44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 44 Pułku Strzelców (II RP). Zobacz też: 44 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 44.
44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Legii Amerykańskiej
Tradycje
Święto 28 kwietnia[1]
Nadanie sztandaru 1918 i 1931
Rodowód 2 Pułk Strzelców Polskich
Dowódcy
Pierwszy ppłk Józef Grabiński
Ostatni płk Józef Frączek
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Równe
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 13 Kresowa Dywizja Piechoty
Bitwa komarow 1920.png

44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej (44 pp) – oddział piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W 1918 we Francji sformowany został 2 Pułk Strzelców Polskich. Jednostka weszła w skład 1 Dywizji Strzelców Polskich Armii Polskiej we Francji. Po powrocie do kraju oddział przemianowany został na 2 Pułk Strzelców Pieszych. 1 września 1919 po zjednoczeniu Armii Polskiej we Francji z Wojskiem Polskim przemianowany został na 44 Pułk Strzelców Kresowych. Po wojnie z bolszewikami nazwę oddziału ustalono na 44 pułk piechoty Strzelców Kresowych. W 1939 jednostka przemianowana została na 44 pułk strzelców Legii Amerykańskiej[2].

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym 44 pułk piechoty stacjonował w garnizonie Równe[3] (batalion zapasowy we Włodzimierzu Wołyńskim)[4]. Wchodził w skład 13 Kresowej Dywizji Piechoty[5].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 44 pułk piechoty zaliczony został do typu III pułków piechoty o stanach zbliżonych do wojennych. Na czas wojny przewidywany był do działań osłonowych. Corocznie otrzymywał około 1010 rekrutów. Jego obsadę stanowiło 68 oficerów i 2200 podoficerów i żołnierzy[6].

Strzelcy kresowi[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku
  • mjr/ppłk Józef Grabiński (13 III 1918 - 2 IV 1918)
  • płk Ryszard Edward Berecki (3 IV 1918 - I 1919)
  • płk Józef Grabiński (I 1919 - 21 VI 1919)
  • mjr Antoni Szylling (21 VI 1919 - 30 IX 1920)
  • ppłk Stanisław Powroźnicki (30 IX 1920 - 18 X 1920)
  • ppłk Wilhelm Lawicz-Liszka (XII 1920 - X 1921)
  • płk Rudolf Siwy (1923 - † 15 IX 1924)
  • płk Mikołaj Korszun-Osmołowski (1924)
  • płk piech. Roman Witorzeniec (18 I 1925 - 23 X 1931 → dowódca piechoty dywizyjnej 17 DP)
  • płk Józef Werobej (XII 1931 - XII 1934)
  • ppłk dypl. Marian Porwit (XII 1934 - 18 X 1936)
  • ppłk dypl. piech. Bolesław Ciechanowski (p.o. 18 X 1936 - 4 II 1937[7])
  • ppłk / płk Józef Frączek (4 II 1937 - IX 1939)
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku - I zastępca dowódcy pułku)
Kwatermistrzowie pułku (od 1938 roku - II zastępca dowódcy pułku)
  • kpt. / mjr piech. Stanisław Julian Papiz (9 III 1923[12] → komendant składnicy wojennej[13])
  • mjr piech. Michał Perestaj (22 V 1925[14] - III 1929 → komendant PKU Starogard[15])
  • mjr piech. Gustaw Madzia (VII 1929[16] – VI 1934 → komendant PKU Stryj[17])
  • mjr piech. Tadeusz Franciszek Gołąb (VI 1934[18] – VIII 1939)
Dowódcy I batalionu
  • kpt. piech. Feliks Józef Pamin (p.o. 1923)
  • mjr piech. Stanisław Brodowski (1925)
  • mjr piech. Wacław Zdrojewski (1928)
  • mjr piech. Marian Kokular (1939)
Dowódcy II batalionu
  • kpt. / mjr piech. Rafał Zieleniewski (1922 - 1925)
  • ppłk SG Franciszek Dudziński (do 20 I 1928)
  • mjr piech. Franciszek Ksawery Sikorski (od 20 I 1928)
  • mjr piech. Piotr Władysław Nowosielski (1939)
Dowódcy III batalionu detaszowanego we Włodzimierzu
Komendant Kadry Batalionu Zapasowego
  • kpt. piech. Stanisław Brodowski (1923)
  • mjr piech. Leon Stefan Braziulewicz (1928)
Oficerowie pułku

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari[20]:

