Napoleon nadał tytuł księcia Moskwy
- 1794 – zmarł, pochodzący z Prus Królewskich, podróżnik, etnograf i przyrodnik Georg Forster (na portrecie), niemiecki działacz epoki oświecenia, profesor historii naturalnej w Szkole Głównej Litewskiej
- 1934 – urodził się Łeonid Krawczuk (na fotografii), pierwszy prezydent Ukrainy po odzyskaniu niepodległości w 1991 r.
- 1949 – urodziła się amerykańska aktorka pornograficzna Linda Lovelace, odtwórczyni głównej roli w filmie Głębokie gardło, późniejsza aktywistka przeciwko pornografii
- 1989 – z inicjatywy Jana Młotkowskiego reaktywowane zostało Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, zdelegalizowane uprzednio przez władze PRL
- 1999 – zmarła pisarka, historyk literatury i tłumaczka Wanda Markowska, autorka przeznaczonych dla dzieci i młodzieży adaptacji oryginalnych mitów i ludowych podań różnych kultur
12 stycznia 2019
12 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Arkadiusz, Cezaria i Tacjana
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1519 – zmarł Maksymilian I Habsburg, jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów
- 1909 – zmarł niemiecki matematyk Hermann Minkowski (na fotografii), pomysłodawca czasoprzestrzeni, która znalazła zastosowanie w szczególnej teorii względności
- 1929 – urodził się szachista i poeta Janusz Szpotański, w latach 60. XX w. skazany na więzienie za satyryczną operę Cisi i gęgacze, czyli bal u prezydenta, w której ówczesny przywódca PZPR Władysław Gomułka został przedstawiony w postaci „Gnoma”
- 1949 – urodził się polski artysta muzyczny Andrzej Zaucha
- 1959 – odkryto zespół jaskiń Cueva de Nerja, w których znaleziono ślady osadnicwa ludzkiego od 25 tys. lat p.n.e.
- 1969 – ukazał się debiutancki album studyjny brytyjskiej grupy rockowej Led Zeppelin zatytułowany Led Zeppelin
14 stycznia 2019
14 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Feliks, Krystiana i Nina; Nowy Rok według kalendarza juliańskiego
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1814 – podpisano traktat kiloński, który zakończył wojny napoleońskie w Skandynawii
- 1899 – urodził się polski żołnierz Emil Kumor, inicjator i organizator akcji „Góral”
- 1919 – urodził się włoski polityk Giulio Andreotti (na fotografii), trzykrotny premier rządu tego kraju
- 1934 – urodził się polski pisarz Marek Hłasko
- 1944 – II wojna światowa: rozpoczęła się operacja leningradzko-nowogrodzka, której celem było odblokowanie Leningradu spod oblężenia
- 1969 – urodził się polski aktor, reżyser i wokalista Arkadiusz Jakubik
- 1999 – zmarł polski reżyser i teoretyk teatru Jerzy Grotowski
16 stycznia 2019
16 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Otto, Włodzimira i Włodzimir
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1919 – 18. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, zakazująca produkcji, importu i sprzedaży wszelkich napojów alkoholowych, została ratyfikowana przez wymaganą większość ¾ (36 spośród 48) istniejących wówczas stanów
- 1959 – w województwie warszawskim utworzono Kampinoski Park Narodowy
- 1969 – student Jan Palach (na fotografii) dokonał samospalenia na Placu Wacława w Pradze
- 1979 – w wyniku irańskiej rewolucji islamskiej szach Mohammad Reza Pahlawi musiał opuścić Iran, a władzę zaczął przejmować ajatollah Chomejni
- 1989 – podczas manifestacji rozpoczynającej tydzień Palacha aresztowany został Václav Havel, czeski pisarz i polityk, późniejszy ostatni prezydent Czechosłowacji i pierwszy prezydent Czech
- 2009 – transportowe samoloty An-26 (na fotografii) zostały wycofane ze służby w Wojsku Polskim
18 stycznia 2019
