Bitwa pod Olszanami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Olszanami
Wojna polsko-bolszewicka
Czas

2 sierpnia 1919

Miejsce

pod Olszanami

Terytorium

Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich

Wynik

zwycięstwo Polaków

Strony konfliktu
 Polska  Rosyjska FSRR
Siły
22 pułk piechoty 64 pułk strzelców
brak współrzędnych
Adam Przybylski,
Wojna Polska 1918–1921[1]

Bitwa pod Olszanamiwalki polskiego 22 pułku piechoty z oddziałami sowieckiej 8 Dywizji Strzelców toczone w pierwszym roku okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W pierwszych miesiącach 1919 roku na wschodnich krańcach odradzającej się Rzeczypospolitej stacjonowały jeszcze wojska niemieckie Ober-Ostu. Ich ewakuacja powodowała, że opuszczane przez nie tereny od wschodu zajmowała Armia Czerwona. Jednocześnie od zachodu podchodziły oddziały Wojska Polskiego[2]. W lutym 1919 oddziały polskie weszły w kontakt bojowy z jednostkami Armii Czerwonej. Rozpoczęła się nigdy nie wypowiedziana wojna polsko-bolszewicka[3].

Na początku kwietnia na litewsko-białoruskim obszarze działań wojennych oddziały polskie stały na linii Jasiołda - Kanał Ogińskiego, podchodząc na północ od Niemna do linii kolejowej Baranowicze - Lida i do rzeki Dzitwy. W tym czasie oddziały Armii Czerwonej tworzyły cztery zgrupowania. Jedno z nich zgrupowane było na Polesiu w rejonie Łunińca[4].

Wiosną wojska grupy gen. Listowskiego trzykrotnie próbowały zdobyć ten ważny węzeł kolejowy, broniony przez 8 Dywizję Strzelców i mniejsze oddziały Armii Czerwonej[5]. Dopiero w lipcu udało się Polakom zdobyć Łuniniec. 10 lipca grupa mjr. Aleksandra Łuczyńskiego zajęła miasto, a obchodzący miasto 3 pułk ułanów zmusił przeciwnika do odwrotu za Łań[6].

Walczące wojska[edytuj | edytuj kod]

Jednostka
Dowódca
Podporządkowanie
II Rzeczpospolita Wojsko Polskie
⇒ Grupa ppłk. Grabowskiego ppłk Władysław Grabowski 9 Dywizja Piechoty
→ 4/22 pułku piechoty kpt. Zawadzki
Armia Czerwona
8 Dywizja Strzelców 16 Armia
→ 64 pułk strzelców 22 Brygada Strzelców
→ batalion instruktorski (Chińczyków)
→ ochotniczy oddział spartakusowców
→ jednostki Flotylli Dnieprzańskiej

Walki pod Olszanami[edytuj | edytuj kod]

Po opanowaniu Łunińca, wojska polskie wstrzymały chwilowo marsz na wschód. 22 pułk piechoty ppłk. Władysława Grabowskiego zajął stanowiska na wschód od miasta. Jego I batalion wzmocniony oddziałem rtm. Stefana Felsztyńskiego i plutonem 4 baterii 7 pułku artylerii polowej, liczący około sześciuset żołnierzy, dwa działa i szesnaście ckm-ów, obsadził poszczególnymi kompaniami Olszany, Remel i Moczule. Ze względu na ukształtowanie terenu każda z nich tworzyła samodzielny punkt oporu[7][8].

2 sierpnia sowieckie dowództwo podjęło próbę odzyskania Łunińca. Do natarcia ruszył 64 pułk strzelców, batalion instruktorski[a], ochotniczy oddział spartakusowców oraz kilka jednostek Flotylli Dnieprzańskiej. W sumie sowieckie zgrupowanie uderzeniowe liczyło około 1800 żołnierzy, dwa działa, dwadzieścia pięć ckm-ów[10][11]. O świcie przeciwnik uderzył jednocześnie na trzy wioski. Do 15.00 Polacy zostali wyparci z Remla i Moczul. W Olszanach broniła się jeszcze 4 kompania kpt. Zawadzkiego. Polacy odparli siedem ataków sowieckich i zadali nacierającym duże straty. Wieczorem czerwonoarmiści przypuścili kolejny szturm na wioskę. Dzięki dużej przewadze liczebnej, wdarli się na stanowiska polskie, a walka przeniosła się między zabudowania wioski. W krytycznej chwili, gdy plutony zaczęły już ustępować, kpt. Zawadzki zebrał kilkunastu żołnierzy i rzucił się do kontrataku „na bagnety”. Sowieci w zapadającym mroku nie rozpoznali siły kontratakujących i zaczęli wycofywać się. Do kontrataku dołączyli się żołnierze pozostałych plutonów, a uciekających w panice czerwonoarmistów ścigano jeszcze około półtora kilometra. Następnego dnia Sowieci nie przejawiali aktywności, a 4 sierpnia, po nadejściu dwóch kompanii 34 pułku piechoty, Polacy odzyskali Remel i Moczule[12].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

Skuteczna polska obrona Olszan zapobiegła przełamaniu frontu polskiego pod Łunińcem i uniemożliwiła Sowietom przeprowadzenie planowanego natarcia na to miasto. 4 kompania 22 pułku piechoty pod Olszanami straciła pięciu poległych i 34 rannych, czyli około 30% stanu osobowego. Sowieci stracili blisko dwustu zabitych i rannych. Wzięto do niewoli trzydziestu jeńców i zdobyto cztery ckm-y[13].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Sowiecki batalion instruktorski złożony z członków partii bolszewickiej został skierowany do 8 Dywizji Strzelców dla „podtrzymania ducha bojowego" dywizji[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]