Order Virtuti Militari
  1. por. Piotr Andruszkiewicz
  2. por. Stanisław Bobrowski
  3. kpt. Stanisław Bilmin
  4. szer. Józef Brzoza
  5. st. szer. Jakub Chruszczyk
  6. st. szer. Stanisław Ciura
  7. kpr. Bronisław Dzięgielewski
  8. chor. Stefan Glora-Godłowski
  9. por. Władysław Gorczyca
  10. por. Roman Gutkowski
  11. ś.p. por. Władysław Kargoł
  12. kpr. Stanisław Komar
  13. por. Jan II Laskowski
  14. kpr. Józef Kowalski
  15. por. Tadeusz Kwaśniewski
  16. chor. Stanisław Laskowski
  17. ś.p. kpt. Napoleon de Latour[a]
  18. ppłk Wilhelm Lawicz-Liszka
  19. sierż. Bronisław Lewicki
  20. por. Stanisław Łączkowski
  21. por. Józef Małachowski-Mikołajczak
  22. por. Stanisław Michno
  23. plut. Andrzej Morys
  24. szer. Józef Niejadlik
  25. szer. Kazimierz Nowicki
  26. por. Witalis Olszewski
  27. kpr. Franciszek Parus
  28. sierż. Edward Pędrak
  29. szer. Józef Pękała
  30. sierż. Jan Piekielniak
  31. kpt. Mikołaj Pieślak
  32. chor. Paweł Piński-Piechocki
  33. kpr. Władysław Polak
  34. plut. Jan Sadowski
  35. plut. Aleksander Sokołowski
  36. por. Stanisław Solon
  37. por. Stanisław Sosień
  38. sierż. Józef Straszewski
  39. ppłk Antoni Szylling
  40. szer. Andrzej Śladowski
  41. st. szer. Stanisław Śledź
  42. por. Tadeusz Śniechowski
  43. szer. Michał Trawiński
  44. por. Antoni Wiącek
  45. por. Zygmunt Więckus
  46. st. sierż. Jan Woliński vel Józef Wierzelewski
  47. kpt. Rafał Zieleniewski
  48. chor. Stanisław Zieliński
  49. st. szer. Maciej Żylak

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[21][b]:

  • dowódca pułku – płk Józef I Frączek
  • I zastępca dowódcy – ppłk dypl. Aleksander Jędruch
  • adiutant – kpt. Andrzej Paluch
  • naczelny lekarz – kpt. dr Augustyn Szozda
  • młodszy lekarz – ppor. lek. Jerzy Ginelli
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Tadeusz Franciszek Gołąb
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Edward Eisele
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. adm. (piech.) Władysław Antoni Pucek
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Jan Michniewicz
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Feliks Wiktor Kański
  • oficer żywnościowy – por. adm. (piech.) Antoni Pluta
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. Tadeusz Wolfgang Zieliński
  • kapelmistrz – ppor. adm. (kapelm.) mgr Tadeusz Władysław Głodziński
  • dowódca plutonu łączności – por. Władysław Józef Podgórski
  • dowódca plutonu pionierów – por. Wojciech Kabza
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. Walenty Józef Parat
  • dowódca plutonu ppanc. – ppor. Jan Rus
  • dowódca oddziału zwiadu – por. Stanisław Zabłocki
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Marian Władysław Kokular
  • dowódca 1 kompanii – por. Wiktor Świercz
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Gargasz
  • dowódca 2 kompanii – kpt. kontr. Gedwan Chundadze
  • dowódca plutonu – ppor. Zygmunt Czeszejko-Sochacki
  • dowódca plutonu – ppor. Cezary Grabowski
  • dowódca 3 kompanii – kpt. adm. (piech.) Józef Ciapka
  • dowódca plutonu – por. Mieczysław Czyżewski
  • dowódca plutonu – ppor. Mieczysław Michał Chmiel
  • dowódca 1 kompanii km – kpt. Michał Dowgielewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Kazimierz Gajewski
  • dowódca plutonu – ppor. Felicjan Pawlak
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Aleksander Erazm Nowosielski
  • dowódca 4 kompanii – kpt. Jan Żakiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Stefan Leon Grajewski
  • dowódca 5 kompanii – p.o. por. Zenon Minkiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Adrian Borkowski
  • dowódca 6 kompanii – p.o. por. Zbigniew Tadeusz Walczyk
  • dowódca plutonu – ppor. Leonid Teliga
  • dowódca 2 kompanii km – kpt. Stanisław Wacław Kulawik
  • dowódca plutonu – por. Tadeusz Józef Romanowski
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Baumann
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Tadeusz Izydor Grzeszczyński
  • dowódca 7 kompanii – kpt. Roman Julian Szpindura
  • dowódca plutonu – por. Józef Bartkowiak
  • dowódca 8 kompanii – kpt. Edmund Danielewski
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Franciszek Midura
  • dowódca plutonu – chor. Andrzej Rozynek
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Antoni Brodnicki
  • dowódca plutonu – por. Antoni Bartłomiej Gąsowski
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław II Mazur
  • dowódca 3 kompanii km – kpt. Stefan Dziekoński
  • dowódca plutonu – por Stefan Piotr Bilski
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Tucki
  • dowódca plutonu – chor. Piotr Lipiński
  • na kursie – kpt. Michał Franciszek Burzyński
  • na kursie – por. Marcin Józef Bochenek
  • na kursie – por. Antoni Słomski
  • na kursie – por. Tadeusz Białek
Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 13 DP
  • dowódca – mjr Rolke Brunon
  • dowódca plutonu – kpt. Tomasz Srokowski (45 pp)
  • dowódca plutonu – por. Wilhelm Auterhoff
  • dowódca plutonu – por. Edwin Bednarek
  • dowódca plutonu – por. Tadeusz Bryłka (43 pp)

