Bitwa pod Zarudziem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Zarudziem
Wojna polsko-bolszewicka
Czas 13 czerwca 1920
Miejsce pod Zarudziem[a]
Terytorium Ukraińska Republika Ludowa
Przyczyna wyprawa kijowska
Strony konfliktu
 Polska  Rosyjska FSRR
Siły
65 pułk piechoty Baszkirska BK
brak współrzędnych
Adam Przybylski,
Wojna Polska 1918–1921[1]

Bitwa pod Zarudziem – walki pododdziałów polskiej 6 Dywizji Piechoty gen. Kazimierza Raszewskiego z oddziałami sowieckiej Baszkirskiej Brygady Kawalerii toczone w okresie ofensywy Frontu Południowo-Zachodniego na Ukrainie w czasie wojny polsko-bolszewickiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Po spektakularnym sukcesie wojsk polskich na Ukrainie i zajęciu 7 maja 1920 Kijowa, front ustabilizował się na linii od Prypeci, wzdłuż Dniepru, przez Białą Cerkiew, Skwirę, Lipowiec, Bracław, Wapniarkę do Jarugi nad Dniestrem[2][3][4].

 Osobny artykuł: wyprawa kijowska (1920).

Armia Czerwona wykorzystała okres zastoju na reorganizację sił i przygotowanie ofensywy. 26 maja rozpoczęła się sowiecka ofensywa na Ukrainie, a już 5 czerwca trzy dywizje sowieckiej 1 Armii Konnej przełamały trwale polski front na odcinku obrony grupy gen. Jana Sawickiego [5][6].

 Osobny artykuł: bitwa pod Samhorodkiem.

W związku z sukcesami wojsk sowieckich, dowództwo polskie zaczęło ściągać na Front Ukraiński oddziały z innych, mniej zagrożonych odcinków frontu. Do rejonu Korostenia przybyły transporty zabranej z północy 6 Dywizji Piechoty gen. Kazimierza Raszewskiego[7].

Walczące wojska[edytuj | edytuj kod]

Jednostka
Dowódca
Podporządkowanie
II Rzeczpospolita Wojsko Polskie
6 Dywizja Piechoty gen. Kazimierz Raszewski 3 Armia
⇒ 65 pułk piechoty ppłk Franciszek Korewo
→ II/65 pułku piechoty por. Rafał Krywko
— 5/65 pułku piechoty
— 7/65 pułku piechoty
⇒ 12 pułk piechoty
→ II/12 pułku piechoty por. Władysław Kulma
Armia Czerwona
Baszkirska Brygada Kawalerii
⇒ 224 pułk kawalerii

Walki pod Zarudziem[edytuj | edytuj kod]

Gen. Tadeusz Kutrzeba
Wyprawa kijowska 1920 roku[8]

Po przybyciu w rejon Korostenia dowódca 6 Dywizji Piechoty gen. Kazimierz Raszewski uporządkował swoje oddziały i 11 czerwca 1920 wysłał w kierunku Malina dwubatalionową grupę taktyczną por. Władysława Kulmy, w składzie II/12 pułku piechoty i II/65 pułku piechoty por. Rafała Krywki. Miała ona nawiązać łączność z Grupą płk. Józefa Rybaka, stanowiącą prawe skrzydło cofającej się 3 Armii[9][10].

12 czerwca pod Jacewką 5 i 7 kompania 65 pp zmusiły do odwrotu 224 pułk kawalerii z Baszkirskiej BK, ale w Malinie nie zastano jednak oddziałów płk. Rybaka. Batalion 12 pułku piechoty zorganizował obronę miasta[10]. Następnego dnia II batalion 65 pułku piechoty uderzył na Zarudzie. Był to jego chrzest bojowy. Początkowo odniesiono sukces, wypierając z wioski sowieckich kawalerzystów[7][11]. Jednak zaskoczony przeciwnik, po uporządkowaniu swoich wojsk, ruszył do kontrataku i okrążył polski batalion. Piechurzy musieli bagnetami otwierać sobie drogę odwrotu. Osłonę taboru ogarnęła panika i młodzi żołnierze uciekli bez walki, gdy do szarży na wozy ruszył niewielki, pięćdziesięcioosobowy oddział sowieckiej kawalerii[7].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

Pod Zarudziem Polacy ponieśli porażkę. Stracono około 50 poległych i rannych, dwa ckm-y oraz cały tabor, porzucony w Łubowiczach. Mimo porażki, Polacy utrzymali Malin do 15 czerwca, kiedy to nadeszły od strony Kijowa kolumny 3 Armii. Tego dnia grupa por. Kulmy wycofała się do Korostenia[7][12].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarudzie (Zarudje, Żarudje), miejscowość na Ukrainie, na północny wschód od Malina.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]