Czarny Dunajec (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: Czarny Dunajec.
Czarny Dunajec
Herb
Herb Czarnego Dunajca
Kościół Przenajświętszej Trójcy w Czarnym Dunajcu
Kościół Przenajświętszej Trójcy w Czarnym Dunajcu
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Czarny Dunajec
Wysokość 675 m n.p.m.
Liczba ludności (31.12.2010) 3813
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-470
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0421629
Położenie na mapie gminy Czarny Dunajec
Mapa lokalizacyjna gminy Czarny Dunajec
Czarny Dunajec
Czarny Dunajec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czarny Dunajec
Czarny Dunajec
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Czarny Dunajec
Czarny Dunajec
Położenie na mapie powiatu nowotarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotarskiego
Czarny Dunajec
Czarny Dunajec
Ziemia49°26′22″N 19°51′15″E/49,439444 19,854167
Strona internetowa miejscowości

Czarny Dunajecwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Czarny Dunajec. Położona jest w południowej Małopolsce w regionie geograficznym Kotlina Nowotarska i historyczno-etnograficznym Podhale. W okresie zaboru austriackiego była siedzibą tzw. „państwa czarnodunajeckiego”. W latach 1880–1934 miejscowość miała prawa miejskie. W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej[1] oraz funkcjonowało kolejowe przejście graniczne Czarny Dunajec-Suchá Hora.

8 września 1939 żołnierze Wehrmachtu rozstrzelali 2 mieszkańców i spalili ogółem 36 budynków[2][3].

Czarny Dunajec jest miejscem urodzenia Karola Zająca, Józefa Rafacza oraz Stanisława Cikowskiego.

W 2016 r. Czarny Dunajec uzyskał wraz z sołectwem Piekielnik w gminie Czarny Dunajec status obszaru ochrony uzdrowiskowej („Obszar Ochrony Uzdrowiskowej Czarny Dunajec”)[4].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Czarny Dunajec leży w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego, średnia temperatury w bieżącym stuleciu wynosi średnio 5,3 °C. . Najwyższa temperatura, jaką zanotowano wynosiła 33,9 °C[5], a najniższa temperatura wynosiła –42 °C[6] (10 lutego 1929). 3 lutego 2012 roku temperatura spadła do –34,8 °C. Średnia roczna suma opadów wynosi 743 mm[7]. Torfowiska (szczególnie Puścizna Rękowiańska) w Czarnym Dunajcu są jednym z najchłodniejszych miejsc w Polsce. Nawet latem, w lipcu i sierpniu temperatura przy bezchmurnym niebie potrafi spadać poniżej zera. Przykładowo 8 lipca 2016 zanotowano –1,9 °C a 8 stycznia 2017 –39,8 °C.[8][9]

Sport[edytuj | edytuj kod]

We wsi istnieje klub sportowy TS Podhalański Czarny Dunajec (Towarzystwo Sportowe Podhalański), utworzony w 2010. W chwili obecnej prowadzi sekcję piłki siatkowej. Debiut w rozgrywkach IV Ligi Piłki Siatkowej w sezonie 2011/2012 przyniósł drużynie 3 miejsce.

TS Podhalański posiada boiska do siatkówki plażowej oraz boisko do piłki nożnej plażowej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Ludzie związani z Czarnym Dunajcem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  2. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939–1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 241.
  3. Rozstrzelani to Jan Gliściński i Władysław Ogrodny.
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie nadania statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej sołectwu Czarny Dunajec i sołectwu Piekielnik położonym na obszarze gminy Czarny Dunajec (Dz.U. z 2016 r. poz. 755)
  5. Gmina Czarny Dunajec Geografia, klimat, czarny-dunajec.pl [dostęp 2017-10-24] (pol.).
  6. Jerzy Michalczewski, Zagadnienia Klimatyczne Kotliny Podhalańskiej, str. 55, 1962.
  7. Czarny Dunajec | Klimat
  8. Zastoisko mrozowe w Cz. Dunajcu- klimat
  9. -39.8 °C i -38.9 °C - Pogoda i Klimat, „Pogoda i Klimat”, 8 stycznia 2017 [dostęp 2017-10-24] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]