Bitwa pod Rybczanami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Rybczanami
Wojna polsko-bolszewicka
Czas 2 czerwca 1920
Miejsce Rybczany[a]
Przyczyna kontrofensywa wojsk polskich nad Berezyną
Wynik zwycięstwo polskie
Strony konfliktu
II Rzeczpospolita Polska  Rosyjska FSRR
Dowódcy
mjr Jan Namysł
Siły
167 pułk piechoty oddziały 53 DS
Straty
660 poległych i rannych nieznane
brak współrzędnych
Bitwa berezyna 1920.png

Bitwa pod Rybczanami – część wielkiej bitwy nad Berezyną. Walki polskiego 167 pułku piechoty z oddziałami sowieckiej 53 Dywizji Strzelców toczone w ramach polskiej kontrofensywy nad Berezyną w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Przebieg działań[edytuj | edytuj kod]

Sytuacja ogólna[edytuj | edytuj kod]

14 maja 1920 ruszyła sowiecka ofensywa wojsk Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego[1]. 15 Armia Augusta Korka i Grupa Północna Jewgienija Siergiejewa uderzyły na pozycje oddziałów polskich 8 Dywizji Piechoty i 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej w ogólnym kierunku na Głębokie. Wykonująca uderzenie pomocnicze 16 Armia Nikołaja Sołłohuba[2] zaatakowała oddziały 4 Armii gen. Stanisława Szeptyckiego i podjęła próbę sforsowania Berezyny pod Murawą i Żukowcem oraz pod Żarnówką i Niechoniczami[3][4]. Wobec skomplikowanej sytuacji operacyjnej, 23 maja rozpoczął się ogólny odwrót wojsk polskich w kierunku zachodnim[5].

Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego postanowiło rozstrzygnąć sytuację nad Berezyną w sposób zaczepny. Dowodzenie przejął naczelny wódz marsz. Józef Piłsudski. Wojska gen. Szeptyckiego szykowały się do natarcia.

1 czerwca ruszyła polska kontrofensywa Armii Rezerwowej oraz 1. i 4 Armii skierowana przeciw wojskom sowieckiego Frontu Zachodniego[6].

Działania pod Rybczanami[edytuj | edytuj kod]

2 czerwca z pozycji wyjściowych nad Miadziołką rozpoczęła natarcie, wchodząca w skład Armii Rezerwowej, polska VII Brygada Rezerwowa. Jej przeciwnikiem były oddziały sowieckiej 53 Dywizji Strzelców broniące się na linii dawnych umocnień rosyjskich z czasów I wojny światowej[7]. W centrum ugrupowania brygady, w kierunku na DzietkowoRybczany uderzał 167 pułk piechoty. Na lewo od niego nacierał 155 pułk piechoty, a na prawo 159 pułk piechoty[8][9]. Przeciwnik dysponował kilkoma bateriami artylerii oraz dużą liczbą cekaemów, a jego okopy osłonięte były zasiekami z drutu kolczastego. Dwukrotne wznawiane natarcie pozbawionego wsparcia artylerii 167 pułku piechoty nie dawały rezultatu. Bataliony ponosiły ciężkie straty[10]. Dopiero podczas trzeciego ataku, 12 i 9 kompania wdarły się do miasta i rozpoczęły się krwawe walki uliczne. Obie strony nie brały jeńców. Po kilkugodzinnej walce, za cenę blisko pięciuset poległych i rannych, Rybczany zostały zdobyte[11].

Nacierając dalej, w godzinach popołudniowych 167 pp zdobył Przewoźnik. W szturmie na miejscowość pułk stracił dalszych 160 poległych i rannych. Pozostałe oddziały VII Brygady Rezerwowej nie zdołały przełamać pozycji sowieckich[7].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

167 pułk piechoty po krwawej walce zdobyły Rybczany i Przewoźnik. Mimo braku sukcesów pozostałych pułków VII Brygady Rezerwowej, utrata obu miejscowości zmusiła 53 Dywizję Strzelców do odwrotu. Straty sowieckie nieznane[7].

19 maja 1927 minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 2 czerwca, jako datę święta 75 pułku piechoty[12]. Pułk obchodził swoje święto w rocznicę bitwy pod Rybczanami[13].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Miejscowość na Białorusi, na północ od Postaw.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wysocki (red.) 2005 ↓, s. 33.
  2. Cisek, Paduszek i Rawski 2010 ↓, s. 42.
  3. Odziemkowski 2004 ↓, s. 33.
  4. Odziemkowski 2004 ↓, s. 45.
  5. Wysocki (red.) 2005 ↓, s. 34.
  6. Odziemkowski 1998 ↓, s. 172.
  7. a b c Odziemkowski 2004 ↓, s. 362.
  8. Głut 1929 ↓, s. 10.
  9. Przyjemski 1929 ↓, s. 12.
  10. Głut 1929 ↓, s. 11.
  11. Głut 1929 ↓, s. 12.
  12. Dz. Rozk. MSWojsk. nr 16 z 19 V 1927, poz. 174.
  13. Głut 1929 ↓, s. 13.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]