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[23]

Dowództwo
  • dowódca - płk Józef Frączek
  • I adiutant - kpt. Andrzej Paluch
  • II adiutant - por. Zenon Minkiewicz
  • oficer informacyjny - ppor. Wiktor Świercz
  • oficer łączności - NN
  • kwatermistrz - kpt. Edmund Danielewski
  • oficer płatnik- NN
  • oficer żywnościowy - NN
  • naczelny lekarz - kpt. lek. dr Augustyn Szozda
  • kapelan - ks. Władysław Świderek
  • dowódca kompanii gospodarczej - NN
I batalion
  • dowódca I batalionu - mjr Marian Kokular
  • adiutant batalionu - ppor. Józef Bauman
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - kpt. Stanisław Czyżewski
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - kpt. Gedeon Chundadze
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - por. Mieczysław Czyżewski
  • dowódca 1 kompanii ckm - kpt. Michał Dowgielewicz
II batalion
  • dowódca II batalionu - mjr Piotr Władysław Nowosielski
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - kpt. Jan Żakiewicz †25 XII 1939 w Lublinie, w następstwie odniesionych ran
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Adam Borkowski
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - kpt. Tadeusz Wolfgang Zieliński
  • dowódca 2 kompanii ckm - por. Marcin Józef Bochenek
III batalion
  • dowódca III batalionu – mjr Tadeusz Zawisza-Grzeszczyński
  • adiutant batalionu - ppor. Stefan Grajewski
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - por. Edwin Bednarek
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. Antoni Bartłomiej Gąsowski
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - kpt. Antoni Brodnicki
  • dowódca 3 kompanii ckm - kpt. Stefan Dziekoński
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - kpt. Stanisław Wacław Kulawik
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - kpt. Walenty Parat
  • dowódca kompanii zwiadowców - por. Stanisław Zabłocki
  • dowódca plutonu pionierów - por. Wojciech Kabza
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - ppor. rez. Marian Chladek

Symbole pułkowe[edytuj | edytuj kod]

Sztandar
 Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

Stary sztandar pochodził z 1918 roku. Fundatorem jego, podobnie jak i nowego było miasto Verdun. Przepisowy sztandar wręczył pułkowi 14 czerwca 1931 roku gen. dyw. J. Rommer[24]. Losy sztandary po 1939 roku nie są znane[25]

Odznaka pamiątkowa

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 17, poz. 202 z 7 czerwca 1930 roku. Odznakę stanowi srebrny krzyż pokryty błękitną emalią. Na ramionach krzyża numer i inicjały dawnego 2 pułku strzelców polskich oraz inicjały i data jego powstania 2 PSP 13 III 1918. Środek odznaki stanowi wygięta w koło srebrna trąbka strzelecka, wewnątrz której wpisano numer 44. Krzyż nałożony jest na romb. Oficerska - dwuczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana, łączona czterema nitami. Wymiary: 4lx31 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[3].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kpt. Napoleon de Latour został wykazany także wśród kawalerów VM – żołnierzy 13 Pułku Artylerii Polowej
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[22].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik rozkazów MSWojsk. nr.16 z 19 maja 1927 roku
  2. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 1939 nr 9, poz. 90.
  3. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 86.
  4. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 51.
  5. Satora 1990 ↓, s. 95.
  6. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  7. Jarno 2012 ↓, s. 46.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 20 stycznia 1926 roku, s. 32.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 20 stycznia 1928 roku, s. 3.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 20 stycznia 1928 roku, s. 10.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 marca 1923 roku, s. 175.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 271.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 265, 270.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 210.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 150.
  19. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 235.
  20. Bobrowski 1929 ↓, s. 45.
  21. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 600-601 i 676.
  22. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  23. Bieliński 2010 ↓, s. 54-56.
  24. Satora 1990 ↓, s. 95-96.
  25. Satora 1990 ↓, s. 96.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]