18 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Krystyna, Małgorzata i Monika
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1519 – urodziła się Izabela Jagiellonka (na ilustracji), królewna polska, księżniczka litewska, królowa i regentka węgierska
- 1654 – ugoda perejasławska oddała Ukrainę pod władzę Moskwy
- 1689 – urodził się francuski filozof, prawnik i pisarz Monteskiusz, autor traktatu „O duchu praw”
- 1904 – urodził się amerykański aktor Cary Grant (na fotografii), grał m.in. w filmach Arszenik i stare koronki i Północ, północny zachód
- 1919 – powstał Polski Czerwony Krzyż; tegoż dnia rozpoczęła się konferencja pokojowa w Paryżu, w czasie której podpisano m.in. Traktat wersalski i Traktat w Trianon
- 1984 – zmarł generał-lejtnant Pantielejmon Ponomarienko, radziecki polityk, wojskowy i dyplomata, od 1938 do 1947 r. I Sekretarz KC Komunistycznej Partii Białorusi; od XIX do XX Zjazdu KPZR członek najwyższych gremiów partii; w latach 1955–1957 był ambasadorem ZSRR w Polsce
20 stycznia 2019
20 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Fabiana, Fabian i Sebastian
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1649 – po latach tyranii i wojnie domowej rozpoczął się proces króla Anglii i Szkocji Karola Stuarta
- 1839 – w bitwie pod Yungay armia chilijska pokonała wojska Konfederacji Peruwiańsko-Boliwijskiej
- 1864 – za udział w powstaniu styczniowym aresztowano Aleksandra Głowackiego
- 1904 – w Wiedniu miała miejsce premiera operetki Boski małżonek Franza Lehára
- 1919 – wojna estońsko-bolszewicka: zwycięstwem Estonii nad Rosją Radziecką zakończył się desant pod Utrią
- 1969 – Richard Nixon został zaprzysiężony na 37. prezydenta Stanów Zjednoczonych (na fotografii moment składania przysięgi)
- 1989 – zmarł polski polityk Józef Cyrankiewicz, pięciokrotny premier PRL
22 stycznia 2019
22 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Dorian, Laura i Wincenty; Dzień Dziadka w Polsce
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1849 – urodził się szwedzki pisarz August Strindberg, uznawany za ojca współczesnego teatru, autor m.in. Historii małżeńskich oraz dramatu Panna Julia
- 1879 – w największej bitwie wojny brytyjsko-zuluskiej armia Zulusów pokonała oddział brytyjski dowodzony przez Lorda Chelmsforda
- 1904 – urodził się Arkadij Gajdar, radziecki pisarz młodzieżowy, autor powieści Timur i jego drużyna; w czasie wojny domowej w Rosji zgłosił się na ochotnika do Armii Czerwonej, gdzie trafił do Jednostki Specjalnego Przeznaczenia w armii generała Tuchaczewskiego
- 1909 – Kazimierz Prószyński uzyskał patent na aeroskop
- 1919 – w Kijowie ogłoszony został Akt Zjednoczenia (na fotografii) Ukraińskiej i Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej; rocznica tego wydarzenia jest na Ukrainie obchodzona jako Dzień Jedności Ukrainy
- 1944 – kampania włoska: wojska alianckie rozpoczęły mającą na celu ominięcie linii Gustawa operację Shingle
- 2009 – zmarł Stanisław Karolkiewicz, polski generał, współzałożyciel i wieloletni prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, kawaler orderu Virtuti Militari
24 stycznia 2019
24 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Franciszek Salezy, Ksenia i Milena
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1804 – urodził się polsko-austriacki lekarz i polityk Józef Dietl, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezydent Krakowa
- 1909 – zatonął brytyjski transatlantyk RMS Republic, który dzień wcześniej zderzył się we mgle z włoskim liniowcem
