12 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 12 Pułku Piechoty Wojska Polskiego w latach 1919–1939. Zobacz też: inne pułki piechoty noszące numer „12”.
12 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 1 sierpnia
Nadanie sztandaru 1 sierpnia 1924
Rodowód Pułk Piechoty Ziemi Wadowickiej
Dowódcy
Pierwszy płk Jan Mischke
Działania zbrojne
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
bitwa pod Szaciłkami (9–22 IV 1920)
bitwa pod Bojarami (23 V 1920)
bitwa pod Zarudziem (13 VI 1920)
bitwa pod Suszkami (19 VI 1920)
bitwa pod Leszniowem (1 VIII 1920)
kampania wrześniowa
bitwa pod Tomaszowem (17–20 IX 1939)
Organizacja
Dyslokacja Wadowice
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość XI Brygada Piechoty
6 Dywizja Piechoty

12 Pułk Piechoty (12 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Powstanie pułku[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1918 roku organizowano oddziały, z których później powstał 12 pułk piechoty. Były to[1]:

  • batalion porucznika Antoniego Góry, złożony z Polaków – żołnierzy batalionu zapasowego c. i k. 56 pułku piechoty w Kielcach,
  • batalion majora Adama Śmiałowskiego i kapitana Franciszka Altera zorganizowany w Wadowicach z ochotników i żołnierzy c. i k. 56 pułku piechoty, którzy wrócili z frontu włoskiego,
  • ochotniczego batalionu porucznika Juliusza Drapelli w Żywcu,
  • batalionu porucznika Bolesława Kańskiego w Białej, złożonego z żołnierzy c. i k. 55 pułku piechoty.

W połowie grudnia 1918 roku batalion porucznika Góry został przeniesiony z Kielc do Wadowic i połączony z batalionem majora Śmiałowskiego w Pułk Piechoty Ziemi Wadowickiej[1]. Oddziały 12 pp m.in. wzięły udział w walkach z Ukraińcami i w styczniu 1919 r. w odpieraniu agresji czechosłowackiej. W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Wadowicach[2].

Pułk w walce o granice[edytuj | edytuj kod]

Tereny działań pułku w latach 1918–1920

19 czerwca 12 pułk piechoty kpt. Władysława Mielnika, wzmocniony 3 baterią 6 pułku artylerii polowej, obsadził II batalionem Suszki, III batalionem Biełkę oraz odcinek między Rasnem[3] i Suszkami, a I batalionem Rasno i Niedzieliszcze[4]. Obronę oparto częściowo na bagnistych brzegach rzek Usza i Chaława. Dowództwo pułku stacjonowało w Bielcach[5][6].

II batalion por. Władysława Kulmy ugrupował się w sposób następujący: 5. i 7 kompanie obsadziły zachodni i południowo-wschodni wylot wioski, a 6. i 8 kompanie stanęły w centrum wsi jako odwód dowódcy batalionu. Około 9.30 wykryto ruch sowieckiej kolumny kawalerii z Suchej Woli na Baranówkę. Jednocześnie pod Suszki, Rasne i Niedzieliszcze zaczęły podchodzić patrole konne. Po przegrupowaniu, dwa szwadrony kawalerii Budionnego uderzyły na Suszki. Pierwszy atak został przez II batalion odparty. Kolejny rozpoczął się w południe. Tym razem wioskę zaatakowała od strony Rudni Baranowskiej spieszona kawaleria. Droga do Biełki znalazła się pod silnym ogniem sowieckiej broni maszynowej, a Suszki ostrzeliwały dwie baterie artylerii konnej. Kierujący bitwą z punktu obserwacyjnego na wieży cerkiewnej dowódca II batalionu wprowadził na pierwszą linię cześć swojego odwodu. Po dwóch godzinach walki zaczęło brakować amunicji, a sowiecka artyleria zburzyła szkołę i zmusiła do milczenia ulokowane tam ciężkie karabiny maszynowe[5].

