Bitwa pod Rohatynem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Rohatynem
Wojna polsko-bolszewicka
Czas 9–12 września 1920
Miejsce pod Rohatynem
Terytorium II Rzeczpospolita
Przyczyna polska ofensywa jesienna
Wynik zwycięstwo Polaków
Strony konfliktu
 Polska  Rosyjska FSRR
Siły
37 pułk piechoty
52 pułk piechoty
8 Dywizja Kawalerii
41 Dywizja Strzelców
brak współrzędnych

Bitwa pod Rohatynemwalki polskich 37 pułku piechoty ppłk. Michała Remiszewskiego i 52 pułku piechoty z oddziałami sowieckich 8 Dywizji Kawalerii Czerwonych Kozaków i 41 Dywizji Strzelców w czasie ofensywy jesiennej wojsk polskich w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Sytuacja ogólna[edytuj | edytuj kod]

Realizując w drugiej połowie sierpnia 1920 operację warszawską, wojska polskie powstrzymały armie Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego[1]. 1 Armia gen. Franciszka Latinika zatrzymała sowieckie natarcie na przedmościu warszawskim[2][3], 5 Armia gen. Władysława Sikorskiego podjęła działania ofensywne nad Wkrą[4], a ostateczny cios sowieckim armiom zadał marszałek Józef Piłsudski, wyprowadzając uderzenie znad Wieprza[5]. Zmieniło to radykalnie losy wojny. Od tego momentu Wojsko Polskie było w permanentnej ofensywie[6].

Po wielkiej bitwie nad Wisłą północny odcinek frontu polsko-sowieckiego zatrzymał się na zachód od linii NiemenSzczara. Na froncie panował względny spokój, a obie strony reorganizowały swoje oddziały. Wojska Frontu Zachodniego odtworzyły ciągłą linię frontu już 27 sierpnia. Obsadziły one rubież Dąbrówka – OdelskKrynkiGrodno – Grodek – Kamieniec Litewski[7]. Stąd Tuchaczewski zamierzał w przeprowadzić koncentryczne natarcie na Białystok i Brześć, by dalej ruszyć na Lublin. Uderzenie pomocnicze na południu miała wykonać między innymi 1 Armia Konna Siemiona Budionnego[8].

Reorganizując siły, Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego zlikwidowało dowództwa frontów i rozformowało 1. i 5. Armię. Na froncie przeciwsowieckim rozwinięte zostały 2., 3., 4. i 6. Armie[9].

Gdy na północy rozgrywała się wielka bitwa nad Wisłą, na południu 3. i 6 Armia prowadziły w dalszym ciągu ciężkie walki w obronie Lwowa, nad Bugiem i Gniłą Lipą[10]. Po zwycięskich walkach z 1 Armią Konną pod Zamościem i Komarowem polskie Naczelne Dowództwo zaczęło na południowym odcinku frontu przygotowania do oswobodzenia Galicji Wschodniej i Wołynia. Przed przystąpieniem do działań zaczepnych postanowiono podjąć siłami 3 Armii jeszcze jedną próbę rozbicia sowieckiej 1 Armii Konnej. 5 września koncentryczne natarcie na Hrubieszów rozpoczęły główne siły 3 Armii: od południowego zachodu uderzyła 13 Dywizja Piechoty i 1 Dywizja Jazdy, od zachodu 2 Dywizja Piechoty Legionów, a od północy 9 Dywizja Piechoty[11].

5 września, w celu powstrzymania sowieckiego natarcia pod Chodorowem, polskie dowództwo przerzuciło do rejonu tego miasta oddziały 4 Dywizji Piechoty płk. Ferdynanda Zarzyckiego[12].

 Osobny artykuł: bitwa pod Chodorowem.

Walki pod Rohatynem[edytuj | edytuj kod]

7 września 37 pułk piechoty uderzył na sowieckie oddziały zagrażające linii kolejowej ChodorówLwów i osiągnął linię rzeki Świrz[12]. Jednak dopiero wieczorem następnego dnia pułk swoim I batalionem zdobył przyczółek na wschodnim brzegu rzeki. Kolejnego dnia nad ranem do walki na przyczółku wszedł II/37 pp i nacierał w kierunku na Babuchów. Przeciwnik rozpoczął odwrót, a I/37 pp kontynuował natarcie przez Knihynicze na Rohatyn. Około 17.00 I batalion opanował Rohatyn i zorganizował obronę miejscowości, a kilkakrotne kontrataki sowieckiej 41 Dywizji Strzelców były krwawo odpierane. Walki trwały przez dwa kolejne dni. 37 pułk piechoty też kontratakował. W czasie działań zaczepnych opanował Czartową Górę i Putiatyńce położone na wschodnim brzegu Gniłej Lipy[12].

Nocą z 11 na 12 września pułk został zluzowany przez dwa bataliony 52 pułku piechoty i odszedł do odwodu[13]. W obronie Rohatyna pozostał też II batalion 37 pp.

Rano 12 września artyleria sowiecka otworzyła ogień na stanowiska 52 pułku piechoty. Po przygotowaniu artyleryjskim do ataku ruszyła piechota 41 Dywizji Strzelców wspierane przez kozaków 8 Dywizji Kawalerii. Sowieckie uderzenie wyparło Polaków z Putiatyńców i Babuchów, a następnie także z Czartowej Góry i zagroziło Rohatynowi. Kontratakujący na Babuchów odwodowy batalion 52 pp został otoczony przez oddziały 8 DK i poniósł wysokie straty. Towarzyszące mu 6 i 7 baterie 4 pułku artylerii polowej ogniem „na wprost” odrzuciły szarżę kawalerii i umożliwiły piechocie wycofanie się. Kontynuując uderzenie, oddziały sowieckich 41 DS i 8 DK wdarły się do Rohatyna. Dopiero kontratak II/37 pp i I/52 pp wyrzucił je z miasta[14].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

W czterodniowych walkach o Rohatyn Polacy stracili około pięciuset poległych i rannych[14].

9 września – dzień zdobycia Rohatynia przez poddziały polskie, 37 Łęczycki Pułk Piechoty im. ks. Józefa Poniatowskiego przyjął jako datę święta pułkowego. Obchodzono je uroczyście w latach 1921–1934[15].

Komunikaty prasowe Sztabu Generalnego donosiły[16]:

  • 10 września – Na wschód od Knihinicz oddziały nasze, po zaciętych walkach opanowały Rohatyn, osiągając w ten sposób opuszczoną przed paroma dniami linię Gniłej Lipy.
  • 11 września – Kilkakrotne ataki nieprzyjaciela na Rahatyn były krwawo odparte.
  • 14 września – Oddziały bolszewickie, które zdołały przedrzeć się w okręgu Rohatyna, wstrzymano na linji rzeki Świż.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]