- 1934 – urodził się polski poeta, dramatopisarz i publicysta Stanisław Grochowiak, autor uznawanego za programowy utwór turpizmu wiersza Płonąca żyrafa
- 1939 – powstało Narodowe Muzeum Sztuki Republiki Białorusi
- 1984 – na krześle elektrycznym został stracony Ted Bundy, jeden z najkrwawszych seryjnych morderców w historii USA; tegoż dnia komputer Apple Macintosh (na fotografii) wszedł na rynek
- 2004 – zmarł brazylijski piłkarz Leônidas
26 stycznia 2019
26 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Paula, Tymoteusz i Tytus; Dzień Australii
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1809 – urodził się Sabała (na portrecie Stanisława Witkiewicza), góralski gawędziarz, przewodnik po Tatrach
- 1904 – urodził się irlandzki polityk Seán MacBride, szef sztabu Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA), współzałożyciel i przewodniczący Amnesty International, laureat Pokojowej Nagrody Nobla
- 1919 – wojska czeskie, korzystając z zaangażowania Polski w walki na wschodzie, zajęły ziemie Śląska Cieszyńskiego aż za Wisłę; tegoż dnia odbyły się pierwsze po odzyskaniu niepodległości wybory parlamentarne, których celem było powołanie jednoizbowego Sejmu Ustawodawczego
- 1939 – wojna domowa w Hiszpanii: wojska frankistowskie zdobyły Barcelonę
- 1954 – po ustąpieniu Dawida Ben Guriona 2. premierem Izraela został Mosze Szaret (na fotografii)
- 2004 – zmarł polski polityk lewicowy Aleksander Małachowski, marszałek senior 2 Sejmów III RP
28 stycznia 2019
28 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Julian, Olimpia i Tomasz
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
Eugeniusz RomerEugeniusz Romer.jpg
- 814 – zmarł Karol Wielki, odnowiciel Cesarstwa na Zachodzie; władzę po nim przejął syn Ludwik, król Akwitanii, od 813 r. – za zgodą możnowładców – współcesarz
- 1754 – angielski pisarz i arystokrata Horatio Walpole po raz pierwszy w języku angielskim słowo serendipity
- 1919 – powołano Uniwersytet Masaryka w Brnie
- 1939 – zmarł poeta i dramaturg William Butler Yeats (na portrecie namalowanym w 1900 r. przez ojca), czołowy działacz Odrodzenia Irlandzkiego, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1923 r.
- 1949 – urodził się polski ekonomista i polityk Grzegorz Kołodko
- 1954 – zmarł polski geograf i kartograf Eugeniusz Romer (na fotografii), twórca nowoczesnej kartografii polskiej
- 1989 – powstało stowarzyszenie „Memoriał”, zajmujące się dokumentowaniem i propagowaniem wiedzy o historii ZSRR i o ofiarach represji komunistycznego reżimu
30 stycznia 2019
30 stycznia: imieniny obchodzą m.in.: Bronisław, Maciej i Martyna
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 969 – zmarł car Bułgarii Piotr I
- 1649 – skazany z rozkazu Cromwella za zdradę stanu Karol Stuart (na potrójnym portrecie), król Anglii i Szkocji, został w Londynie w publicznej egzekucji stracony przez ścięcie; niebawem zniesiono formalnie monarchię i Izbę Lordów, najwyższą władzą został Parlament Kadłubowy
- 1889 – następca tronu austro-węgierskiego arcyksiążę Rudolf i jego kochanka Maria Vetsera (na ilustracji) popełnili samobójstwo w pałacyku Mayerling
- 1919 – wojna polsko-czechosłowacka: bez militarnego rostrzygnięcia zakończyła się bitwa pod Skoczowem
- 1934 – zmarł polski inżynier, chemik i wynalazca Piotr Lebiedziński, pionier światowej i polskiej kinematografii, konstruktor kinematografu
- 1964 – generał Dương Văn Minh został obalony przez generała Nguyễna Khánha (choć w listopadzie poprzedniego roku współdziałali z CIA w obaleniu generała Ngô Đình Diệma)
- 1969 – zmarł Dominique Pire, belgijski dominikanin, laureat Pokojowej Nagrody Nobla za działalność na rzecz uchodźców