Około 15.00 Kozacy wdarli się do wsi od południa i zachodu. Kontratak 5. i odwodowej 8 kompanii odrzucił nieprzyjaciela. Dowieziono też z Białki brakującą amunicję. Sowieci jednak nadal wyprowadzali silne ataki i około 17.00 opanowali ruiny szkoły. Tym razem skutecznie kontratakowała 7 kompania. Celem wsparcia II batalionu, dowódca pułku skierował w rejon Suszek swoją odwodową 10 kompanię. Ta, we współdziałaniu z walczącą w miejscowości 8 kompanią, uderzyła na rozlokowane pod wioską oddziały sowieckiej kawalerii. Obie kompanie odrzuciły nieprzyjaciela na odległość dwóch kilometrów od Suszek i tym samym uwolniły od sowieckiego ognia drogę dowozu i ewakuacji do Biełki[5][6]. Wykorzystując sukces sąsiednich pododdziałów, do kontrataku przeszła też 6 kompania i zepchnęła Kozaków na Ryszawkę. Wieczorem oddziały 4 Dywizji Kawalerii zmieniły taktykę i próbowały rozbić polską obronę serią szarż. Wszystkie ataki kawalerii załamały się w silnym ogniu polskiej obrony. Około 22.00 czerwonoarmiści przerwali walkę i wycofali się na pozycje wyjściowe[5].

W czasie kiedy II batalion walczył o Suszki, I batalion por. Daniłowicza z powodzeniem bronił Rasna i Niedzieliszcza. Do wieczora brygada kawalerii 4 DK nie zdołała opanować bronionych miejscowości[7].

 Osobny artykuł: bitwa pod Suszkami.

31 lipca 12 pułk piechoty mjr. Franciszka Altera otrzymał następujące zadanie[8]:
12 pułk piechoty, przy współdziałaniu III/6 pap, z dotychczasowej pozycji osiągnie marszem ofensywnym, rozpoczętym przez Kolonię Suczków o godzinie 5.00, wzgórza na południe od linii Grzymałówka, przy czym jego II batalion ma postępować na równej linii z pułkiem z rejonu Merwa zachodnim brzegiem Styru i połączyć się z prawym skrzydłem swego pułku, który na osiągniętej linii oczekuje przeprawy kawalerii, mającej uderzyć w kierunku południowo-wschodnim.
O świcie 1 sierpnia 12 pułk piechoty wyruszył do działań z przedmościa „Beresteczko”. Maszerował dwoma kolumnami: I i III batalion szedł przez Piaski i Suczków[9] na Leszniów, a II batalion na Szczurowice. Około 7.00 I batalion napotkał pod Suczkowem nieprzyjaciela i po krótkiej walce zdobył tę miejscowość. Atakując dalej, przełamał sowiecką obronę i zajął dominujące wzgórze obok drogi Szczurowice – Leszniów. Tu z przyczyn taktycznych zatrzymano natarcie i porządkowano szyki. Ponieważ dwie baterie artylerii 6 pułku artylerii polowej nadal nie nadchodziły, około 11.00 kpt. Franciszek Alter zdecydował się kontynuować natarcie bez wsparcia artylerii[10].

W tym czasie w rejonie Leszniowa znajdowały się oddziały sowieckiej 6 Dywizji Kawalerii komdywa Siemiona Timoszenki. Jedna brygada 6 DK wspierała walczącą na prawym brzegu Styru sąsiednią 14 Dywizję Kawalerii, a główne siły 6 DK miały sforsować Styr na południe od Beresteczka i ruszyć lewym brzegiem rzeki na miasto. 1 sierpnia 6 Dywizja Kawalerii, atakowana przez polską 1 Dywizję Jazdy od czoła i równocześnie pod Szczurowicami i Mytnicą przez polską piechotę obchodzącą jej prawe skrzydło, rozpoczęła odwrót. Do Leszniowa zbliżała się brygada wspierająca wcześniej 14 DK. To właśnie na nią w południe natknął się polski 12 pułk piechoty. Walka trwała około czterech godzin. Sowiecka kawaleria parokrotnie szarżowała, ale około 15.30 została zmuszona do opuszczenia Leszniowa i wycofania się za rzekę Słonówkę[10][11].

 Osobny artykuł: bitwa pod Leszniowem.

Mapy walk pułku w 1920[edytuj | edytuj kod]

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[12]

mjr Franciszek Alter
por. Stanisław Bodaszewski
kpt. Oswald Frank
por. Zygmunt Gromadzki
por. Jan Hajost
por. Marian Hyla
por. Józef Jakóbiec
ppor. Seweryn Jeschiwe
ppor. Antoni Kaczmarczyk
mjr Gustaw Kieszkowski
por. Antoni Kamski
por. Bronisław Kawałkowski
por. Franciszek Kubicki
por. Władysław Kulma
ppor. Jan Magiera
kpt. Włodzimierz Mielnik
por. Artur Pollak
ppor. Stanisław Rajewski
szer. Andrzej Chrząszcz
plut. Gustaw Egner
kpr. Wojciech Gabliński
plut. Władysław Handzlik
kpr. Stanisław Jaśniewicz
chor. Julian Kołaczyk
st. sierż. Karol Kulec
szer. Karol Lach
plut. Wacław Lazar
szer. Stanisław Lubas
kpr. Michał Marszałek
st. szer. Józef Pelc
plut. Wincenty Pikoń
st. szer. Bronisław Rusin
szer. Adam Waszkucz
plut. Ignacy Żabski

