Bruchnal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bruchnal (Ternowycia)
Ilustracja
Dawny kościół rzymsko-katolicki
Państwo  Ukraina
Obwód lwowski
Wysokość 132 m n.p.m.
Populacja 
• liczba ludności

786
Nr kierunkowy +380 3259
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Bruchnal (Ternowycia)
Bruchnal (Ternowycia)
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Bruchnal (Ternowycia)
Bruchnal (Ternowycia)
Ziemia49°54′30″N 23°28′57″E/49,908333 23,482500
Portal Portal Ukraina

Bruchnal (ukr. Брухналь; obecnie – Ternowycia, ukr. Терновиця) – wieś obecnie na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski, na zachód od Lwowa nad potokiem Hnojowiec[1] dopływ rzeki Szkło. Około 1000 mieszkańców.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1447 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim[2]. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bruchnal w województwie lwowskim. Etymologia nazwy wsi jest niemiecka.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki z roku 1376 i 1408 odnotowują jako dziedzica tych ziem księcia opawskiego i raciborskiego Wacława. W 1514 za przywilejem królewskim wieś Bruchnal zakładają Jan (Iohann Herborth de Bruchnal, syn Fryderyka i Heleny z Odnowa), Andrzej i Mikołaj Herburtowie z Felsztyna będący wcześniej dziedzicami tych dóbr. W roku 1531 Andrzej Herburt sprowadzi do swoich dóbr kolonistów różnych specjalności z Moraw i Śląska.

Po Herburtach wieś przechodzi we władanie Mikołaja Stogniewskiego (de Stogniewo), wielkiego oboźnego koronnego i starostę chmielnickiego. W 1645 Stogniewski funduje w Bruchnalu murowany parafialny kościół (zapewne zbór kalwiński). W 1710 erygowany jako świątynia rzymskokatolicka pw. Św. Trójcy. Własność Aksmanickich herbu Leliwa. Podczas nawały rosyjsko-tatarskiej pod Bruchnalem bronił się Stanisław Rewera Potocki. W okresie II Rzeczypospolitej miejscowość posiadała charakter małomiasteczkowy. Pod koniec XIX wieku wieś była własnością hr. Jana Kantego Szeptyckiego.

W roku 1928 wieś liczyła 1003 mieszkańców. Przed 1939 właścicielem wsi był hr. Leon Szeptycki. Po 17 września 1939 wieś znalazła się w sowieckiej strefie wpływów. Po 1945 ludność polska została wysiedlona z tych ziem.

Miejscowość zapisała się znacząco w historii dzięki walkom toczonym w ramach bitwy pod Gródkiem Jagiellońskim (29 września 1655).

Religia[edytuj]

Parafia rzymskokatolicka bruchnalska należała początkowo do archidiecezji lwowskiej, następnie do dekanatu jaworowskiego (diecezja przemyska). Należały do niej wsie Berdychów i Podłuby. W 1880 wieś zamieszkana była przez 1022 mieszkańców. Cała rzymskokatolicka parafia bruchnalska liczyła w tym czasie 598 katolików, 200 protestantów oraz 60 wyz. mojżeszowego. W drugiej połowie XIX wieku przez ponad 30 lat proboszczem parafii rzymskokatolickiej był ks. Marcin Uzarski[3].

Parafia greckokatolicka należała do dekanatu jaworowskiego w diecezji przemyskiej. W parafii bruchnalskiej chrzest przyjęli synowie Jana Kantego Szeptyckiego i Zofii z Fredrów Szeptyckiej: Stefan (1862–1864), Jerzy Piotr (1863–1880), Roman Aleksander Maria (1865–1944, przyszły arcybiskup metropolita lwowski i halicki Andrzej Szeptycki), Aleksander Maria Dominik (1866–1940), Stanisław Maria (1867-1950), Kazimierz Maria (1869–1951) i Leon Józef Maria (1877–1939).

Zabytki[edytuj]

  • dawny kościół rzymskokatolicki
  • zamek[4]

Przypisy

  1. Potok Hnojeniec, a także Gnojeniec, Hnojeńce i Hnojowiec w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 167.
  3. Ś.p. ks. Marcin Uzarski. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 11, s. 449-451, 1907. 
  4. Władysław Łozińskim Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, 1903, str. 98

Linki zewnętrzne[edytuj]