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Budynek dawnych koszar wojskowych w Wadowicach wraz z pomnikiem
Tablica z pomnika 12 pp

W okresie międzywojennym 12 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr V[13] w garnizonie Wadowice[14] z wyjątkiem III batalionu, który był detaszowany w Krakowie[15]. Wchodził w skład 6 Dywizji Piechoty[13].

Pułk obchodził swoje święto 1 sierpnia, w rocznicę boju stoczonego w 1920 roku pod Leszniowem z oddziałami Armii Czerwonej[16]. 19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych ustalił i zatwierdził dzień 1 sierpnia jako datę święta pułkowego[17]. Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 12 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[18]. W tym czasie wprowadzono też dodatkowo kompanię karabinów maszynowych. Stan pułku powiększył się o 4 oficerów, 13 podoficerów, 1200 szeregowców i 12 karabinów maszynowych[19].

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

Pułk walczył w składzie 6DP

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku pułk walczył w składzie macierzystej 6 Dywizji Piechoty (Armia „Kraków”).

Żołnierze 12 pp[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: oficerowie 12 Pułku Piechoty (II RP).
Dowódcy pułku[a]
Zastępcy dowódcy pułku[d]
Porucznik Mieczysław Zimnal[e], w latach 1930–1934 oficer 12 pułku piechoty. We wrześniu 1939 r. dowódca 3 kompanii 14 pułku piechoty, uczestnik bitwy nad Bzurą.

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[34][f]

Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne
  • dowódca pułku – płk Aleksander Stawarz
  • I zastępca dowódcy – ppłk Józef Mordarski
  • adiutant – kpt. Adam Dyr
  • starszy lekarz – mjr dr Leopold Goldberg
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Jan Kolanowski
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm.(piech.) Filip Karmański
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. Roman Antoni Dąbrowski
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Otto Stanisław Hugo Battek
  • oficer gospodarczy – por. int. Wilhelm Juras
  • oficer żywnościowy – vacat
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Leon Stanisław Kayser
  • kapelmistrz – ppor. adm. (kapelm.) Mateusz Lisicki
  • dowódca plutonu łączności – por. Jan Kazimierz Sylwester Mróz
  • dowódca plutonu pionierów – kpt. Aleksander II Prociuk
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. art. Stanisław Kubicki
  • dowódca plutonu ppanc. – kpt. Bronisław Jan Krukierek
  • dowódca oddziału zwiadu – ppor. Jerzy Kleczkowski
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr dypl. Wojciech Wiącek
  • dowódca 1 kompanii – por. Kazimierz Karol Buklad
  • dowódca plutonu – ppor. Wiktor Gojdź
  • dowódca 2 kompanii – por. Jan Oleś
  • dowódca plutonu – ppor. Jerzy Władysław Głogowski
  • dowódca 3 kompanii – kpt. Kazimierz VI Dąbrowski
  • dowódca plutonu – ppor. Wojciech Monkiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Leon Heliodor Spychalski
  • dowódca 1 kompanii km – por. Józef Franciszek Krupa
  • dowódca 1 kompanii km – ppor. Władysław Duszczyk
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Władysław Sieńczak
  • dowódca 4 kompanii – por. Stanisław Miga
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Stefaniszyn
  • dowódca 5 kompanii – kpt. Mieczysław Piotr Barys
  • dowódca plutonu – ppor. Edward Franciszek Rybka
  • dowódca 6 kompanii – por. Władysław Wojas
  • dowódca plutonu – por. Zdzisław Dubicki
  • dowódca 2 kompanii km – por. Franciszek Michał Czul
  • dowódca plutonu – ppor. Ryszard Wagner
III batalion
  • dowódca batalionu – ppłk Roman Wart
  • adiutant dowódcy batalionu – kpt. Stanisław Miciuk
  • pomocnik dowódcy batalionu ds. gospodarczych – kpt. adm. (piech.) Józef Grochal
  • lekarz batalionu – ppor. lek. Wiktor Miklaszewski
  • dowódca 7 kompanii – por. Jerzy Antoni Lewandowicz
  • dowódca plutonu – ppor. Karol Hojlo
  • dowódca 8 kompanii – p o. ppor. Józef Zięcik
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Seweryn Świeprawski
  • dowódca plutonu – ppor. Florian Styła
  • dowódca 3 kompanii km – por. Konstanty Cybulski
  • dowódca plutonu – por. Władysław Antoni Jeziorski
  • na kursie – kpt. Alojzy Stanisław Małusecki
  • na kursie – por. Wojciech Rewer
  • na kursie – ppor. Alfred Józef Narzyński
12 obwód przysposobienia wojskowego „Wadowice”[36]
  • kmdt obwodowy PW – kpt. adm. (piech.) Jan Piotr Łużecki
  • kmdt powiatowy PW Wadowice – kpt. kontr. piech. Tadeusz Bogumił Czeppe
  • kmdt powiatowy PW Myślenice – kpt. adm. (piech.) Flawian Śmitkowski

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[37]

Dowództwo
  • dowódca – ppłk dypl. Marian Strażyc
  • I adiutant – kpt. Adam Dyr
  • II adiutant – por. rez. Tadeusz Dzierwa
  • oficer informacyjny – ppor. Franciszek Brzazgacz
  • oficer łączności – por. Jan Mróz
  • kwatermistrz – kpt. Kazimierz Dąbrowski
  • oficer żywnościowy – p.o. chor. Michał Mokrzycki
I batalion
  • dowódca I batalionu – mjr Władysław Sieńczak
  • adiutant batalionu – por. rez. Bronisław Burger
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – ppor. Józef Ryłko
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Jan Oleś
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – ppor. Władysław Duszczyk
  • dowódca 1 kompanii ckm – por. Józef Krupa
II batalion
  • dowódca II batalionu – kpt. Mieczysław Piotr Barys
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – ppor. Tadeusz Stefaniszyn
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – ppor. rez. Stanisław Kurek
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – por. Władysław Wojas
  • dowódca 2 kompanii ckm – por. Franciszek Czul
III batalion
  • dowódca III batalionu – ppłk piech. Roman Wart
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – por. Jerzy Lewandowicz
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. rez. Konstanty Mrzygłód
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – kpt. adm. (piech.) Jan Piotr Łużecki[g]
  • dowódca 3 kompanii ckm – por. Konstanty Cybulski
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – kpt. Bronisław Krukierek
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. Stanisław Kubicki
  • dowódca kompanii zwiadowców – ppor. Jerzy Kleczkowski
  • dowódca plutonu pionierów – kpt. Aleksander Prociuk
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – NN

Żołnierze 12 pułku piechoty – ofiary zbrodni katyńskiej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zbrodnia katyńska.

Biogramy zamordowanych oficerów znajdują się na stronie internetowej Muzeum Katyńskiego[39]

Nazwisko i imię stopień zawód miejsce pracy przed mobilizacją zamordowany
Balon Tadeusz ppor. rez. nauczyciel Szkoła Powszechna w Chorzowie Katyń
Bielaczyc Wilhelm ppor. rez. inżynier mechanik Katyń
Bodnarowski Aleksander ppor. rez. urzędnik Katyń
Ciepły Józef ppor. rez. inżynier chemik Katyń
Czyżewski Jerzy ppor. rez. urzędnik Huta Szkła „Silesia” Katyń
Dziadek Jan ppor. rez. leśnik nadleśniczy w Niepołomicach Katyń
Koenner Edward ppor. rez. prawnik Sąd Okręgowy w Katowicach Katyń
Kołodziej Julian por. rez. agronom dyr. firmy sukienniczo-krawieckiej Katyń
Kołodziejczyk Alojzy ppor. rez. urzędnik poczta w Krakowie Katyń
Maliszewski Józef ppor. rez. urzędnik „Głos Narodu” w Krakowie Katyń
Mazak Paweł Jerzy ppor. rez. inżynier chemik Katyń
Olszewski Wincenty ppor. rez. urzędnik Katyń
Postawka Leon ppor. rez. majątek Odonów Katyń
Szczerba Marian ppor. rez. absolwent AGH PKP Kraków Katyń
Tatoń Władysław ppor. rez. Katyń
Wodecki Michał ppor. rez. chemik, mgr Katyń

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Chorągiew (sztandar)
 Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

23 maja 1924 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził przepisową chorągiew 12 Pułku Piechoty[40].
1 sierpnia 1924 roku w Wadowicach generał broni Stanisław Szeptycki, w imieniu Prezydenta RP, wręczył dowódcy pułku chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo Wadowic, Andrychowa i Kalwarii[41][15]. Po wojnie sztandaru nie udało się odnaleźć[42].

Odznaka pamiątkowa

20 czerwca 1931 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 12 Pułku Piechoty[43]. Odznaka o średnicy 34 mm ma kształt okrągłej, wypukłej tarczy, na której zarysowany jest krzyż, a na nim sylwetka żołnierza piechoty w pełnym ekwipunku, trzymającego w lewej wzniesionej ręce wieniec laurowy. Obok sylwetki żołnierza numer i inicjały pułku „12 PP”. Odznaka oficerska, jednoczęściowa, wykonana w srebrze lub w tombaku srebrzonym i oksydowanym, na rewersie numerowana. Wykonawcą odznaki był Bronisław Grabski z Łodzi[14].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku[20].
  2. Autorzy Księgi chwały piechoty podali, że płk Jan Mishke dowodził pułkiem wyłącznie w dniach 7–18 marca 1919 roku. Data „18 marca” jest ewidentną pomyłką redakcyjną. Według tych samych autorów pułkownik Mischke miał dowodzić pułkiem do 18 czerwca 1919 roku.
  3. Pułkownik Mischke 8 maja 1919 roku przybył z Wadowic do Zimnej Wody na front ukraiński, gdzie objął dowództwo nad pułkiem i sprawował je w czasie polskiej ofensywy majowej[21].
  4. 13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny[25]. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na „I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.
  5. Kpt. piech. Mieczysław Marian Józef Zimnal – urodzony 21.07.1909 r., syn Wincentego i Wandy. Podporucznik z dniem 15.08.1930 r., porucznik z dniem 01.01.1933 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1938 r. Oficer 12 pp, Korpusu Ochrony Pogranicza i 14 pp. Ranny w dniu 03.09.1939 r. pod Mełnem oraz w dniach 11 i 16 września 1939 r. (pod Maurzycami). Jeniec oflagu VII A Murnau. Po oswobodzeniu przydzielony do 4 Batalionu Strzelców Karpackich, następnie w dowództwie 2 Brygady Strzelców Karpackich. Zmarł w roku 1963 w Londynie.
  6. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[35].
  7. Kpt. adm. (piech.) Jan Piotr Łużecki (ur. 19 grudnia 1893) był odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi. W czasie pokoju był komendantem Obwodu PW nr 12[38].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Mucha 1928 ↓, s. 3.
  2. Odziemkowski 2010 ↓, s. 226.
  3. Рясне.
  4. Неділище.
  5. a b c d Odziemkowski 2004 ↓, s. 398.
  6. a b Mucha 1928 ↓, s. 17.
  7. Mucha 1928 ↓, s. 18.
  8. Marek Tarczyński (red.) 2002 ↓, s. 648.
  9. Antonówka (Suczków), pow. Horochów, gm. Beresteczko.
  10. a b Odziemkowski 2004 ↓, s. 227.
  11. Mucha 1928 ↓, s. 20.
  12. Mucha 1928 ↓, s. 29–30.
  13. a b Almanach 1923 ↓, s. 50.
  14. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 41.
  15. a b Satora 1990 ↓, s. 45.
  16. Mucha 1928 ↓, s. 20, 24.
  17. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  18. Jagiełło 2007 ↓, s. 63–65.
  19. Jagiełło 2007 ↓, s. 65–67.
  20. Almanach 1923 ↓, s. 49.
  21. Mucha 1928 ↓, s. 5, 9.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 126.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  25. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 13 czerwca 1922 roku, poz. 357.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 543.
  27. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 150.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 12 kwietnia 1924 roku, s. 209.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 maja 1927 roku, s. 127.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 234.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 154.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 59.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 98.
  34. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 561–562.
  35. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  36. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 671.
  37. Gładysz 2016 ↓, s. 31.
  38. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 298, 671.
  39. Księgi Cmentarne – biogramy oficerów.
  40. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 12 czerwca 1924 roku, poz. 339.
  41. Mucha 1928 ↓, s. 24.
  42. Satora 1990 ↓, s. 47.
  43. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 17 z 20 czerwca 1931 roku, poz. 199.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]